Türkiye'de Fon Krizi ve Faiz Politikasına Dair Dikkat Çeken Uyarı

Amerikalı önemli bir yatırım bankası, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) yayımladığı son Enflasyon Raporu'nu kapsamlı biçimde değerlendirerek para politikası, enflasyon ve fon krizinin ekonomik sonuçları hakkında çarpıcı tespitlerde bulundu. Bankanın analizinde en dikkat çekici nokta, fon krizinin yarattığı ekonomik etkiler konusunda TCMB ile farklı bir görüş paylaşması oldu.

12 Kasım tarihli rapora göre Türkiye'de iç talep en düşük seviyesini geride bırakırken temel enflasyon yeniden yükselişe geçti. Buna karşılık fon krizinin finansal koşulları belirgin ölçüde sıkılaştırdığı ve büyümeyi olumsuz yönde etkileyebileceğinin altı çizildi.

Fon Krizinin Büyümeye Etkisi 0,7 Puan Olabilir

Analistler, TCMB'nin fon krizinin ekonomik faaliyetler ve finansal koşullar üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığı yönündeki değerlendirmesine katılmadıklarını vurguladı.

Bankanın miktar bazlı finansal koşullar endeksine göre fon krizi nedeniyle yalnızca eylül ayında 100 baz puanlık bir sıkılaşma gerçekleşti. Bu durum, finansal koşullar endeksini 2024 yılında para politikasında gevşemeye başlamadan önce görülen ve mevcut döngünün en sıkı koşullarını yansıtan seviyeye geri taşıdı.

Yaşanan bu sıkılaşmanın önümüzdeki çeyreklerde ekonomik büyüme üzerinde 0,7 puanlık aşağı yönlü bir etki oluşturabileceği hesaplandı. Banka, iç talebin dip noktasını geride bıraktığını ve temel enflasyonun yeniden yükselmeye başladığını değerlendirirken, fon krizinin etkilerinin TCMB'nin öngördüğünden daha yoğun olduğuna dikkat çekti.

Aralık Ayında Faiz İndirimi Olasılığı Güçlendi

TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın son Enflasyon Raporu'ndaki para politikası mesajları, güvercin ton olarak nitelendirildi. Raporda şu hususlara işaret edildi:

• TCMB'nin 2026 ve 2027 yıl sonu enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize etmesi
• Çekirdek enflasyon ve iç talepteki yavaşlamaya vurgu yapılması
• Bu mesajların aralık ayında yeni bir faiz indirimi olasılığını artırması

Bununla birlikte banka, aralık ayında politika faizinin sabit tutulacağı yönündeki temel beklentisini korudu. Karahan'ın enflasyon tahminlerindeki değişiklikleri İran savaşına bağladığı, maliye politikası ve savaşın süresine dair belirsizliklerin önceki raporda 2026 sonrası tahmin revizyonlarının ertelenmesinde rol oynadığı aktarıldı. Son tahmin güncellemelerinin ise yalnızca yakın dönemdeki gelişmelerden değil, daha kapsamlı bir değerlendirmeden beslendiği ifade edildi.

Dolarizasyona Karşı Yeni Önlemler Gündeme Gelebilir

Faiz indirimlerinin sürmesi halinde Türk lirasındaki değer kaybının hızlanabileceği ve bunun döviz talebine olumsuz yansıyabileceği ihtimali üzerinde de duruldu. Döviz talebinin yalnızca faiz oranlarına bağlı olmadığını, stopaj vergisinin de yatırımcı tercihlerinde belirleyici bir faktör olduğu vurgulandı.

Enflasyon beklentilerindeki iyileşme ve Merkez Bankası'na duyulan güvenin, Türk lirası cinsinden getiriler gerilemesine rağmen dolarizasyonu sınırladığı belirtildi. Faiz indirimlerinin devam etmesi durumunda TCMB'nin döviz talebini kontrol altında tutmak için vergi düzenlemeleri dahil çeşitli makroihtiyati araçlardan yararlanabileceği değerlendirildi.

Kredi Büyümesindeki Yavaşlama Sürüyor

Kredi büyümesinin, önceki makroihtiyati gevşeme adımlarına ve faiz indirimlerine rağmen yavaşlamaya devam ettiği belirtildi. Geçmişte benzer düzenlemelerin ardından kredi büyümesinde görülen hızlanmanın bu kez yaşanmadığına dikkat çekildi.

TCMB'nin kredi büyümesine yönelik son düzenlemelerinin, ekonomik büyümeye ilişkin kaygılardan çok kredi genişlemesindeki yavaşlamayı durdurmayı amaçlayan bir normalleşme adımı olduğu değerlendirildi. Yetkililerin önümüzdeki aylarda kredi büyümesine odaklanmaya devam edebileceği aktarıldı.

Öte yandan enflasyon ve büyümeye ilişkin aşağı yönlü risklerin, finansal koşullar endeksinin tek başına gösterdiği kadar güçlü olamayabileceği ifade edildi. Raporda ayrıca şu değerlendirme de yer aldı:

• TCMB'nin cari işlemler dengesine yönelik görüşleri genel olarak olumlu bulundu
• Ekonomik programın sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip finansal hesap gelişmelerine yeterince değinilmedi
• Ödemeler dengesi kaynaklı rezerv kayıplarının kapsamlı biçimde ele alınmadığı kaydedildi