Fransa, Türkiye'den 3 Kat Fazla Harcıyor Ama Sonuçlar Daha Kötü

Fransa'da aylardır süren öğrenci protestoları ve Sarı Yelekliler'in eylemleri gündemdeki sıcaklığını korurken, eğitim sistemindeki yapısal sorunlar da bir kez daha masaya yatırıldı. Fransız bir düşünce platformunda yayımlanan analiz, ülke eğitiminin temel problemi olarak gösterilen finansman eksikliğini ciddi biçimde sorguluyor.

Ülkede uzun süredir devam eden protesto ortamında Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, sosyal medya platformlarının yerel makamlarca bildirilen içeriklerin büyük bölümünü kaldırdığını açıkladı. Ayrıca Fransız siyasetçiler, yabancı karşıtı kişi ve kuruluşların başkent Paris'te düzenlemeyi planladığı üç etkinliğin iptal edilmesi yönünde çağrıda bulundu.

Hükümet Protestolara Bütçeyle Yanıt Verdi

Analizde, Fransız hükümetinin lise öğrencilerinin protestolarına finansal hamlelerle yanıt verdiği vurgulandı. Buna göre:

• Orta ve lise binaları için dört milyar avro tutarında sübvansiyonlu kredi sağlandı
• Üniversite kampüsleri için bir milyar avro kaynak ayrıldı
• 836 işten çıkarma iptal edildi
• 500 yeni kadro oluşturuldu

Buna rağmen Fransız öğrencilerin başarı seviyesinin düşüş eğiliminde olduğu belirtildi. 2025 PISA sonuçlarına göre, 15 yaşındaki Fransız öğrenciler fen bilimlerinde 483, matematikte ise 458 puan aldı. OECD ortalaması fen bilimlerinde 482, matematikte 463 seviyesinde kaldı. Böylece Fransa, fen bilimlerinde 27., matematikte ise 33. sırada yer buldu. Bu sonuçlar 2022 yılına kıyasla bir gerileme anlamına geliyor.

Analizde ayrıca Fransa'daki ortalamanın, sosyal geçmişe dayalı başarı farklarını gizlediğine dikkat çekilerek, son on yılda birçok derste öğrenci performansının kötüleştiği ifade edildi.

Türkiye'den 3 Kat Fazla Harcandı Ama Verim Olmadı

En çarpıcı kıyaslama ise harcama tarafında ortaya çıkıyor. Fransız öğrenci başına eğitim süresi boyunca 126.988 dolar harcarken, bu rakam Japonya ve Türkiye ile karşılaştırıldı:

• Japonya: 538 puan karşılığında 114.107 dolar harcadı
• Türkiye: 494 puan alarak Fransa'dan 11 puan fazla elde etti ve yalnızca 38.013 dolar harcadı

Yani Fransa, Türkiye'nin üç katından fazla bütçe ayırmasına rağmen daha düşük sonuç elde etti. Bu durum, Fransız eğitim harcamalarının mevcut yapısının verimliliğini ciddi biçimde sorgulatıyor. Almanya'nın da benzer bir tabloyla karşı karşıya olduğuna işaret edilirken, Türkiye örneğinin eğitimde erişimi genişletirken aynı anda sonuçların da iyileştirilebileceğini gösterdiği vurgulandı.

Böylece Fransa'da uzun süredir gündemde olan "yeterli kaynak yok" argümanı, Türkiye ve Japonya gibi ülkelerin daha düşük bütçelerle daha yüksek başarı sağlamasıyla yeniden değerlendirilmeye açıldı.