ATM'de unutulan parayı alanlar için Yargıtay'dan emsal karar: Hırsızlık suçu!

ATM'lerde yaşanan unutulan para, kart kaybı, teknik arıza ve kart kopyalama gibi durumlarda kimin ne kadar sorumlu olduğu yeniden tartışmaya açıldı. Yargıtay'ın emsal niteliğindeki kararları, bu tür olaylarda hem vatandaşların hem de bankaların hukuki sorumluluklarını net bir şekilde ortaya koyuyor.

ATM'de unutulan para sahipsiz mal sayılmıyor

Yargıtay Ceza Daireleri, ATM'nin para haznesinde unutulan paranın sahipsiz mal olarak değerlendirilemeyeceğini vurguluyor. Paranın mülkiyeti asıl sahibine ait kabul ediliyor ve bankanın da bu değerleri koruma yükümlülüğü bulunduğu belirtiliyor.

Bu kapsamda başkasının unutduğu parayı alan veya açık kalmış ATM ekranından izinsiz işlem yapan kişiler hakkında hırsızlık ya da banka ve kredi kartlarının kötüye kullanımı suçlarından adli işlem yapılabiliyor.

Kartını unutup bildirmeyenler zarardan sorumlu olabilir

ATM'de kartını unutan veya cihaz tarafından alıkonulan müşterilerin de belli başlı yükümlülükleri bulunuyor. Yargıtay kararlarına göre:

• Kartın kaybedildiğini veya ATM'de unutulduğunu fark eden müşterinin bankaya zamanında bildirim yapması gerekiyor.
• Bildirimde gecikilmesi halinde üçüncü kişilerin hesaptan izinsiz para çekmesi durumunda müşterinin kusuru artırılabiliyor.
• Hesap sahibi ağır kusurlu bulunursa, uğradığı zararın tamamını bankadan tahsil etmesi her zaman mümkün olmuyor.

ATM arızalanırsa zararı banka mı karşılayacak?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bankaların ATM işlemlerinde güvenliği sağlama ve teknik sistemlerin sorunsuz çalıştırılması konusunda özen yükümlülüğü taşıdığını karara bağlıyor.

ATM'nin hesaptan para düşmesine rağmen müşteriye vermemesi, yatırılan parayı alıkoyması veya sistemsel bir arıza nedeniyle maddi kayba yol açması halinde bankanın sorumluluğu gündeme geliyor. Müşterinin kasıtlı ya da ağır kusurlu bir davranışının bulunmadığı durumlarda, zararın banka tarafından karşılanması gerekiyor.

Kart kopyalama olaylarında da banka sorumlu

ATM'lere yerleştirilen kart kopyalama aparatları nedeniyle hesaplardan izinsiz para çekilmesi ciddi hukuki sorunlara yol açıyor. Bankalar, müşterilerinin hesap ve kart bilgilerini korumak için gerekli güvenlik önlemlerini almakla yükümlü.

Kart kopyalama yoluyla yapılan işlemlerde hem müşterinin kusuru hem de bankanın güvenlik yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ayrı ayrı inceleniyor. Bankanın sorumlu olduğu belirlenen durumlarda müşterinin maddi kaybının tazmini gündeme gelebiliyor.

Kamera görüntüleri ve ATM kayıtları belirleyici rol oynuyor

ATM işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda kamera görüntüleri ve elektronik işlem kayıtları büyük önem taşıyor. Paranın hangi saatte çekildiği, ATM'nin parayı verip vermediği, kartın cihazda kalıp kalmadığı ve işlemi kimin gerçekleştirdiği bu kayıtlar üzerinden araştırılıyor. Mahkemeler, bu delilleri inceleyerek olayın gerçekleşme şeklini ve tarafların kusur durumunu değerlendiriyor.

ATM'ler neden kart yutuyor?

ATM'lerin banka kartlarını alıkoymasının altında güvenlik önlemleri ya da teknik sorunlar yatabiliyor. Başlıca nedenler ise şunlar:

• Kart şifresinin art arda yanlış girilmesi
• İşlem tamamlandıktan sonra kartın zamanında alınmaması
• Kayıp veya çalıntı bildirimi yapılması
• Kart kullanım süresinin dolması
• Kart okuyucu arızaları, elektrik kesintileri ve yazılımsal sorunlar
• Dolandırıcılık amacıyla yerleştirilen yabancı aparatlar

Kartınız ATM'de kalırsa ne yapmalısınız?

Uzmanlar, kartın ATM'de kalması halinde vakit kaybetmeden bankayla iletişime geçilmesi gerektiğini vurguluyor. Mobil bankacılık veya müşteri hizmetleri aracılığıyla kartın hemen kullanıma kapatılması, yetkisiz işlemlerin önüne geçilmesi açısından hayati önem taşıyor.

Ayrıca ATM'nin bulunduğu yer, işlem saati ve yaşanan sorunun not edilmesi, olası bir hukuki uyuşmazlıkta müşteri haklarını korumasına yardımcı oluyor. Bankaya yapılan bildirimin kayıt altına alınması da ilerleyen dönemlerde ortaya çıkabilecek maddi kayıplarda sorumluluğun belirlenmesinde kritik rol oynuyor.