Ukrayna-Rusya müzakereleri Abu Dabi'de başladı: Güçlü Avrupa güvenlik mimarisi vurgusu

ABD arabuluculuğunda yürütülen Ukrayna-Rusya barış müzakereleri, Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de resmen başladı.

İki gün sürmesi planlanan görüşmelerin ilk turu dört saat sürdü. Yarın ikinci tura geçilmesi bekleniyor. Müzakerelerde ABD heyetinde Başkan Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner yer alıyor.

Kushner'dan yeni barış çerçevesi mesajı

Jared Kushner, açılış konuşmasında taraflar arasındaki farklılıkların nasıl aşılacağına dair bazı iyi fikirlere sahip olduklarını belirtti. Kushner, şu ifadeleri kullandı:

"Geçmişteki farklı kurum ve anlayışların üzerine inşa edilen yeni bir çerçeve ve yeni bir kavrayış oluşturmayı hedefliyoruz. İşe yarayan unsurları alıyor, başarısız olanları ve neden bugün bu noktada bulunduğumuzu tespit etmeye çalışıyoruz. Umuyoruz ki bizi on yıllar, hatta yüzyıllar boyu sürecek bir barışa taşıyacak yeni bir çerçeve oluşturabiliriz."

Avrupa, ABD ve Ukrayna'dan ortak açıklama

Müzakereler öncesinde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Müzakerelerden dışlanmaktan duyduğu rahatsızlığı dile getiren Avrupa ülkeleri, ABD ve Ukrayna ile ortak bir açıklama yayımladı. Açıklamada şu temel noktalar öne çıktı:

• Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerekliliği
• Savaş sonrası güçlü bir Avrupa güvenlik mimarisine bağlılık
• Herhangi bir çözümün parçası olarak güçlü güvenlik garantileri
• Egemenliğe, toprak bütünlüğüne ve bağımsız karar alma süreçlerine saygı
• Ukrayna için güvenilir güvenlik garantilerinin tesis edilmesi

Ortak açıklama, Abu Dabi'de bulunan Avrupa Birliği, NATO, Fransa, Almanya, İtalya ve İngiltere temsilcilerinin ABD ve Ukrayna heyetleriyle gerçekleştirdiği görüşmenin hemen ardından, üçlü müzakerelerden önce yapıldı.

Yakın koordinasyon ve güvenlik çerçevesi vurgusu

Açıklamada, ABD ve Ukrayna heyetlerinin Avrupalı ortaklarıyla yakın koordinasyon içinde olduğu ve görüşmelerin işbirlikçi bir ortamda geçtiği belirtildi. Tarafların ortak hedeflerini ve Euro-Atlantik güvenliğine olan bağlılıklarını yansıttığı kaydedildi.

Avrupa ülkeleri ile ABD, Ukrayna'nın uzun vadeli güvenliği ve müzakere edilmiş bir çözüm için güvenin yeniden tesis edilmesi konusunda bir güvenlik çerçevesi geliştirilmesinde mutabık kaldı.

Avrupa güvenlik kurumlarının yeniden şekillendirilmesi

Savaşın sona ermesinin ardından mevcut Avrupa güvenlik kurumları ve anlaşmaların yeni koşullara uygun olarak nasıl geliştirileceği de ele alındı. Katılımcılar şu konularda ortak tutum belirledi:

• Savaş sonrası güvenlik endişelerinin giderilmesi ve çatışma riskinin azaltılmasının büyük önem taşıdığı
• Risk yönetimi ve tehlikeli tırmanışın önlenmesi için güçlü mekanizmaların sağlanması gerektiği
• Savaş sonrası güçlü bir Avrupa güvenlik mimarisine ortak bağlılık
• Güçlü bir NATO'nun Euro-Atlantik kolektif savunmasının merkezinde yer alacağı

Açıklamanın sonunda, Avrupalı ortakların da dahil olduğu daha geniş kapsamlı çok taraflı görüşmelere doğru ilerleme taahhüdüne yer verildi ve müzakereler boyunca yakın işbirliğini sürdürme kararlılığı vurgulandı.

Avrupa'nın "bizi baypas etme" baskısı etkili oldu

Açıklamanın niteliği ve zamanlamasında, Avrupa'nın Trump yönetimine uyguladığının "bizi baypas etme" baskısının etkili olduğu belirtiliyor. Trump'ın barış girişimlerinde Rusya yanlısı bir tutum takınması ve Moskova'nın baskısıyla Avrupa'yı müzakerelerden dışlaması, kıta başkentlerinde tepkiye yol açmıştı.

Avrupa ülkeleri, uzun süredir müzakere masasında yer almakta ısrar ediyor. İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana bölgede yaşanan en yıkıcı savaşın sona erdirilmesi hedefiyle düzenlenen müzakerelerin, kıtanın güvenlik mimarisini doğrudan ilgilendirdiğini ve olası bir barış anlaşmasında söz sahibi olunması gerektiğini savunuyorlar.

Abu Dabi'deki görüşmelerin ardından yayımlanan ortak açıklamayla, ABD'nin kaygıları bir ölçüde gidererek Avrupa'nın beklentilerini dikkate alma taahhüdünde bulunduğu değerlendiriliyor.