Türkiye'de yatırım fonu sektöründe patlak veren kriz derinleşmeye devam ediyor. Toplam 131 fonun tasfiyeye alınmasıyla başlayan ve yaklaşık yarım milyon yatırımcıyı etkileyen süreç, Borsa İstanbul üzerinde de sert kayıplara yol açtı.
Ana endeks, eylül ayında 2008 yılından bu yana en kötü aylık performansını sergiledi. Krizin oluşumu, soruşturmanın kapsamlı boyutu ve yatırımcıları bekleyen süreç geniş kapsamlı analizlere konu olmaya devam ediyor.
JPMorgan'dan ekonomik büyüme uyarısı
Yaşanan çalkantının etkilerinin yalnızca fon piyasası ve Borsa İstanbul ile sınırlı kalmayabileceği değerlendiriliyor. ABD merkezli yatırım bankası JPMorgan analistleri, fon sektöründeki krizin Türkiye ekonomisi üzerinde daha geniş çaplı sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
Banka analistleri, mevcut krizin Türkiye için öngörülen 2026 yılı yüzde 3'lük GSYH büyüme tahmini üzerinde anlamlı aşağı yönlü riskler oluşturduğunu ifade etti.
Tasfiye süreci ve ödeme planı nasıl işleyecek?
Piyasalardaki olumsuz etkileri sınırlamak amacıyla krizden etkilenen bazı hisselerin endekslerden çıkarılmasını içeren düzenlemeler yürürlüğe girdi. Yapılan adımların ardından Borsa İstanbul ana endeksi perşembe gününü yüzde 2,5 yükselişle kapattı. SPK tarafından yapılan açıklamaya göre tasfiye işlemleri altı aya kadar sürecek.
Süreç kapsamında belirli fonlarda ödenecek tutarlar belirlendi:
- Net yatırımı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılara paralarının tamamı ödenecek
- Net yatırımı 1 milyon TL ve üzerinde olanlara ilk aşamada 1 milyon TL ara ödeme yapılması öngörülüyor
- TMSF, tasfiye öncesi fon satışlarından sağlanan ve "aşırı kazanç" olarak nitelendirilen tutarları gönüllü iade etmek isteyenler için özel hesaplar açtı
Gerçek kayıp tutarı belirsizliğini koruyor
Tasfiye takviminin açıklanmasına karşın yatırımcıların uğradığı gerçek kaybın miktarı henüz netleşmiş değil. Tasfiye kapsamındaki fonların toplam varlığının 20 milyar doların üzerinde bulunması, kayıp miktarının da 20 milyar dolar olduğu anlamına gelmiyor.
Gerçek kaybı, fonların elinde bulundurduğu varlıkların hangi fiyatlardan nakde çevrilebileceği belirleyecek. Fonların büyük bölümünün işlem hacmi düşük hisseler taşıması tasfiyeyi zorlaştıran bir unsur olarak öne çıkarken, süreç sonunda yatırımcıların varlıklarının ne kadarını geri alabileceği merakla bekleniyor.
