Altın rezervlerinde büyük taşınma: Merkez bankaları güvenlik için seferber oldu

Küresel ekonomide derinleşen jeopolitik belirsizlikler, merkez bankalarının altın rezervlerini nerede saklayacaklarına dair stratejilerini kökten değiştirmeye başladı. Son dönemde pek çok Avrupa ülkesi, ABD'de tutulan altınlarını geri getiriyor ya da farklı finans merkezlerine yönlendiriyor. Bu tablo, rezerv yönetiminde yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.

Fransa'nın New York Federal Reserve'deki altınlarının tamamını geri çekmesinin ardından Hollanda da Kuzey Amerika'daki rezervlerini Londra'ya taşıyarak bu eğilimin en güncel örneğini sergiledi.

HOLLANDA 85 TONUN ÜZERİNDE ALTINI LONDRA'YA NAKLETTİ

Hollanda Merkez Bankası, New York'ta muhafaza edilen 78 tondan fazla altınını ve Kanada'daki 7 tonluk rezervini Londra'ya taşıdı. Banka, bu kararın arkasında artan jeopolitik istikrarsızlık ve olası krizlere karşı hazırlık seviyesini yükseltme ihtiyacının bulunduğunu açıkladı.

Merkez Bankası Başkanı Olaf Sleijpen, Londra'nın dünyanın önde gelen fiziki altın ticaret merkezlerinden biri olduğunu belirterek, İngiltere Merkez Bankası'ndaki rezervlere erişimin çok daha kolay olacağını vurguladı. Sleijpen, bu rezervleri kullanmak zorunda kalmayı ummadıklarını ancak dayanıklılığı artırmak ve krizlere hazırlıklı olmak adına gerekli adımların atıldığının altını çizdi.

FRANSA ABD'DEKİ ALTIN REZERVLERİNİN TAMAMINI GERİ ÇEKTİ

Rezerv konumlandırmasını değiştiren ülkeler arasına Fransa da katıldı. Ülke, Temmuz 2025 ile Ocak 2026 arasındaki süreçte New York Fed'de bulunan altınlarının tamamını geri aldı.

Yabancı hükümetler, merkez bankaları ve uluslararası kuruluşlar için on yıllardır altın muhafaza eden New York Fed kasalarındaki rezervler, özellikle İkinci Dünya Savaşı dönemi ve sonrasında ciddi boyutlara ulaştı. Kasalardaki altın miktarı 1970'lerin başında tarihsel zirveye ulaşmış, ABD'nin doların altına çevrilebilirliğini sona erdirmesinin ardından ise düşüş eğilimi başlamıştı. Günümüzde kasalardaki altının, zirve seviyesinin yaklaşık yarısı kadar olduğu biliniyor.

ALMANYA VE İTALYA'DA DA TAŞINMA TARTIŞMASI

ABD'de tutulan altınların geleceği Almanya ve İtalya'da da gündemde. Dünyanın en büyük altın rezervlerine sahip ülkeleri arasında yer alan bu iki ülkede bazı milletvekilleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa politikalarını ve Grönland hakkındaki açıklamalarını gerekçe göstererek altınların ABD dışına çıkarılması çağrısında bulunuyor.

Almanya Merkez Bankası ise New York'taki altınların güvenliğine ilişkin endişelere katılmadığını bildirdi. Banka, ABD'nin finans piyasalarına duyulan güveni sarsacak bir adım atmasının kendi çıkarlarıyla örtüşmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.

GEÇMİŞTE DE BÜYÜK TAŞINMALAR YAŞANDI

Merkez bankalarının altın rezervlerini farklı ülkelere aktarması aslında yeni bir olgu değil. Tarihsel veriler bu tür hamlelerin geçmişte de sıklıkla gerçekleştiğini gösteriyor:

• Almanya: 2000 yılında Londra'dan Frankfurt'a 930 ton altın taşıdı. Ayrıca 2013-2017 döneminde New York ve Paris'teki toplam 674 ton altını ülkesine transfer etti.
• Hollanda: 2014'te New York'tan Amsterdam'a 122,5 ton altın getirdi.
• Avusturya: 2015-2018 arasında Londra'daki 90 ton altınını ülkesine nakletti.
• Venezuela: 2011-2012 yıllarında yaklaşık 160 tonluk altın rezervini geri aldı.
• Hindistan: 2023'ten itibaren yurt dışındaki altınlarını ülkeye getirme süreçlerini hızlandırdı.

SAKLAMA YERİ SEÇİMİNDE ÜÇ TEMEL KRİTER

Altın Konseyi'nin kıdemli analistlerinden Krishan Gopaul, merkez bankalarının rezervleri farklı bölgelere taşıma eğiliminin geçmişte de görüldüğünü, ancak son dönemdeki hareketlerin çok daha karmaşık nedenlerden kaynaklandığını ifade etti.

Artan jeopolitik riskler, altının hangi ülkenin hukuki yetki alanında bulunduğu ve kriz anlarında rezervlere ne ölçüde erişilebileceği gibi konuları fazlasıyla önemli hale getirdi. Gopaul'a göre merkez bankaları altınlarını saklayacakları yeri belirlerken şu üç temel unsuru değerlendiriyor:

1. Altının tutulduğu ülkenin siyasi, hukuki ve finansal koşullarından doğabilecek saklama riskleri
2. Kriz dönemlerinde rezervlere hızlı erişim sağlayabilme imkânı
3. Altının gerektiğinde kolayca alınıp satılmasına olanak tanıyan piyasa likiditesi

Gopaul, bazı merkez bankalarının altınlarını kendi topraklarında saklama kapasitelerini genişletirken bazılarının rezervlerini birden fazla yabancı finans merkezine dağıtmayı tercih ettiğini söyledi. Bu yaklaşımın, altınların tek bir yerde tutulmasından kaynaklanabilecek riskleri azaltma arayışını yansıttığını kaydetti.

Rezervlerin başka ülkelere taşınmasının, merkez bankalarının bu varlıkları satmayı planladığı anlamına gelmediğinin altını çizen Gopaul, rezerv yönetiminde güvenliğin artık tek başına yeterli bir ölçüt olmadığını vurguladı.

Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde merkez bankalarının altın politikalarında yalnızca güvenli saklama koşulları değil, kriz anlarında rezervlere ulaşabilme ve gerektiğinde piyasada aktif işlem yapabilme kapasitesi de belirleyici bir rol oynayacak.