Türkiye'de en çok beyin göçü veren meslek belli oldu: Yazılımcılar ve doktorlar değil...

Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı 2025 yılı Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri, nitelikli genç nüfusun yurt dışına yöneliminde belirgin bir artış yaşandığını ortaya koydu.

Buna göre, yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç etme oranı yüzde 2,2 seviyesine çıktı. Cinsiyet bazında incelendiğinde, beyin göçü oranının erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak kayıtlara geçtiği görüldü.

Beyin göçünün merkezi İstanbul

İllere göre yapılan değerlendirmede, yurt dışına en çok beyin göçü veren şehir yüzde 4'lük oranla İstanbul oldu. Megakenti sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti.

Beyin göçü oranının en düşük olduğu vilayet ise yüzde 0,2 ile Siirt olarak belirlendi. Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis de en düşük oranlar arasında yer aldı. Erkek mezunlarda zirve yüzde 4,7 ile İstanbul'un olurken, kadın mezunlarda da yüzde 3,4 ile İstanbul ilk sıradaki yerini korudu.

Tam burslu vakıf mezunları yurt dışına en çok giden grup

Kurum türü bazında yapılan karşılaştırmada, vakıf üniversiteleri mezunlarının devlet üniversitelerinden daha fazla yurt dışına gittiği belirlendi. Devlet üniversitelerinde beyin göçü oranı yüzde 1,9 seviyesinde kalırken, vakıf üniversitelerinde bu oran yüzde 4,4'e yükseldi.

Vakıf üniversiteleri içinde en çarpıcı tablo burs durumunda ortaya çıktı:

• Tam burslu mezunlar: Yüzde 8,6
• Kısmi burslu mezunlar: Yüzde 3,8
• Ücretli mezunlar: Yüzde 3,7

Bilişim ve mühendislik mezunları göçte önde

Alan bazında bakıldığında, beyin göçünün en yoğun yaşandığı sektör yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Bu kritik alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat, yüzde 3 ile de doğa bilimleri, matematik ve istatistik takip etti. Bilişim sektörü her iki cinsiyette de yurt dışına gidişin en yüksek olduğu branş olarak dikkat çekti:

• Erkeklerde bilişim ve iletişim teknolojileri: Yüzde 8,2
• Kadınlarda bilişim ve iletişim teknolojileri: Yüzde 5,1

Rekor Moleküler Biyoloji ve Genetik'te

Lisans bölümleri özelinde incelendiğinde Türkiye'den en çok beyin göçü veren bölüm yüzde 13,1 ile Moleküler Biyoloji ve Genetik oldu. Listede öne çıkan diğer bölümler şöyle:

1. İşletme Mühendisliği: Yüzde 13
2. Matematik Mühendisliği: Yüzde 11
3. Elektronik Mühendisliği: Yüzde 10,9
4. Fizik Mühendisliği: Yüzde 10,2

Yabancı dilde eğitim almanın da yurt dışına çıkışta belirleyici bir etken olduğu ortaya çıktı. Fransızca müfredatla eğitim gören mezunlar yüzde 10,5 oranıyla ilk sırada yer aldı. Fransızcayı yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça takip etti.

Türk beyinlerinin birinci tercihi Almanya

Üniversite eğitimini tamamlayıp yurt dışına göç eden gençlerin en çok tercih ettiği ülke açık ara Almanya oldu. Yurt dışına giden mezunların yüzde 22'si yaşamını Almanya'da sürdürmeyi seçti. Almanya'nın ardından şu ülkeler geldi:

• Amerika Birleşik Devletleri: Yüzde 16,9
• Birleşik Krallık: Yüzde 10,5
• Hollanda: Yüzde 8,3
• Kanada: Yüzde 5,2

Ülkelere göre meslek dağılımına bakıldığında ise Almanya, Birleşik Krallık ve Hollanda'ya gidenler arasında en büyük payı Bilgisayar Mühendisleri oluşturdu. ABD'ye göç edenlerde Elektrik-Elektronik Mühendisliği mezunları başı çekerken, Kanada'ya yerleşenlerde en büyük pay İşletme mezunlarının oldu.