BM Genel Sekreterliği için Türk adayı: Yunan basını alarma geçti

Türkiye, uluslararası diplomaside ses getiren bir adım atarak AGİT Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu'nu Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için resmen aday gösterdi. Karar, Yunan basınında geniş yankı bulurken Atina'da alarm zillerinin çaldığı belirtiliyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatı doğrultusunda yapılan başvuru, Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız tarafından BM Genel Kurul Başkanlığı'na ve Güvenlik Konseyi'ne iletildi.

YUNAN BASININDA TÜRKİYE ALARMI!

Yunan haber sitelerinde geniş şekilde yer bulan adaylık kararına ilişkin değerlendirmede, bir Türk diplomatın BM'nin en üst makamına seçilmesinin Atina açısından yeni bir diplomatik tablo oluşturabileceği ifade edildi. Yunan medyası, bu durumun Türkiye'nin uluslararası kuruluşların yönetiminde daha etkili bir rol üstlenme hedefini de ortaya koyduğunu yazdı.

Değerlendirmede, "Türk girişimi, Ankara'nın ikili hamlelerle sınırlı kalmayıp çok taraflı sistemin kurumsal zirvesinde de rol talep ettiğini gösteriyor" ifadelerine yer verildi. Sinirlioğlu'nun mevcut AGİT Genel Sekreterliği görevinin adaylığına kurumsal ağırlık kazandırdığı da vurgulandı.

YUNANİSTAN İÇİN YENİ VERİLER ORTAYA ÇIKACAK

Türkiye ile Yunanistan'ın farklı tutumlar benimsediği uluslararası meselelere dikkat çekilen değerlendirmede, bir Türk BM genel sekreterinin seçilmesinin Atina ile Ankara'nın çelişen pozisyonlara sahip olduğu konularda diplomatik sahaya yeni veriler ekleyeceği kaydedildi. Yunanistan'ın duygusal tepkiyle değil, ittifaklara yatırım yaparak ve tezlerini BM'nin her düzeyinde gerekçelendirerek metodik bir şekilde hareket etmek zorunda olduğunun altı çizildi.

TÜRKİYE NEDEN ŞİMDİ ADAY GÖSTERDİ?

Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, konuya ilişkin açıklamasında BM Genel Sekreterlik yarışında şu ana kadar mutabık kalınan bir aday çıkmaması üzerine Türkiye'nin BM'nin işini kolaylaştırmak için Sinirlioğlu'nu aday gösterdiğini belirtti. Ayrıca bu seçimde adayın Latin Amerika ve Karayipler bölgesinden çıkması konusundaki teamüle de saygı duydukları için bugüne kadar beklediklerini ifade etti.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'DAN DETAYLI MEKTUP

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Sinirlioğlu'nun adaylığına ilişkin mektubunda öne çıkan şu değerlendirmelerde bulundu:

• 40 yılı aşan diplomasi deneyimi: Sinirlioğlu, Dışişleri Bakanı, Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı ve BM Nezdinde Daimi Temsilci gibi Türkiye'nin en yüksek diplomatik makamlarında görev yapmıştır.
• BM'nin üç temel sütunu: Barış ve güvenlik, kalkınma ve insan hakları alanlarındaki çalışmalara liderlik etmiştir.
• Afganistan değerlendirmesi: BM Genel Sekreteri, Sinirlioğlu'nu 2023 yılında Güvenlik Konseyi kararıyla tesis edilen Afganistan konulu bağımsız değerlendirme sürecinin başına getirmiştir.
• AGİT liderliği: Aralık 2024'ten bu yana AGİT Genel Sekreterliği görevini başarıyla yürütmekte, teşkilatın etkinliğini güçlendirmek için yoğun çaba sarf etmektedir.
• Kadın-erkek temsil eşitliği: Sorumluluk üstlendiği tüm kurumlarda anlamlı ilerlemeler sağlamak suretiyle kadınların ve kız çocuklarının haklarının savunucusu olmuştur.

Erdoğan, mektubunda bu adaylığın jeopolitik bölünmelerin derinleştiği bir dönemde Genel Sekreter seçimi sürecine yapıcı katkı sağlama amacını da taşıdığını vurguladı.

OYLAMA SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?

BM Güvenlik Konseyi'ndeki gayriresmî oylamalarda Rebeca Grynspan'ın 11 olumlu ve 4 olumsuz oyla önde bulunduğu, Rafael Grossi'nin ise dokuz olumlu oy aldığı belirtiliyor. Ancak bu sonuçların kesinleşme anlamına gelmediği, daimi üyelerin veto yetkisinin belirleyici olduğu hatırlatılıyor.

Yeni genel sekreterin göreve başlayabilmesi için şu şartlar aranıyor:

• BM Güvenlik Konseyi'nin tavsiyesi
• Güvenlik Konseyi'nde en az 9 olumlu oy alınması
• Beş daimi üyeden hiçbirinin veto kullanmaması
• Genel Kurul'un atama kararı

Mevcut BM Genel Sekreteri António Guterres'in görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek.