Anayasa Mahkemesi'nden memur alacakları için emsal karar: Süre aşımı gerekçesi geçerli bulunmadı

Anayasa Mahkemesi, eksik ödenen maaş ve faiz alacaklarını tahsil etmek amacıyla icra takibi başlatan memurların açtığı davaların süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesini hak ihlali olarak değerlendirdi. Yüksek Mahkeme, mahkemelerin süre hesabına ilişkin yorumunun başvurucuların mahkemeye erişim hakkını ölçüsüz biçimde kısıtladığı yönünde karar verdi.

MEMURLAR ALACAKLARI İÇİN İCRA TAKİBİ BAŞLATTI

Tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesi'nde 2002-2014 yılları arasında görev yapan bazı memurlar, ödenmeyen maaş ve faiz alacaklarının tahsili için 2014 yılında belediye aleyhine ilamsız icra takibi başlattı. İcra süreçleri sürerken Çalış Belediyesi'nin tüzel kişiliği kaldırıldı ve belediyenin varlıkları ile alacak ve borçları Haymana Belediyesine devredildi.

Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu olarak kaydederek borçların ödenmesini talep etti. Ancak Haymana Belediyesi'nin itirazı üzerine yürütülen süreçte, 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gerekçe gösterilerek icra takiplerinin düşürülmesine karar verildi.

İDARE MAHKEMELERİ SÜRE AŞIMI GEREKÇESİYLE REDDETTİ

İcra takiplerinin düşürülmesinin ardından memurlar, alacaklarının tahsili için idare mahkemelerinde dava açtı. Mahkemeler, icra takibinin başlatıldığı tarihi idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Bu yaklaşım sonucunda:

• Süresi içinde değerlendirilen alacakların ödenmesine karar verildi
• Süresinde olmadığı değerlendirilen diğer alacaklara ilişkin davalar süre aşımı gerekçesiyle reddedildi

AYM: MAHKEMEYE ERİŞİM HAKKI İHLAL EDİLDİ

Kararların kesinleşmesi üzerine memurlar, hak ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundu. Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

Kararda, memurların o dönemde başvurabilecekleri bir yol olarak ilamsız icra takibini tercih ettikleri, takiplerin kesinleşerek haciz aşamasına kadar ilerlediği ve borca itiraz edilmediği hatırlatıldı. Mahkeme, idare mahkemelerinin dava açma süresini belirlerken bu hususları yeterince dikkate almadığını belirtti.

İdare mahkemelerinin eksik maaş ödemelerinin yapıldığı tarihlerden hareketle süre aşımı değerlendirmesi yapmasının öngörülebilir olmadığına işaret eden AYM, bu yaklaşımın başvurucular üzerinde ağır bir külfet oluşturduğunu vurguladı. Kararda, mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahalenin ölçüsüz olduğu sonucuna varılarak hak ihlali kararı verildi.