Zeytinin içinden çıkıyor ama servet değerinde: Yeni kazanç kapısı oldu

Zeytinyağı üretiminin ardından geriye kalan ve çoğunlukla atık olarak görülen zeytin posası, artık özel tesislerde işlenerek yeniden ekonomiye kazandırılıyor. Pirina olarak adlandırılan bu atıktan yemeklik yağ, sabun ve biyokütle yakıtı elde ediliyor.

Zeytin hasadının ardından fabrikalarda sıkılan meyvelerden elde edilen zeytinyağı, üretimin yalnızca ilk aşamasını oluşturuyor. Sıkım işlemi sonrasında geriye kalan çekirdek, kabuk ve posa karışımı ise pirina tesislerine gönderilerek yeni ürünlerin ham maddesine dönüştürülüyor.

100 KİLOGRAM POSADAN 2 KİLOGRAM YAĞ ÇIKIYOR

Pirina tesislerinde ilk olarak nem oranı düşürülen zeytin posası, yüksek sıcaklıktaki kurutma sistemlerinden geçiriliyor. Ardından hekzan adı verilen çözücü kullanılarak yaklaşık 7-8 saat süren ekstraksiyon işlemi uygulanıyor.

Bu işlemler sonucunda 100 kilogram pirinadan yaklaşık 2 kilogram ham pirina yağı elde ediliyor. Ayrıştırılan yağlar, asit oranlarına göre farklı alanlarda değerlendiriliyor. Uygun özellikteki yağlar rafinasyon işleminden geçirilerek yemeklik ve kızartmalık ürünlere dönüştürülürken, yüksek asitli yağlar sabun üretiminde kullanılıyor.

POSANIN TONU 8 BİN LİRAYA KADAR ALICI BULUYOR

Pirinanın ekonomik değeri yağ üretimiyle sınırlı kalmıyor. Yağı çıkarıldıktan sonra geriye kalan posa preslenerek biyokütle yakıtına dönüştürülüyor. Enerji santrallerinde, sobalarda ve kalorifer sistemlerinde kullanılabilen bu ürün, alternatif yakıt kaynakları arasında önemli bir yer tutuyor.

Ekim 2026 dönemine ait bazı satış ilanlarında pirina peletinin ton fiyatının 7 bin 500 ile 8 bin lira arasında değiştiği görülüyor. Ancak bu rakam ürünün kalitesine, nem oranına ve satış koşullarına göre farklılık gösterebiliyor.

DİĞER ÜLKELERE İHRAÇ EDİLİYOR

Pirina yağı ve yakıtı, zeytin işleme sürecinin farklı gelir kalemleri oluşturmasını sağlıyor. Elde edilen yağlar iç piyasada değerlendirilirken ABD ve Kanada başta olmak üzere farklı ülkelere de ihraç ediliyor.