İsrail'in yeni güvenlik doktrininde Türkiye ayrı bir eksenin lideri olarak konumlandırıldı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 7 Ekim 2023'ten sonra ülkesinin güvenlik anlayışını kökten değiştiren yeni ulusal güvenlik doktrinini kamuoyuyla paylaştı. İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi'nin katkılarıyla hazırlanan belgede 10 temel ilke belirlendi.

Yeni doktrinin en çarpıcı başlığı ise İsrail'in artık "çevreleme ve savunma" yerine "önleme ve saldırıya" öncelik vereceğini ilan etmesi oldu. Netanyahu, henüz ortaya çıkmamış tehditlerin vurulmasını öngören önleyici saldırıları yeni güvenlik anlayışının temel taşı olarak tanımladı.

SALDIRIYA ÖNCELİK VERİLECEK

Doktrine göre İsrail, kendisine yönelik tehditlerin fiili bir saldırıya dönüşmesini beklemeyecek. Gerekli görüldüğü durumlarda doğrudan önleyici askeri harekâtlara başvurma yetkisi tanınmış olacak. Netanyahu, nükleer silah edinmesini tehdit olarak değerlendirdiği ülkelere karşı İsrail'in tek başına hareket etme seçeneğini de açık tutacağını vurguladı.

Belgede ayrıca şu hedefler öne çıktı:

• Düşman olarak tanımlanan aktörlere "ezici zarar" verebilecek askeri kapasitenin korunması
• Geniş çaplı hassas saldırı kabiliyetinin geliştirilmesi
• Askeri sistemlerin yanı sıra sivil sistemleri de devre dışı bırakabilecek kapasitenin oluşturulması
• Sınır bölgelerinde gerekli görüldüğünde tampon bölgeler oluşturulması
• Çok katmanlı hava savunmasının güçlendirilmesi
• Ordunun kalıcı olarak savaşa hazır tutulması

TÜRKİYE'Yİ 'EKSENİN LİDERİ' OLARAK GÖSTERDİ

Yeni doktrinin Türkiye açısından en dikkat çekici ayrıntısı ise İsrail basınına yansıyan brifing detayları oldu. Netanyahu, İsrail'in karşı karşıya olduğunu savunduğu bölgesel cepheleri anlatırken iki ana eksen tanımladı.

Bunlardan ilki İran liderliğindeki "Şii ekseni", ikincisi ise Türkiye'nin liderlik ettiğini iddia ettiği "Sünni Diamond ekseni" olarak adlandırıldı. İsrail Başbakanı'nın asıl endişesinin bu iki eksenin birleşmesi olduğu, bunun bölgedeki diğer ülkeleri de kaygılandırdığı belirtiliyor.

Böylece Türkiye, Netanyahu'nun yeni güvenlik yaklaşımında yalnızca sıradan bir bölgesel aktör olarak değil, İsrail'in tehdit değerlendirmesinde ayrı bir siyasi eksenin merkezindeki ülke olarak konumlandırılmış oldu.

ORTA DOĞU HARİTASI

Netanyahu'nun açıklamalarının yanı sıra bölgedeki olası ittifak yapısını gösteren bir başka çalışma da gündeme geldi. Alman merkezli Friedrich-Ebert-Stiftung tarafından hazırlanan "Orta Doğu'daki Jeopolitik İttifaklar" başlıklı haritada bölge üç ana güç kümesi üzerinden inceleniyor.

Haritada Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan aynı renkle gösteriliyor ve dört ülkenin oluşturduğu muhtemel yapı "Sünni Elmas İttifakı" olarak adlandırılıyor.

SEÇİM TARTIŞMASI

Yeni güvenlik doktrininin en kritik başlığı ise İsrail'in askeri güç kullanma eşiğine ilişkin yaklaşımı. Doktrine göre İsrail, düşman olarak gördüğü aktörlerin niyetlerinin değişmesini beklemeyecek; askeri üstünlüğünü sürekli koruyacak ve gelişmekte olan tehditleri ortaya çıkmadan engelleyecek.

Netanyahu'nun sunduğu ilkeler arasında "sürpriz önleyici saldırıya hazır olma" ifadesi de yer alıyor. Bunun yanında ordunun sınırların ötesinde ihtiyaç duyduğu yerlerde tampon bölgeler bulundurması öngörülüyor.

Öte yandan doktrinin açıklanmasından yalnızca dokuz gün sonra, 27 Ekim'de İsrail'de parlamento seçimlerinin düzenlenecek olması, belgenin zamanlamasına ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi. İsrail muhalefeti Netanyahu'yu güvenlik tehditlerini seçim kampanyasının bir parçası haline getirmekle suçluyor.