Polonya'da siyasi kriz derinleşiyor: Muhalefetten Tusk hükümetine güvensizlik önergesi

Polonya'da Anayasa Mahkemesi üzerinden Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ile hükümet arasında yaşanan kriz derinleşmeye devam ediyor. Eski Başbakan ve muhalefetteki Rozwoj Plus oluşumunun lideri Mateusz Morawiecki, Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükümete karşı güvensizlik önergesi vereceklerini duyurdu.

Morawiecki, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevden alınmasıyla patlak veren krize ilişkin detayları paylaştı.

Teknikokrat hükümet önerisi

"Tusk hükümetine karşı güvensizlik önergesi veriyoruz" diyen Morawiecki, Sejm'in eski başkanı Marek Jurek liderliğinde teknokrat bir hükümet kurulmasını önerdi. Bu hükümetin, yeni bir parlamento çoğunluğunun belirleneceği seçimlere kadar görev yapması öngörülüyor.

Anayasa Mahkemesinde yeniden yapılanmanın gerekli olduğunu savunan Morawiecki, bu konuda ülkedeki çok sayıda siyasi oluşumun hemfikir olduğunu belirtti. Cumhurbaşkanı Nawrocki ile "Anayasa Mahkemesinin yasal başkanı" olarak adlandırdığı Swieczkowski'nin de aynı görüşü paylaştığını aktardı.

"Bu yeniden yapılanma, bugün Anayasa Mahkemesine yönelik darbe girişiminde bulunanların katılımıyla gerçekleştirilemez! Onların yeri tarihin çöplüğüdür ve bağımsız mahkemeler önünde sanık olarak bulunmalıdırlar" değerlendirmesinde bulunan Morawiecki, mevcut koalisyon hükümetinin sona ermesinin yalnızca bir başlangıç olacağını vurguladı.

Güvensizlik oyu için matematik

Polonya meclisi Sejm'de toplam 460 sandalye bulunuyor. Muhalefetin hükümeti düşürebilmesi için en az 231 oy alması gerekiyor. Tusk liderliğindeki koalisyon hükümetinin mecliste 239 sandalyesi olduğundan, muhalefetin güvensizlik oyunun geçmesi için 5 parçalı koalisyondan en az bir partiyi ikna etmesi şart.

Cumhurbaşkanı Nawrocki devrede

Öte yandan Cumhurbaşkanı Nawrocki, Anayasa Mahkemesinde anayasal düzenin ihlal edildiğini ve devletin anayasal bir organının zor kullanılarak ele geçirildiğini belirterek, siyasi durumun istikrara kavuşturulması ve anayasal düzenin yeniden tesis edilmesi amacıyla parlamentodaki siyasi güçlerin temsilcileriyle görüşmeler yürütüyor.

Anayasa Mahkemesi krizi nasıl patlak verdi?

Anayasa Mahkemesi'nin internet sitesinde 30 Ekim'de Mahkeme Başkanı Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldıklarına ilişkin bir duyuru yayımlanmıştı. Bu gelişmeyle birlikte:

• Mahkeme binası önünde muhalefet gösterisi başladı; Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska aralarında bulunmak üzere çok sayıda kişi toplandı.
• Polis, mahkemenin çitlerini aşan ve polis memurlarına cisim atan bazı göstericiler nedeniyle 3 kişiyi gözaltına aldı.
• Anayasa Mahkemesinin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, mahkemenin yönetimini üstlendiğini iddia etti.
• Senegal'e gitmek üzere havalanan Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin uçağı, olaylar nedeniyle İspanya üzerinden Polonya'ya geri dönmek zorunda kaldı. Dönüş uçuşunu Flightradar24 verilerine göre 1 milyondan fazla kişi takip etti.
• Nawrocki, Anayasa Mahkemesi binasına girmeye çalıştığı sırada mahkeme üyeleriyle arbede yaşandı.
• Polonya'nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ve Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch krize tepki olarak istifa etti.

Mahkeme binası çevresinde polis ablukasının devam ettiği bildiriliyor. Ülkedeki siyasi krizin önümüzdeki günlerde daha da tırmanması bekleniyor.