Abu Dabi'de Ukrayna Müzakereleri Öncesi Rusya'dan Avrupa'ya Sert Suçlamalar

Gözler, Salı günü Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de, ABD arabuluculuğunda düzenlenecek Ukrayna-Rusya görüşmelerine çevrildi. İki gün süreceği öngörülen müzakerelerde, Avrupa'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşadığı en yıkıcı savaşın sona erdirilmesi hedefleniyor.

Taraflar en son yine ABD arabuluculuğunda Şubat ayında müzakere masasına oturmuş, ancak görüşmelerde ilerleme sağlanamamıştı. Abu Dabi'deki müzakereler öncesinde, 1200 kilometrelik cephe hattı boyunca şiddetli çatışmalar devam ediyor. Her iki taraf, insansız hava araçları ve uzun menzilli füzelerle birbirlerini hedef alıyor.

Rus ordusu, kış aylarında Ukrayna'nın savunma direncini kırmak amacıyla ülkenin enerji altyapısına yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Ukraynalı yetkililer, bu saldırılar nedeniyle bazı bölgelerde 16 saate varan elektrik kesintileri yaşandığını bildiriyor.

Pazartesi sabahı Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile telefon görüşmesi yapan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, birçok şehir ve yerleşim biriminin saldırılar nedeniyle elektrik, su ve ısınma konusunda çok zor bir durumla karşı karşıya olduğunu söyledi. Von der Leyen ile AB'nin özel bir acil durum mekanizmasını devreye sokması konusunda anlaştıklarını duyuran Zelenskiy, kışa hazırlık amacıyla ek enerji ve insani yardım konusunu da ele aldıklarını kaydetti.

Rusya, Avrupa'yı savaşa hazırlanmakla suçladı

Moskova ise Kiev ve Avrupa ülkelerini savaşı sürdürmekte ısrarcı olmakla suçluyor. Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu, Abu Dabi'deki müzakerelerden bir gün önceki toplantıda ABD Başkanı Donald Trump'ı övdü, Avrupa ülkelerini ise ağır suçlamalarla hedef aldı.

Şoygu, Trump'ın Ukrayna ihtilafını sona erdirmeye dönük çabalarından memnuniyet duyduklarını belirtti. ABD Başkanı ve ekibinin Ukrayna'da barış konusunda gerçek bir çaba gösterdiğini gördüklerini ve bunu kesinlikle takdir ettiklerini ifade etti.

Avrupa ülkelerini ise "Rusya sınır bölgelerinde provokasyonlara girişmekle" suçlayan Şoygu, "Kiev ve Avrupalı sponsorları kesinlikle barış için değil, savaşın devam etmesi için hazırlıklar yapıyor" iddiasını öne sürdü.

"Gönüllüler Koalisyonu" tatbikatına sert tepki

Türkiye ve Almanya'nın da aralarında bulunduğu 11 ülkeden yaklaşık 2 bin 800 askerin katıldığı Gönüllüler Koalisyonu'nun ilk askeri tatbikatı bugün başladı ve 22 Kasım'a kadar sürecek. Polonya'da, Romanya hava sahasında ve Karadeniz'in batı kesiminde gerçekleştirilecek olan "KOALICJA 2026" adlı tatbikatla, Ukrayna savaşının sona ermesinden sonra kalıcı barışın nasıl sağlanabileceğinin test edilmesi amaçlanıyor.

Rusya ise tatbikata sert tepki gösteriyor. Şoygu, Avrupa'yı "Rus saldırısı varsayımıyla" hareket etmek ve "saldırı mahiyetinde askeri tatbikatlar düzenlemekle" suçladı. Şoygu, bu tatbikatların "savunmadan çok saldırgan bir niteliğe sahip olduğunu" öne sürerken, Avrupa'nın hızla silahlandığına dikkat çekti:

• NATO'nun askeri bütçesi neredeyse iki katına çıkarak 500 milyar dolardan bir trilyon dolara ulaştı
• Tüm bu hazırlıkların "Rusya'dan gelen tehdit" bahanesiyle yapıldığını savundu
• Herkesin bir "Rus saldırganlığına" ve "Rus saldırısını püskürtmeye" hazırlandığını, ancak gerçekleştirdikleri tatbikatların savunma değil saldırı niteliği taşıdığını belirtti
• Kaliningrad ile ilgili açıklamaların da endişe verici olduğunu vurguladı

Güvenlik garantileri düğümü çözülecek mi?

Bu arada, Abu Dabi'deki müzakerelere Avrupa Birliği'nin katılıp katılmayacağıyla ilgili çelişkili açıklamalar geliyor. AB, müzakerelere katılacağını savunurken, Moskova "müzakereler üçlü formatında gerçekleşecek, AB masada yer almayacak" açıklamasını yapmıştı.

Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, Abu Dabi'de ABD'nin arabuluculuğunda Rusya ile Ukrayna arasında üçlü görüşmeler yapılacağını, Avrupalıların kendilerine ait koordinasyon mekanizmalarını kuruyor olsa bile müzakere masasında yer almayacağını yineledi.

ABD arabuluculuğundaki müzakerelerin en önemli gündem maddesinin "güvenlik garantileri" olacağı belirtiliyor. Ukrayna lideri Zelenskiy, müttefikleriyle NATO'nun 5'inci maddesine benzer garantileri görüştüğünü açıklamıştı. Bu madde, bir üyeye yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış bir saldırı olarak değerlendirildiği kolektif savunma ilkesini düzenliyor.

Ayrıca bazı Avrupa ülkeleri, barışın korunması ve Rusya'nın yeniden saldırmasının önlenmesi için Ukrayna'ya asker gönderme ihtimalini gündeme getiriyor. Rusya ise bu durumu baştan reddederek, Ukrayna topraklarındaki her türlü Avrupa askeri varlığını meşru hedef olarak göreceği uyarısında bulunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü yayınlanan bir röportajda Moskova ve Kiev'in bir anlaşmaya "çok yakın" olduğunu belirtmiş, "Ancak sonunda Ukrayna'nın şekli biraz farklı olacak" demişti. Trump, ayrıca Avrupa güvenliği konusunda büyük bir anlaşma üzerinde çalışıldığını ve anlaşmanın yalnızca Ukrayna'yı değil, Avrupa'nın tamamını kapsayabileceğini açıklamıştı.