Kritik Türkiye Uyarısı: Fon Krizi Büyüme Oranlarını Düşürebilir

ABD'nin köklü yatırım bankalarından biri, Türkiye'nin para politikasına ilişkin kapsamlı bir değerlendirme raporu yayımladı. Raporda, TCMB'nin son Enflasyon Raporu'ndaki mesajlarının aralık ayında faiz indiriminin önünü açabileceğine ancak temel beklentinin politika faizinin sabit tutulması yönünde olduğuna işaret edildi.

12 Kasım tarihli Türkiye değerlendirme raporunda, TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın enflasyon tahminlerindeki yukarı yönlü revizyonları ve para politikasına ilişkin mesajları detaylıca ele alındı. Raporda, çekirdek enflasyon ve iç talepteki yavaşlamaya yapılan vurgunun faiz indirimi ihtimalini artırdığına dikkat çekildi.

Enflasyon Tahminlerindeki Revizyonun Arkasındaki Neden

Değerlendirmeye göre Karahan, enflasyon tahminlerindeki güncellemelerin arkasında İran savaşı ve buna bağlı belirsizliklerin bulunduğunu belirtti. Maliye politikasına ve savaşın süresine ilişkin belirsizliklerin, önceki dönem 2026 ve sonrasına yönelik tahmin değişikliklerinin ertelenmesinde etkili olduğu kaydedildi.

Karahan'ın son rapordaki güncellemelerin yalnızca yakın dönemdeki gelişmelere verilen tepki olmadığını, daha kapsamlı bir değerlendirmeye dayandığını ifade ettiği aktarıldı. Banka, çekirdek enflasyondaki ve iç talepteki belirgin yavaşlamaya dikkat çekilmesinin ancak tahminlerdeki yukarı yönlü revizyonların para politikası koşullarında gevşeme anlamına gelmediğinin altını çizdiğini belirtti.

TCMB Başkanı ve Para Politikası Kurulu üyelerinin sunumlarda bu göstergelere daha fazla ağırlık vermesinin aralık ayında faiz indirimi ihtimalini artırabileceği değerlendirildi.

Faiz İndirimi Dolarizasyon Riskini Artırır mı?

Faiz indirimlerinin devam etmesi halinde liradaki değer kaybının hızlanmasının dolarizasyona etkisine ilişkin de Karahan'ın açıklamaları masaya yatırıldı. Karahan, döviz talebinin yalnızca faiz oranlarına bağlı olmadığını, stopaj vergisinin de bu süreçte etkili olduğunu belirtti. Enflasyon beklentilerindeki iyileşme ve TCMB'ye duyulan güvenin, getirilerdeki düşüşe rağmen şu ana kadar dolarizasyona geçişi sınırladığını ifade etti.

Merkez Bankası'nın faiz indirimleriyle birlikte döviz talebini kontrol altında tutmak amacıyla vergi düzenlemeleri dahil makroihtiyati araçlara başvurabileceği kaydedildi. Ayrıca TCMB'nin kredi büyümesine yönelik tavanlarda son dönemde yaptığı gevşemenin, artan büyüme endişelerinden ziyade kredi büyümesindeki yavaşlamaya karşı bir normalleşme olarak tanımlandığı belirtildi.

Fon Krizinin Etkisi Merkez Bankasının Değerlendirmesinden Daha Büyük

Fon krizinin finansal koşullar ve ekonomik faaliyet üzerindeki etkisi, bankanın merkez bankasıyla ayrıldığı en kritik başlık oldu. TCMB fon krizinin etkisinin sınırlı olduğunu savunurken, söz konusu banka bu etkinin çok daha güçlü olduğunu öne sürdü.

Merkez Bankası'nın son raporunda cari işlemler hesabına daha fazla yer verilmesi olumlu karşılanırken, ekonomik programın sürdürülebilirliği açısından daha önemli görülen finansal hesap veya ödemeler dengesi kaynaklı rezerv kayıplarına raporda değinilmediğine dikkat çekildi. İç talebin dip noktasını geride bıraktığı ve temel enflasyonun yükselmeye başladığının değerlendirildiği raporda, fon krizinin etkisinin TCMB'nin değerlendirmesinden belirgin biçimde daha büyük olduğu vurgulandı.

Sıkılaşma Büyümeyi 0,7 Puan Düşürebilir

Bankanın miktar bazlı finansal koşullar endeksine göre fon krizinin etkisiyle yalnızca eylül ayında 100 baz puanlık sıkılaşma yaşandı. Endeks, para politikasında gevşeme sürecinin başlamasından önce 2024 yılında görülen mevcut döngünün en sıkı seviyesine geri döndü.

Bu sıkılaşmanın önümüzdeki çeyreklerde ekonomik büyüme üzerinde 0,7 puanlık aşağı yönlü etki yaratabileceği hesaplandı.

Kredi Büyümesindeki Yavaşlama Sürüyor

Daha önce atılan makroihtiyati gevşeme adımlarına ve faiz indirim sürecinin başlamasına rağmen kredi büyümesindeki yavaşlamanın devam ettiği belirtildi. Geçmiş dönemlerde benzer önlemlerin ardından kredi büyümesinde hızlanma yaşandığı ancak bu kez aynı tablonun ortaya çıkmadığı ifade edildi.

Son kredi düzenlemeleri kredi büyümesindeki yavaşlamayı durdurmaya yönelik bir girişim olarak değerlendirilirken, yetkililerin önümüzdeki aylarda bu konuya odaklanmayı sürdürebileceği öngörüldü. Raporda mevcut görünümün enflasyon ve ekonomik büyümeye yönelik aşağı yönlü risklerin, finansal koşullar endeksinin işaret ettiğinden daha sınırlı kalabileceğine işaret ettiği bildirildi.