ABD'de havacılık krizi: Ülke çapında uçuş yasağı 4.5 saat sonra kaldırıldı

Amerika Birleşik Devletleri, son yılların en büyük havacılık krizini yaşıyor. Federal Havacılık İdaresi, olağanüstü koşullar ve güvenlik gerekçeleri nedeniyle ülke çapında tüm uçuşların durdurulması kararı aldığını açıkladı.

Saat 02.00 itibarıyla ülke genelinde 10 binden fazla uçuş ertelendi, bin 700'den fazla uçuş ise iptal edildi.

Telsiz ve Radar Kesintisi

Uçuş durdurma kararına gerekçe olarak telsiz frekans ve radar kesintisi sorunları gösterildi. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, Federal Havacılık İdaresi yetkililerinin sorunu ayrıntılı şekilde araştırdıklarını açıkladı.

Yerel saatle 15.36 itibarıyla radar ve haberleşme sistemlerinde dengesizlikler yaşandığını ve derhal uçuşları durdurma kararı aldıklarını belirten Duffy, sistemlerin tamamının devre dışı kalmadığını ancak dengesizlikler dolayısıyla tedbir aldıklarını ifade etti.

Yasak 4.5 Saat Sonra Kaldırıldı

Uçuş yasağından 4.5 saat sonra, yerel saatle 08.15 (Türkiye saatiyle 04.20) itibarıyla uçuş yasağının kaldırıldığı açıklandı. Hava sahasının yeniden açıldığı ancak bu durumun her uçuşun hemen gerçekleşeceği anlamına gelmediği vurgulandı. Sürecin yavaş işleyeceği, ancak mümkün olduğunca çok sayıda uçuşun gerçekleştirilmeye çalışılacağı belirtildi.

Saldırı Bulgusu Yok

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray'ın bahçesinde yaptığı açıklamada, FAA genelinde bir telekomünikasyon kesintisi yaşandığını ve uçuşları tedbir amaçlı durdurduklarını söyledi. Havada olan ve iniş yapacak uçakların durumunun kontrol altında olduğunu dile getiren Mullin, uçakların öncelik sırasına göre ineceğini anlattı.

Mullin, "Şu an itibarıyla bunun bize yönelik kötü niyetli bir saldırı olduğuna dair hiçbir belirti yok, durum yalnızca bir telekomünikasyon kesintisinden ibaret" dedi. Olayın Amerikan halkı için bir güvenlik tehdidi oluşturmadığını veya başka bir "11 Eylül" olmadığını kaydetti.

Sorunun ne zaman çözülebileceğini bilmediklerini vurgulayan Mullin, "Bir saat içinde çözülebilecek bir sorun değil" ifadesini kullandı.

Siber Saldırı Bulgusuna Rastlanmadı

İç Güvenlik Bakanı Mullin, kamuoyunda olay ile Microsoft arasında bağlantı kurulduğunu ancak böyle bir bağlantının bulunmadığını aktardı. Şimdiye kadar herhangi bir siber saldırı bulgusuna rastlanmadığını belirten Mullin, ekiplerin çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti. "Şu anda işler doğru yönde ilerliyor gibi görünüyor" diyen Mullin, halkın güvenliğinin süreç boyunca hiçbir zaman tehlikeye girmediğini vurguladı.

FBI: Yazılım Güncellemesi İhtimali Araştırılıyor

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), uçuşların aksamasının nedeninin bir yazılım güncellemesi olup olmadığının araştırıldığını duyurdu.

42 Avrupa Ülkesinden Uçuşlar Askıya Alındı

FAA, Avrupalı muadili Eurocontrol'den İspanya, İsveç, Ukrayna ve Türkiye'yi de kapsayan geniş bir alandaki 42 Avrupa ülkesinden Amerika Birleşik Devletleri'ne yapılan tüm uçuşları askıya almasını istedi.

Trump Yapay Zeka İddiasını Reddetti

ABD Başkanı Donald Trump, sorunun siber saldırı veya yapay zekâdan kaynaklanmadığını söyledi ve krizi eski altyapıya bağladı.

Ulaştırma Bakanı Duffy ise Trump döneminde bir kısmı yenilenen cihazlarda (yapay zeka destekli Smart Sistem) herhangi bir kesinti yaşanmadığının altını çizerek, sorunun eski donanımlardan kaynaklandığını savundu. Tamamen yeni ve ileri teknolojilerle donatılmış bir sistemle bu tür kesintilerin bir daha yaşanmayacağını iddia etti.

Senaryolar: Yapay Zeka Sistemi Sorumlusu Mu?

Yetkililerin sorunun çözümüne ilişkin bir süre veremediği belirtiliyor. Konuşulan senaryolar arasında:

• Yapay zeka destekli FAA Smart Sistem'in devreye alınmasından kaynaklanan bir sorun veya güncelleme
• Siber saldırı ihtimali (yetkililer bu yönde bulgu olmadığını vurguluyor)
• Yazılım güncellemesi kaynaklı bir arıza

En Son 11 Eylül'den Sonra Yaşanmıştı

En son Ocak 2023'te FAA'in sistemlerindeki bir sorun nedeniyle ABD genelindeki uçuşlar 2 saatliğine durdurulmuştu. Bugünküne benzer bir durum ise 11 Eylül saldırılarının ardından meydana gelmişti.

FAA Tartışmaların Odağında

Etkilerinin günlerce sürmesi beklenen uçuş yasağı şimdiden ülke siyasetinde tartışılmaya başlandı. Demokratlar kapsamlı bir soruşturma talebinde bulundu.

FAA, geçen yıl ABD Kongresi'nden eskiyen havacılık sisteminin onarılması, yenilenmesi ve eskiyen kabloların değiştirilmesi için 12.5 milyar dolar bütçe almıştı. Daha bugün Beyaz Saray da 30 milyar dolarlık ek bütçe talebinde bulunmuştu. FAA altyapı yenileme çalışmaları nedeniyle de tartışılıyordu.

İngiltere'de Dron Alarmı

İngiltere'de ise ABD askeri unsurlarının bulunduğu Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) Lakenheath Hava Üssü yakınlarında şüpheli dron faaliyeti tespit edilmesi üzerine ABD personeline sığınaklara geçme talimatı verildi. ABD'deki uçuş yasağı ile İngiltere'deki dron alarmının ilişkili olup olmadığı bilinmiyor.