Avrupa'nın korkusu gerçeğe dönüştü: Trump Rusya tarafına kayıyor

Avrupalı liderler bir yandan ABD Başkanı Donald Trump ile diplomatik temaslarını sürdürmeye çalışırken, diğer yandan Washington yönetiminin fiilen Moskova'nın yanında yer alabileceği bir senaryoya karşı hazırlıklarını hızlandırdı.

Trump'ın Kremlin'e yönelik enerji yaptırımlarını bir haftalık süreçte geri plana itmesi, Kiev'e Rus petrol rafinerilerini hedef almayı bırakması yönünde baskı uygulaması ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin meşruiyetini sorgulaması, Batı ittifakında derin bir çatlak oluşturdu. Aynı süreçte Elon Musk'a ait Starlink sistemine erişimin kısıtlanması Ukrayna ordusunu sahada zor bir durumda bıraktı.

Yaşanan gelişmeler üzerine ihanete uğradığını belirterek Trump'a kamuoyu önünde sert tepki gösteren Zelenski'nin cuma günü Brüksel'deki zirveye hitap etmesi bekleniyor.

BRÜKSEL'DE KRİZ MASASI KURULDU

Brüksel'deki zirvede bir araya gelen Fransa ve Almanya başta olmak üzere birçok Avrupa Birliği lideri, özel görüşmelerinde Trump'ın Kiev'i baskı altına alıp Rusya'yı öne çıkarma eğiliminde olduğunu ve bu tutumun değişmesinin beklenmediğini dile getirdi.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Brüksel'deki temasları öncesinde basına yaptığı açıklamada mevcut tabloyu, "Batı ittifakı birkaç gün öncesine göre şu anda daha zayıf bir konumda. Eğer Ukrayna'yı desteklemezseniz, tüm Avrupa'yı ve bana göre dolayısıyla tüm NATO'yu çok çok daha tehlikeli bir duruma sokarsınız" sözleriyle değerlendirdi.

Benzer krizler geçmişte de yaşanmış, Oval Ofis'teki sert tartışmaların ardından istihbarat paylaşımı geçici olarak sınırlandırılmış ve Washington, Rusya lehine olan 28 maddelik bir barış planını kabul ettirmeye çalışmıştı.

Ancak yaklaşan kış koşulları, Ukrayna'nın Patriot füzelerine duyduğu acil ihtiyaç, bütçe açığı ve enerji altyapısına yönelik artan saldırılar mevcut gerilimi daha kritik bir noktaya taşıyor.

TRUMP'IN TALEPLERİ HER ŞEYİ DEĞİŞTİRDİ

Washington'daki yaklaşan ara seçimler öncesinde akaryakıt fiyatlarını düşürmeyi hedefleyen Trump'ın, yaptırımlara rağmen Rus dizeli alma girişimi ve Ukrayna'dan saldırıları durdurmasını istemesi süreci doğrudan etkiliyor. Uzmanlar yüksek yakıt maliyetlerinin asıl sorumlusu olarak ABD'nin İran savaşını gösterse de Trump fiyat odaklı adımlarını sürdürüyor.

Gelecek ay Çin'de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Trump'ın bir araya gelmesi beklenirken, bu toplantıda Ukrayna ya da Avrupalı temsilciler yer almayacak.

Hafta sonu Florida'da Trump'ın temsilcileri Steven Witkoff ve Jared Kushner ile yürütülen müzakereler ise Ukrayna heyetinin Rus dizel anlaşması nedeniyle teması erken kesmesi sonucu ilerleme kaydedilemeden sona erdi.

AB'NİN ELİ MAHKUM

Avrupalı yetkililer, ABD'nin sağladığı silah ve kritik istihbarat desteğinin bir alternatifi bulunmadığı gerekçesiyle Zelenski'ye Trump'a yönelik eleştirilerini yumuşatması tavsiyesinde bulunuyor.

• Elysee yetkilileri Fransa'nın önceliğinin Ukrayna'ya desteğin sürmesi olduğunu vurgularken, Alman Şansölyeliği konuya ilişkin henüz bir açıklama yapmadı.
• AB dışişleri bakanları Washington'daki dalgalanmalara rağmen Avrupa'nın Ukrayna politikasının değişmemesi gerektiği konusunda uzlaştı.
• Yaptırımların arkasında duran ve toprak tavizine karşı çıkan Avrupa, Ukrayna'ya mali destek sağlama ve F-16 mühimmatı tedarik etme sürecini devam ettiriyor.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise perşembe günü Brüksel'de yaptığı açıklamada, "Bu savaşa kesinlikle farklı bir yaklaşımımız var. Kurbanın teslim olması için değil, saldırganın savaşı durdurması için baskı yapmamız gerektiğini görüyoruz. Ukrayna'yı sıkıştırmak doğru yaklaşım değil" ifadelerini kullandı.