İsrail'de 27 Ekim'de yapılması planlanan genel seçimler yaklaşırken, koalisyon hükümeti kurmak için gerekli çoğunluğu yakalayamayan ve anketlerde ciddi kan kaybı yaşayan Başbakan Binyamin Netanyahu'nun koltuğunu korumak amacıyla savaşı bölgeye yayma stratejisi izlediği öne sürülüyor.
Eski İsrail Başbakanı Ehud Barak'ın "Netanyahu seçimleri erteleyecek şekilde savaşa gitmek için altyapıyı hazırlıyor" tespitinin ardından, İstanbul Beykent Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kemal Olçar, İsrail'deki genel seçimler arifesinde yürütülen askeri ve siyasi stratejileri değerlendirdi.
Türkiye'yi denklemin içine çekmeye çalışıyor
Doç. Dr. Olçar, Netanyahu'nun 7 Ekim'den bu yana karmaşık bir askeri operasyon yürüttüğüne işaret ederek, İsrail'in çok cepheli bir harekât içinde olduğunu belirtti:
- Gazze'de Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi kararlarıyla tescillenen bir soykırımla sonuçlanan operasyon
- Lübnan'da devam eden işgal harekatı ve Golan Tepeleri'ndeki ilerleyiş
- Suriye'nin Süveyda bölgesinde sürdürülen işgal ve ilhak çalışmaları
- Yemen'de Husilerle zaman zaman yaşanan karşı karşıya gelişmeler
Olçar, ABD'nin son dönemlerde İsrail'e desteğini azaltmış olmasının Netanyahu'yu daha saldırgan bir tutuma itmiş olabileceğini vurgulayarak, "Böyle bir durumda iş birlikçiler tedarik etmeye yönelik hamleler yapan Netanyahu, bir yandan Türkiye'yi denklemin içerisine çekmeye çalışıyor" dedi.
Çevrede stratejik değeri olmayan anlamsız askeri harekâtlara girişildiğini belirten Olçar, Türkiye çerçevesinde yürütülen adımları da şöyle anlattı: "Burada İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ni kapsayan bir Akdeniz bloğu görüyoruz. Zaman zaman bu bloğa Mısır ve Hindistan da dahil oluyor. Dolayısıyla Netanyahu, Türkiye ayağını da kullanarak gerilim ortamı oluşturmayı hedefliyor. Böylece kamuoyunda vazgeçilmez lider imajı oluşturabilir."
Seçimleri manipüle etmek için iki temel hedef güdüyor
Olçar, Netanyahu'nun bu hamlelerinde iki temel maksat olduğuna dikkat çekti:
- Seçimleri iptal edip savaş ve seferberlik halini bir sonraki belirsiz tarihe kadar sürdürmek
- Seçim öncesinde, Türkiye'nin de dahil olacağı özellikle Suriye eksenli ciddi bir çatışma ortamı oluşturup seçime bu atmosferde girmek
Ancak Olçar, her iki tutumun da seçmen nezdinde ciddi bir tepki riski taşıdığını belirtti.
Netanyahu kaybederse ne olacak?
Anketlerde Netanyahu'nun Likud Partisi'ni geride bırakan Yashar Partisi'nin lideri eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot olası iktidarını da değerlendiren Olçar, Eisenkot'un muhalefet lideri gibi görünse de 7 Ekim'den sonra kurulan savaş kabinesindeki en önemli aktörlerden biri olduğunu hatırlattı.
Olçar, Eisenkot liderliğinde koalisyon bir hükümet kurulması halinde Netanyahu hükümetinin askeri ve diplomatik faaliyetlerinin durdurulup durdurulmayacağına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: "Bu sorunun yanıtının hayır olduğunu söyleyebiliriz çünkü bu bir Siyonist proje. Siyonist proje, Siyonist akıl ya da Siyonist hegemonik yapı ortadan kalkmadığı sürece ne İsrail'in ne de ABD başta olmak üzere diasporadaki destekçi grupların bu yayılmacı emellerinin önüne geçilmesi mümkün görünmüyor."
Netanyahu iktidarı kaybetmesi halinde ise hem iç huzuk hem de uluslararası hukuk tarafından peşine düşüleceğini vurgulayan Olçar, "Netanyahu'nun bireysel çıkarları da siyasi kariyeri de bitmiş olacağı gibi, çok ciddi cezalarla karşı karşıya kalacak. Katil lider için bu çok korkutucu bir durum" ifadelerini kullandı.
Lider değişse de İsrail faaliyetlerine devam edecek
Yönetim değişikliği olsa dahi işgal politikalarının süreceğine işaret eden Olçar, açık bir tablo çizdi:
- Eisenkot, Lübnan'daki harekâtı bitirecek mi? Hayır.
- Filistin üzerindeki hegemonik yapı Gazze'de, Batı Şeria, Golan Tepeleri ve Doğu Kudüs işgalleri bitecek mi? Yine hayır.
- Suriye konusundaki Süveyda koridor projesi bitecek mi? O da bitmeyecek.
"Demek ki İsrail Netanyahu değil başka bir lider önderliğinde bu faaliyetlerine devam edecek" diyen Olçar, askeri faaliyetlerin mevcut koşullarda bir süre durabileceğini ancak istihbarat çalışmalarının artabileceğini vurguladı.
Türkiye'deki seçimleri etkileyebilir
İsrail'in olası hamlelerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Olçar, şunları kaydetti: "Türkiye'deki seçimleri etkileyebilir. Türkiye'deki ayrışmayı, kutuplaşmayı tetikleyebilir. Dolayısıyla Türkiye'nin İsrail konusundaki politik duruşu zedelenebilir ve içeride karmaşıklık ve kutuplaşmayı arttıracak istihbarat oyunlarına, finansal oyunlara girişebilir."
Eisenkot'un ABD Başkanı Donald Trump konusunda endişesi oluşursa dosyaların ortaya saçılacağını ve yönetimi zor durumda bırakabileceğini belirten Olçar, İran konusunda çatışma olmasa bile suikastların artabileceği uyarısında bulundu.
Sözlerini şu tespitle tamamlayan Olçar, Eisenkot liderliğinde koalisyon kurulması halinde İsrail ordusunun lojistik bütünleme faaliyetlerini yapıp seferberliğini tazeleyeceğini ve 6 ay ya da bir yıl sonra kaldığı yerden faaliyetlerine devam edeceğini söyledi. Hatta Eisenkot'un kabinesine Netanyahu'yu bile bakan olarak atayabileceğini belirten Olçar, "Yapısal durum ortadan kalkmadan sadece operatif yapıyı değiştirmenin Siyonist faaliyetleri ortadan kaldıracağını düşünmüyorum" diyerek değerlendirmesini sonlandırdı.
