İsrail'de kritik seçim: Netanyahu'nun kaderi yarın belirlenecek

Üç yıldır süren bölgesel savaşın ardından İsrail, Salı günü genel seçimlere gidiyor. Yaklaşık yarım milyon gencin ilk kez oy kullanacağı kritik seçimde, 70 bine yakın İsrailli de yurt dışından ülkeye dönerek sandık başına gidecek.

Cumartesi gecesi Tel Aviv merkezinde toplanan geniş muhalif kalabalıklar hükümetin değişmesi için slogan atarken, yerleşimcilerin öncülük ettiği sağcı kesim ise Netanyahu'nun İran'daki operasyonlarını sürdürmesini talep etti.

Netanyahu'nun Baş Rakibi: Gadi Eisenkot

Tel Aviv sokaklarını dolduran muhalif seçmenler, ülkenin barışa yeniden kavuşabileceğini düşünüyor. Ancak bu hedef için Netanyahu hükümetinin değişmesi gerektiğini vurguluyorlar. 21 yaşındaki seçmen Omri, "Barış, güvenlik, yolsuzluğun sona ermesini ve yobazların yönetimden uzaklaştırılmasını istiyoruz" ifadelerini kullandı.

Kamuoyu yoklamalarına göre mevcut iktidar koalisyonu ile ana muhalefet bloğu arasındaki yarış baş başa seyrediyor. Seçim kampanyasında yapay zeka destekli videolar gibi yeni yöntemler kullanılırken, siyaset sahnesine çıkan önemli bir isim dikkat çekiyor.

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot ve liderliğini yaptığı Yashar Partisi, anketlerde Netanyahu ve Likud partisiyle kafa kafaya görünüyor. Fas kökenli bir aileden gelen ve ılımlı tavrıyla öne çıkan Eisenkot, kendisini "halktan biri" olarak konumlandırıyor. Gazze Savaşı'nda oğlunu kaybeden Eisenkot, Ramle kentindeki Etiyopyalı Yahudilere ait toplum merkezinde yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:

"Bu seçimler güvenlik, ekonomi ve eğitim gibi birçok konuyla ilgili; ancak esas olarak İsrail Devleti'nin kimliği ve nasıl bir İsrail görmek istediğimizle ilgilidir. Yahudi, demokratik, liberal, hoşgörülü ve eşitlikçi bir devlet."

Demokrasi Mücadelesi ve Yargı Krizi

Muhalefet liderleri, Netanyahu hükümetinin yargı yetkilerini kısıtlama girişimlerini ve 7 Ekim 2023 saldırılarına ilişkin devlet soruşturma komisyonu kurulmasını reddetmesini sert şekilde eleştiriyor. Eisenkot ve diğer muhalefet isimleri, seçmenlere şu vaatlerde bulunuyor:

• Bağımsız bir soruşturma komisyonu kurulması
• Haredilerin askerlik hizmetine alınmasına ilişkin yargı kararlarının uygulanması

Netanyahu: "Teslim Olmak Yok"

Başbakan Netanyahu ise kampanyasını "Teslim Olmak Yok" sloganı etrafında güvenlik vurgusuyla yürütüyor. Üç yıldır ülkesini savaştan çıkaramayan Netanyahu, Gazze, Lübnan ve İran'daki askeri operasyonların ülkeye yönelik varoluşsal tehditleri azalttığını savunuyor.

Kudüs'teki Mahane Yehuda pazarında Netanyahu destekçisi Shlomi Bashar, "7 Ekim'den sonra tüm Orta Doğu'yu değiştirdi. İşi bitirebilmesi için yeniden seçilmesine ihtiyacımız var" değerlendirmesinde bulundu.

Netanyahu, rakip muhalefet partilerinin çoğunluk sağlamak için Arap partileriyle ittifak kurabileceğini öne sürerek bu durumun ulusal güvenliği tehlikeye atabileceğini iddia ediyor. Ülke nüfusunun yaklaşık beşte birini oluşturan Arap seçmenlerin bu seçimde belirleyici bir konumda olacağı belirtiliyor.

Gazze Sınırında Sağ Kulvara Kayış

7 Ekim sonrası ilk seçimde, Likud'un kalesi sayılan Gazze sınırındaki Sderot gibi bölgelerde seçmen tercihlerinin sağ kulvara kaydığı gözlendi. Bölgesel sivil savunma birimi başkanı Eyal Hajbi, geleneksel olarak Likud'a oy verdiğini ancak bu seçimde Itamar Ben Gvir'in liderliğindeki aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi'ne oy vereceğini belirterek şunları söyledi:

"Benim için 7 Ekim'den sonra hepsini yok etmeliyiz. Gazze'ye dair anlayışım değişti."

Yayımlanan bir anket verisine göre ilk kez oy kullanacak seçmenlerin yüzde 16'dan fazlasının aşırı sağcı partileri tercih edeceği öngörülüyor. Sderot'ta din okulunda okuyan 18 yaşındaki Aviad Elmahach ise Dini Siyonizm Partisi'ne oy vereceğini belirterek "genç kuşağın barışçıl yolların işe yaramayacağını anladığını ve güç kullanılması gerektiğini düşündüğünü" vurguladı.

Dış Politikada Farklılık Az

İktidar ve muhalefet arasındaki iç politika ayrışmasına rağmen, temel dış politika konularındaki yaklaşımlar büyük ölçüde benzerlik gösteriyor. Eisenkot, Gazze'deki Hamas yönetimini ABD öncülüğündeki bir plan veya askeri yöntemlerle 18 ay içinde sona erdirme sözü verirken, işgal altındaki Batı Şeria'daki yerleşimlerin sürdürülmesini destekliyor. Muhalefet liderlerinin hiçbiri tam bir Filistin devleti kurulması fikrini açıkça taahhüt etmiyor.

Siyasi Kilitlenme Riski

Anket sonuçları, Salı günü yapılacak oylamanın hiçbir bloğun tek başına çoğunluk sağlayamadığı bir siyasi kilitlenmeyle sonuçlanabileceğine işaret ediyor. Siyasi istikrarsızlık riskinin yanı sıra bölgedeki güvenlik gerilimlerinin de seçim sürecini şekillendirmesi bekleniyor.