Fon krizi: Kamu kontrolündeki iki şirketin Tera'ya ne kadar para yatırdığı belirsiz

Fon soruşturmasının Türkiye Varlık Fonu kontrolündeki Türkiye Sigorta'nın üst yönetimine uzanması, şirketin milyarlarca liralık yatırımlarına ilişkin soruları yeniden gündeme getirdi.

Türkiye Sigorta ile yine kamu kontrolündeki Türkiye Hayat Emeklilik'in kendi portföylerindeki yatırım fonlarının toplam değeri 58,7 milyar liraya ulaşırken, iki şirketin Tera fonlarına ne kadar yatırım yaptığı bilinmiyor.

Eski Genel Müdür Taha Çakmak ile Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer'in tutuklandığı soruşturmada, Tera fonlarına yönlendirilen kaynaklar karşılığında kişisel menfaat sağlandığı iddia ediliyor. Soruşturma, iki şirketin yatırım kararlarının nasıl alındığı ve denetlendiği sorusunu da gündeme taşıyor.

Türkiye Sigorta'nın fon büyüklüğü 35 milyar TL'ye ulaştı

Türkiye Sigorta'nın yatırım fonlarındaki varlıklarının değeri 2024 sonunda 15 milyar 628 milyon lira iken 2025 sonunda 31 milyar 569 milyon lira'ya yükseldi. Böylece bir yılda yaklaşık yüzde 102 artış kaydedildi. 2026'nın ilk altı ayında ise fon varlıklarının değeri yüzde 10,9 arttı.

Şirketin 30 Haziran 2026 tarihli finansal tablolarına göre, yatırım fonlarındaki varlıkların değeri 35 milyar 23 milyon liraya ulaşmış durumda. Ancak bu tutarın ne kadarının Tera Portföy tarafından yönetilen fonlarda bulunduğu açıklanmadı.

Fon varlıklarının değerindeki artış, yeni fon alımlarından veya mevcut yatırımların değer kazanmasından kaynaklanabiliyor. Ancak finansal tablolarda yatırımların fon bazındaki dağılımı ve getirileri açıklanmıyor.

Şirket, 19 Ekim'de Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı açıklamada, Genel Müdür Taha Çakmak'ın 15 Ekim'deki istifasının ardından üçüncü çeyrek bilançosunun yayınlanmasını ertelediğini bildirdi. Bu nedenle 17 Eylül'de başlayan fon tasfiyesi sürecinin Türkiye Sigorta'nın yatırım portföyünü nasıl etkilediği henüz bilinmiyor.

Türkiye Hayat Emeklilik'in fon varlıkları da hızla büyüdü

Türkiye Hayat Emeklilik'in 30 Haziran 2026 tarihli finansal tabloları da şirketin portföyünde önemli miktarda yatırım fonu bulunduğunu gösteriyor. Bu varlıklar 2025 sonunda 18 milyar 54 milyon lira iken Haziran 2026'da 23 milyar 684 milyon lira'ya yükseldi. Altı ayda yaklaşık yüzde 31,2 artış kaydedildi.

Ancak Türkiye Hayat Emeklilik'in finansal tablolarında da yatırım fonlarının isimleri ve Tera Portföy'e ayrılan tutarlar belirtilmiyor.

Böylece iki şirketin kendi portföylerindeki yatırım fonlarının toplam büyüklüğü 58 milyar 707 milyon lira'ya ulaştı. Bu tutar, bireysel emeklilik katılımcılarının emeklilik yatırım fonlarında biriktirdiği parayı kapsamıyor.

Tera fonlarına ne kadar para yatırıldı?

Taha Çakmak, tutuklanmasından önce bir gazeteciye yaptığı açıklamada, Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik'in Tera Portföy tarafından yönetilen TLY kodlu birinci serbest fona toplam 1,5-2 milyar lira yatırdığını söylemişti.

• Çakmak'a göre yatırımlar kısa vadeli likidite yönetimi amacıyla gerçekleştirilmiş
• Fondaki tutarın büyük bölümü geri çekilmişti
• Türkiye Hayat Emeklilik'in TLY fonunda yaklaşık 100 milyon lirasının kaldığını belirtmişti

Ancak Çakmak'ın açıkladığı tutarlar kamuya açık KAP kayıtlarından doğrulanamıyor. İki şirketin TLY fonuna hangi tarihlerde ne kadar yatırım yaptığı, ne kadarını geri çektiği, işlemlerden ne kadar kazanç sağladığı veya zarar ettiği ve toplam yatırımın şirketler arasındaki dağılımı finansal tablolardan belirlenemiyor.

Kamu şirketlerinin fon yatırımları muhalefet milletvekilleri tarafından da gündeme getirildi. Türkiye Hayat Emeklilik'in 100 milyon lirasının Tera fonlarında kaldığı iddiasına dikkat çeken milletvekilleri, yatırımların tutarının, olası zararların ve kullanılan paranın kaynağının açıklanmasını istedi.

Şirket: İlk 131 fonda bakiye yok

Türkiye Sigorta, 7 Ekim 2026'da KAP'a yaptığı açıklamada, 30 Eylül itibarıyla 17 Eylül'de tasfiyesine karar verilen 131 fonda bakiyesi bulunmadığını bildirdi. Ancak bu açıklama, şirketin geçmişte söz konusu fonlara yaptığı yatırımları kapsamıyor.

Öte yandan SPK, 26 Ekim'de Tera Portföy'ün daha önce tasfiye kapsamına alınmayan fonlarının da tasfiyesi için Türkiye İş Bankası'nı görevlendirdi. Türkiye Sigorta'nın bu fonların katılma paylarına sahip olup olmadığı ise açıklanmadı.

Türkiye Sigorta, geri aldığı 141 milyon 401 bin adet kendi hissesi dışında doğrudan hisse senedi yatırımı bulunmadığını da açıkladı. Ancak bu açıklama, şirketin yatırım fonları aracılığıyla hisse senetlerine dolaylı olarak yatırım yapmış olma ihtimalini dışlamıyor.

Soruşturmada 1 milyon dolar iddiası

Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik'in eski Genel Müdürü Taha Çakmak, sermaye piyasalarına yönelik soruşturma kapsamında 24 Ekim'de tutuklandı. Soruşturma dosyasındaki beyanlara dayandırılan iddialara göre:

• Çakmak'ın, Türkiye Sigorta kaynaklarını Tera fonlarına yönlendirmesi karşılığında Tera grubundan elden 1 milyon dolar aldığı ileri sürüldü
• Yüksek tutarlı mevduatları Tera fonlarına yönlendirerek bu işlemler karşılığında kişisel portföyüne Tera grubuyla ilişkili hisseler aldığı da iddia ediliyor
• Türkiye Sigorta kaynaklarını Tera fonlarına yatırmak için Tera'ya Graintürk hisselerine yatırım yapma şartı koştuğu öne sürülüyor

Söz konusu suçlamaların dayandığı kişisel hisse işlemleri ve para hareketleri resmi makamlarca kamuoyuna açıklanmış değil. Çakmak'ın avukatı ise 1 milyon dolar aldığı iddiasını reddederek, savcılığın para alındığına ilişkin kanıt ortaya koyamadığını savundu. Soruşturma kapsamında Çakmak'ın TMSF'nin isteğe bağlı iade hesabına yaklaşık 70-80 milyon lira yatırdığı bildirildi.

TLY Graintürk'te pozisyon artırdı

Tera Portföy tarafından yönetilen TLY'nin geçmiş portföy raporları, fonun Graintürk hisselerindeki pozisyonunu 2025'in ikinci çeyreğinde artırdığını gösteriyor.

• Nisan 2025 sonunda 1 milyon 123 bin adet olan Graintürk pozisyonu, Haziran sonunda 3 milyon 736 bin adede yükseldi
• Fonun Graintürk hisselerinin piyasa değeri aynı dönemde 336,9 milyon liradan 1 milyar 245 milyon liraya çıktı
• Böylece fonun portföyündeki Graintürk hisselerinin değeri iki ayda yaklaşık 908 milyon lira yükseldi

Aynı dönemde Tera Yatırım Holding ile Graintürk iştiraki Özova Tarım arasında 30 Mayıs 2025'te KAP'a açıklanan yatırım görüşmeleri yürütülüyordu. İki şirket arasında 1 Ekim 2025'te Tera'nın Özova Tarım'a 15 milyon dolar yatırarak şirkete yüzde 10 oranında ortak olmasını öngören bir sözleşme imzalandı. Ancak taraflar 3 Şubat 2026'da yatırım sürecini karşılıklı anlaşmayla sona erdirdi.

KAP kayıtları, TLY'nin Graintürk hisselerindeki pozisyonunun arttığını ve Tera grubunun Graintürk iştirakiyle yatırım anlaşması imzaladığını doğruluyor. Ancak yine de bu kayıtlar, hisse alımlarının Çakmak'ın talebiyle gerçekleştirildiğini veya Türkiye Sigorta kaynaklarının belirli hisselerin fiyatlarını yükseltmek amacıyla kullanıldığını kanıtlamıyor.

Türkiye Sigorta'da ikinci tutuklama

Soruşturma kapsamında Türkiye Sigorta Genel Müdür Yardımcısı Gürol Sami Özer de 26 Ekim'de tutuklandı. Şirket, Özer'in iş sözleşmesinin yönetim kurulunun aynı tarihli kararıyla feshedildiğini duyurdu; ancak fesih kararının gerekçesini açıklamadı.

Gürol Sami Özer, 27 Nisan 2026 tarihli KAP kayıtlarına göre 15 Ağustos 2017'den itibaren Türkiye Hayat Emeklilik'in VGZ kodlu emeklilik yatırım fonunun kurulunda görev yapıyordu. VGZ, Ziraat Portföy tarafından yönetilen bir otomatik katılım emeklilik yatırım fonu. Özer'in fon kurulunda görev alması, VGZ'nin Tera fonlarına yatırım yaptığını veya soruşturmaya konu işlemlerde karar verici olduğunu göstermiyor.

Türkiye Sigorta'nın üst yönetiminde görev yapmış iki ismin aynı soruşturma kapsamında tutuklanması, kamu kontrolündeki iki şirketin Tera fonlarına yaptığı yatırımların nasıl kararlaştırıldığı sorusunu gündemde tutuyor. İşlemlerin hangi yöneticilerin onayından geçtiği, yatırım limitlerinin nasıl belirlendiği ve hangi aşamalarda denetlendiği henüz bilinmiyor.