Uydu görüntüleri savaşın gerçek maliyetini gözler önüne serdi

İran ile ABD arasındaki çatışmanın Amerikan ordusuna maliyeti, uydu görüntülerine dayanan kapsamlı bir araştırma ile gün yüzüne çıktı. Avrupa Uzay Ajansı verileri, İran'ın resmî açıklamaları ve savunma yetkilileriyle yapılan görüşmeler doğrultusunda yürütülen analiz, yedi ülkedeki 24 askeri tesiste toplam 274 hasarlı yapı tespit etti.

İncelenen tesislerin bir bölümü ABD ile müttefikleri tarafından ortak kullanıldığı için hasar gören yapıların tamamının yalnızca Amerikan ordusuna ait olmadığı, kalan kısmının ise NATO partnerlerinin kullanımındaki üslerde meydana geldiği bildirildi.

15 milyar dolarlık zarar beklentisi

Pentagon, İran saldırılarının yol açtığı zararı en az 5 milyar dolar olarak hesaplıyor. Ancak konuya ilişkin bilgi sahibi kaynaklara göre toplam maliyet 15 milyar dolara kadar ulaşabilir.

• Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi analizine göre yalnızca hasarlı binaların yeniden inşası 4 milyar dolardan fazlaya mal olabilir; bu tutara askeri teçhizat ve elektronik sistemlerin yenilenmesi dahil edilmedi.
• Savaşın ABD bütçesine toplam maliyeti 16 Ekim itibarıyla 47,1 milyar dolara ulaştı; ancak bu rakamın üslerdeki fiziksel hasarı kapsamadığı vurgulandı.

İran'ın saldırı stratejisi evrilmiş

Çatışmanın ilk iki haftasında 13 askeri tesiste en az 119 bina zarar gördü. Saldırılar özellikle Kuveyt'teki Amerikan üsleri ile Bahreyn'de bulunan ABD Donanması'nın Beşinci Filosu merkezinde yoğunlaştı.

Temmuz ayında ateşkesin bozulmasının ardından İran saldırı stratejisinde köklü bir değişiklik yaptı. Ağırlık Ürdün'deki Amerikan üslerine kayarken, büyük askeri yapılar yerine askerlerin barındığı daha küçük binalar hedef alınmaya başlandı.

En ağır sonuçlardan biri 17 Temmuz'da Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'nde yaşandı. Düzenlenen saldırıda 3 Amerikan askeri hayatını kaybetti; uydu görüntülerinde askerlerin barınma amaçlı kullandığı en az 19 binada hasar tespit edildi.

Savunma altyapısı da hedef oldu

İran saldırılarında yalnızca binalar değil, Amerikan üslerindeki radar, füze savunma ve haberleşme sistemleri de vuruldu. ABD yetkililerinin İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğine ilişkin açıklamalarına rağmen saldırıların sürmesi dikkat çekiyor.

ABD Savunma Bakanlığı verilerine göre savaşla bağlantılı faaliyetlerde 20'den fazla Amerikan askeri hayatını kaybetti, 400'den fazlası yaralandı. Ancak temmuz ayından sonraki kayıpların ayrı olarak yayımlanmaması, toplam bilanço konusunda ciddi bir belirsizlik yaratıyor.

Pentagon bazı üslerden çekilme değerlendirmesinde

Saldırıların ardından Pentagon, Orta Doğu'daki askeri konuşlanmayı yeniden gözden geçirmeye başladı. Değerlendirilen seçenekler arasında:

1. İran füzelerinin menzilindeki tesislerin daha güvenli bölgelere taşınması
2. Kuveyt ve Suudi Arabistan'daki bazı üslerden çekilme ihtimali

Diğer taraftan İran'ın hasar gören füze üslerini ve üretim tesislerini yeniden faaliyete geçirmek için çalıştığı belirtiliyor. ABD tarafında ise önleyici füze stoklarının azaldığına dair endişeler giderek öne çıkıyor.

Uydu verilerine dayanan bu araştırma, savaşın yalnızca cephedeki kayıplarla sınırlı kalmadığını; ABD'nin bölgedeki askeri altyapısı ve savunma kapasitesi üzerinde de ciddi bir yük oluşturduğunu açıkça ortaya koydu.