İsrail'de Sandıktan Belirsizlik Çıktı: Netanyahu Rekor Kıran Arap Partilerini Hileyle Suçladı

İsrail'de 27 Ekim Salı günü yapılan erken genel seçimlerin ardından sandıkların tamamının sayılmasıyla ortaya çıkan tablo, hiçbir siyasi bloğun parlamentoda tek başına çoğunluğa ulaşamadığını gösterdi. Başbakan Binyamin Netanyahu ise iktidarı kaybetme riski karşısında rekor sayıda milletvekili çıkaran Arap partilerini hile yapmakla suçladı.

120 sandalyeli Knesset'te Netanyahu liderliğindeki milliyetçi-dini blok 53 sandalyede kalırken, muhalefet partileri 48 sandalye elde etti. Ülkenin nüfusunun yüzde 21'ini oluşturan Arap azınlığını temsil eden partiler ise 19 sandalye kazanarak tarihi bir temsile ulaştı ve hükümet kurma denkleminde kilit aktör konumuna yükseldi.

Seçim Sonuçları ve Katılım Rekoru

Toplam 12 bin 644 sandıkta kayıtlı oyların sisteme girilmesiyle 5 milyon 589 bin 836 oyun sayıldığı seçimde katılım oranı yüzde 77,7 olarak gerçekleşti. Bu oran, 1999 yılından bu yana kaydedilen en yüksek seviye olurken, 2022 seçimlerine kıyasla 7,1 puanlık bir artışa işaret etti.

Oyların dağılımına göre:

• Likud (Netanyahu): 27 sandalye
• Şas (aşırı dindar müttefik): 6 sandalye
• Ra'am (Birleşik Arap Listesi): 8 sandalye
• Ortak Liste: 11 sandalye

Hükümet kurmak için en az 61 milletvekilinin desteği gerekirken, 53 sandalyede kalan Netanyahu'nun veya 48 sandalyesi olan muhalefetin bu eşiği tek başına aşma imkanı kalmadı.

NETANYAHU'DAN SEÇİM YOLSUZLUĞU İDDİASI

Geçici başbakanlık görevini sürdüren Netanyahu, hiçbir somut kanıt sunmaksızın Arap partilerinin başarısının arkasında organize bir seçim hilesi olduğunu ileri sürdü. Likud partisi, Arap kasabalarındaki sandıklarda rüşvet ve baskı uygulandığını iddia ederek polisin ve iç istihbarat servisi Şin Bet'in derhal soruşturma açmasını talep etti.

İsrail polisi, seçim gününden bu yana güney bölgelerde oy yolsuzluğu şüphesiyle en az 7 kişiyi gözaltına aldığını bildirdi. Merkezi Seçim Komisyonu Başkanı Yargıcı Noam Sohlberg ise Şin Bet'ten, kimliği belirsiz yabancı aktörlerin seçimlere müdahale girişimi olup olmadığının araştırılmasını istedi.

Likud, söz konusu müdahalenin arkasında Katar'ın yer aldığını iddia ederek sürecin "İsrail'in İslamlaşmasını ve ordunun hezimete uğramasını amaçlayan bir darbe" olduğunu öne sürdü. Katar ise bu suçlamaları kesin bir dille reddetti.

Resmi Kurumlardan Tepkiler

Merkezi Seçim Komisyonu, resmi açıklamasında seçimlerin meşruiyetine gölge düşürecek herhangi bir durumun bulunmadığını teyit etti. Şin Bet de incelemesinin yalnızca şüphelilere odaklandığını, demokratik ve yasal yollarla oy kullanan bir toplumun zan altında bırakılmaması gerektiğini duyurdu.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, iddiaların hukuki zeminde soruşturulması gerektiğini ancak tüm Arap seçmenlerin hedef gösterilemeyeceğini savundu. Herzog, "Oy kullanma hakkını kullanmak ve demokrasiye katılmak isteyen bütün bir toplumu lekelememeliyiz" dedi.

Arap Partilerinden Yanıt

Ortak Liste liderlerinden Ahmad Tibi, Netanyahu'nun seçim sonuçlarını itibarsızlaştırmak amacıyla zehirli bir kampanya yürüttüğünü savundu. Tibi, "Bu kampanyanın tamamı, Arap partilerinin dışarıdan desteklediği bir hükümet kurmasını engellemek ve yıldırmak amacıyla yapılmıştır" ifadesini kullandı.

Ra'am lideri Mansour Abbas da Netanyahu'nun kışkırtma siyaseti güttüğünü belirterek, "Arap vatandaşlara karşı yürüttüğü kışkırtma kampanyasına tek bir cevabımız var: Bundan hiçbir şey çıkmayacak, çünkü ortada hiçbir şey yok" dedi.

Reichman Üniversitesi siyaset bilimi profesörü Eytan Gilboa, Netanyahu'nun ana gayesinin Arap ve Yahudi partileri arasındaki işbirliğini daha doğmadan gayrimeşru ilan etmek olduğunu belirtti.

MUHALEFET CEPHESİNDE HÜKÜMET KURMA ARAYIŞLARI

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku; eski Başbakan Naftali Bennett'in Birlikte ittifakı, Yair Lapid liderliğindeki Gelecek Var, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar ve Avigdor Lieberman'ın İsrail Evimiz partilerinden oluşuyor.

Muhalefet bloku ile Arap partilerinin toplam sandalye sayısı 67'ye ulaşsa da, Arap partilerinin ittifaka resmi olarak dahil olmaması olası bir hükümeti hassas siyasi dengelere bağlı kılıyor.

Birlikte ittifakı lideri Bennett ile Yashar partisi lideri Eisenkot, Ra'anana kentinde bir araya gelerek hükümet kurma seçeneklerini masaya yatırdı. İki lider görüşmenin ardından, "mümkün olan en kısa sürede iyi bir hükümet kurmanın yollarını" ele aldıklarını duyurdu.

Demokratlar lideri Yair Golan ise Ra'am lideri Mansour Abbas ile görüştüğünü doğrulayarak, "Bu görüşme bir değişim hükümetini hızla ilerletmek amacıyla yapıldı. Şimdi eylem zamanıdır" mesajını paylaştı. Golan, ayrıca Eisenkot ve Lapid ile de temaslar kurdu ve Ra'am ile dışarıdan işbirliğini yeniden değerlendirme çağrısında bulundu.

Eisenkot, yazılı açıklamasında seçim müdahalesi soruşturmasının siyasetçi baskısından uzak yürütülmesi gerektiğini belirterek, "Likud ve Netanyahu, seçim sonuçlarını gayrimeşru kılmak için organize ve planlı bir kampanya başlatmıştır" değerlendirmesinde bulundu.

Eisenkot'un azınlık hükümeti kurabilmesi için yalnızca Ra'am'ın değil, Arap Ortak Liste'nin de dışarıdan desteğine ihtiyaç duyuyor. İsrail'de 2021 yılında Netanyahu'yu koltuğundan indiren koalisyon hükümeti, ülke tarihinde ilk kez İslamcı kökleri olan Ra'am'ın dış desteğine dayanarak kurulabilmişti.

Takvim Netleşiyor

Resmi seçim sonuçlarının 4 Kasım tarihinde ilan edilmesinin ardından Cumhurbaşkanı Herzog, partiler arası istişarelere başlayacak ve hükümeti kurma görevini bir milletvekiline verecek. Yeni yasama dönemine başlayacak olan Meclisin yemin töreninin 10 Kasım'da yapılması planlanıyor.

AMERİKAN ASKERİ UÇAKLARI İSRAİL ÜSLERİNE İNDİ

İsrail'de hükümet kurma krizi derinleşirken, ABD'nin İran'a yönelik olası askeri harekat hazırlıkları çerçevesinde Negev bölgesindeki hava üslerine 10 askeri kargo uçağı sevk edildiği bildirildi.

Kargo uçakları Ovda ve Nevatim hava üslerine iniş yaparken, bazı Amerikan nakliye uçakları da Ürdün, Suudi Arabistan ve Katar'daki üslere yönlendirildi. Uçakların Teksas eyaletindeki Fort Bliss Askeri Üssü'nden havalandığı, önleme füzeleri ve hava savunma bataryalarının yer aldığı ülkenin en büyük hava savunma merkezlerinden biri olduğu kaydedildi.

Bir İsrailli yetkili, "İsrail ve ABD yakın koordinasyon halindedir; henüz kesin bir karar alınmamış olsa da taraflar Başkan Trump'ın vereceği her türlü karara hazırlık yapmaktadır" dedi.

Bölgede yaklaşık 20 Amerikan savaş gemisi görev yaparken, kasım ayı içinde bir uçak gemisi ile Deniz Piyadesi birliğinin daha Ortadoğu'ya ulaşması bekleniyor. CENTCOM Komutanı Orgeneral Brad Cooper'ın Trump'a İran'a yönelik saldırı seçeneklerine ilişkin kapsamlı bir brifing sunduğu da belirtildi.

Demokrat Senatör Chris Murphy, birkaç senatörle birlikte İran'a yönelik planlanan saldırı seçeneklerine dair brifing aldığını doğrulayarak hazırlıkları "delilik" olarak niteledi ve operasyonun yıkıcı bir tırmanışa yol açacağı uyarısında bulundu.

ABD ve İsrail, 28 Şubat'ta İran'a karşı ortak hava saldırıları düzenlemiş, Tahran'ın misillemesinin ardından nisan ayında ateşkes sağlanmıştı. Haziran ayında Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisine ilişkin mutabakat imzalanmış ancak uygulama askıya alınmıştı.