Japonya açıklarında rekor derinlikte fay hattı sondajı tamamlandı
2011 yılında Japonya'yı vuran 9.0 büyüklüğündeki depremi tetikleyen fay hattı, 7 bin 906 metre derinlikte bilimsel sondajla delinerek dünya rekoru kırıldı. Elde edilen örnekler, dev tsunaminin oluşumundaki kritik etkeni ortaya koydu.
Araştırma ekibi, Chikyu adlı araştırma gemisini kullanarak Japonya Hendeği'nde toplam 7 bin 906 metre derinliğe ulaştı. Yaklaşık 7 kilometreyi bulan su derinliğinin ardından deniz tabanının yaklaşık 1 kilometre altına inilerek fay zonundan kaya ve tortu örnekleri alındı. Bu başarı, bilimsel okyanus sondajında yeni bir dünya rekoru olarak kayıtlara geçti.
Operasyonun en zorlu aşamalarından biri, 2012 yılında açılmış olan eski bir sondaj deliğini deniz tabanında milimetre hassasiyetinde yeniden bulup sondaj borusunu aynı noktaya yerleştirmek oldu. Ekip, bu hedefe ulaşmak için sonar sistemleri, su altı kameraları ve özel yönlendirme tekniklerinden faydalandı.
İncelenen örnekler, fay hattında yalnızca birkaç metre kalınlığında son derece yumuşak ve kaygan bir kil tabakası olduğunu gösterdi. Bilim insanlarına göre bu zayıf tabaka, deprem sırasında fayın çok daha kolay kırılmasına ve deniz tabanının 50 ila 70 metre yer değiştirmesine neden olarak dev tsunaminin oluşmasında belirleyici bir rol oynadı.
Araştırma ekibi, elde edilen verilerin Japonya ile sınırlı kalmayacağını ve dünyanın diğer dalma-batma zonlarında yaşanabilecek benzer felaketler için risk analizlerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağını vurguluyor. Çalışmanın bulguları, prestijli Science dergisinde yayımlandı.