Türkiye'de beyin göçü rekor seviyeye ulaştı: En çok tercih edilen ülke Almanya

Türkiye'de yükseköğretim programlarından mezun olanların yurt dışına göç etme oranı her geçen yıl artış gösteriyor. Resmî verilere göre, beyin göçü oranı bir önceki yıla kıyasla yükselerek yüzde 2,2 seviyesine ulaştı.

Cinsiyete göre farklılık dikkat çekiyor

Veriler incelendiğinde cinsiyetler bazında belirgin bir fark ortaya çıkıyor. Kadın mezunların yüzde 1,8'i, erkek mezunların ise yüzde 2,7'si yurt dışına göç etti.

Almanya ilk sırada, ABD ve Birleşik Krallık takipte

Lisans programlarını tamamlayan mezunların göç etmek için tercih ettiği ilk beş ülke şöyle sıralandı:

• Almanya — %22
• ABD — %16,9
• Birleşik Krallık — %10,5
• Hollanda — %8,3
• Kanada — %5,2

Öne çıkan bir diğer bulgu ise, Almanya, Birleşik Krallık ve Hollanda'ya en çok bilgisayar mühendisliği mezunlarının göç etmesi oldu. ABD'ye göç eden mezunların çoğunluğunu elektrik-elektronik mühendisliği, Kanada'ya gidenlerin çoğunu ise işletme bölümü mezunları oluşturuyor.

En fazla göç İstanbul'dan

Beyin göçü oranının en yüksek olduğu il %4 ile İstanbul oldu. İstanbul'u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi. En düşük oran ise %0,2 ile Siirt'te kaydedildi; bu ilin ardından Hakkari, Kilis, Van ve Bitlis geliyor.

Erkeklerde göç oranı en yüksek ilk beş il %4,7 ile İstanbul, %4,4 ile İzmir, %3,6 ile Ankara, %2,9 ile Eskişehir ve %2,8 ile Yalova olarak belirlendi. Kadınlarda ise sıralama %3,4 ile İstanbul, %2,8 ile İzmir, %2,4 ile Ankara, %1,7 ile Eskişehir ve %1,5 ile Bursa şeklinde gerçekleşti.

Vakıf üniversitesi mezunları daha fazla göç ediyor

Üniversite türüne göre yapılan karşılaştırmada, vakıf üniversitesi mezunlarının göç oranı devlet üniversitesi mezunlarından belirgin biçimde yüksek çıktı. Devlet üniversitesinde bu oran 2024'te %1,7 iken 2025'te %1,9'a yükselirken, vakıf üniversitelerinde %4,3'ten %4,4'e çıktı.

Vakıf üniversitesi mezunları arasında en yüksek oran ise %8,6 ile tam burslu eğitimi alanlarda görüldü. Bu grubu %3,8 ile kısmi burslular ve %3,7 ile ücretli eğitim alanlar izledi.

Bilişim ve iletişim teknolojileri ilk sırada

Eğitim ve öğretim alanları bazında en yüksek göç oranı %7 ile bilişim ve iletişim teknolojilerinde kaydedildi. Bunu %4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat ile %3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik takip etti. Bu alandaki oran erkeklerde %8,2, kadınlarda ise %5,1 düzeyinde gerçekleşti.

Göç oranının en düşük olduğu alanlar ise erkeklerde %0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik, kadınlarda %0,7 ile eğitim oldu.

Lisans programları bazında öne çıkanlar

Mezunların lisans programlarına göre göç oranları incelendiğinde ilk sıralar şöyle:

• Moleküler Biyoloji ve Genetik — %13,1
• İşletme Mühendisliği — %13
• Matematik Mühendisliği — %11
• Elektronik Mühendisliği — %10,9
• Fizik Mühendisliği — %10,2

Öğrenim diline göre Fransızca eğitimi öne çıkıyor

Öğrenim dili bazında değerlendirildiğinde, Fransızca eğitim alan her on kişiden biri göç etti. Fransızca %10,5 ile ilk sırada yer alırken, onu %7,5 ile Almanca, %6,8 ile İngilizce ve %5 ile Rusça izledi.