Türk asrı için başkentte tarihi zirve: Ankara ev sahipliğine hazırlanıyor

Türk Devletleri Teşkilatı 13'üncü Zirvesi, 29-30 Ekim tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek. Başkent, temmuz ayında gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nin ardından şimdi de bir başka önemli uluslararası etkinliğe ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.

Dışişleri Bakanları Konseyi 29 Ekim'de toplanacak

Zirve çerçevesinde Dışişleri Bakanları Konseyi 29 Ekim tarihinde bir araya gelecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde düzenlenecek zirve toplantısı ise "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla 30 Ekim'de gerçekleştirilecek.

Toplantıda teşkilat bünyesindeki iş birliğinin mevcut durumu ve geleceğe yönelik perspektiflerin yanı sıra ortak ilgi alanına giren bölgesel ve uluslararası gelişmeler ele alınacak.

Türk Dünyası 2040 Vizyonu masada

Liderlerin aşağıdaki öncelikli alanlarda kaydedilen ilerlemeleri değerlendirmesi bekleniyor:

• Siyasi iş birliği ve kurumsal gelişim
• Ticaret ve yatırım alanındaki adımlar
• Ulaştırma ve bağlantısallık projeleri
• Enerji iş birliği
• Dijital dönüşüm ve dijital ekonomi
• Kültürel ve insani iş birliği faaliyetleri

Bu kapsamda Türk devletleri arasındaki birlik ve dayanışmanın pekiştirilmesine ve Türk Dünyası 2040 Vizyonu doğrultusunda somut iş birliğinin ilerletilmesine özel önem atfedilecek.

Türkiye dönem başkanlığını devralıyor

Zirvede Türkiye, TDT Dönem Başkanlığını Azerbaycan'dan devralacak. Devlet başkanlarının, iş birliğinin derinleştirilmesine ve TDT'nin kurumsal yapısının daha da güçlendirilmesine yönelik çeşitli karar ve belgelerle birlikte Ankara Bildirisi'ni kabul etmesi öngörülüyor.

Türk iş dünyası da zirve kapsamında çeşitli etkinliklerde bir araya gelecek. Orta Koridor, sınır geçişleri, gümrük prosedürleri ve lojistik maliyetler bu görüşmelerde ön plana çıkacak. Ayrıca Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov'un 30 Ekim'de Türk iş dünyasıyla buluşması planlanıyor.

Dijital teknolojiler ve uzayda iş birliği

Teşkilata üye ülkelerin gündeminde ulaştırmadan dijital teknolojilere, tarımdan uzaya kadar iş birlikleri bulunuyor. Orta Koridor, Türk Dünyası'nın ekonomik bütünleşmesi açısından önemli fırsatlar sunuyor.

Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ulaştırma iş birliğinin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

TDT üyeleri arasında dijital ekonomi alanındaki ortaklık anlaşması kapsamında e-ticaretin, dijital hizmetlerin ve sınır ötesi veri temelli ekonomik faaliyetlerin önündeki engellerin giderilmesi hedefleniyor. Türkiye, haziranda anlaşmayı onaylayarak Azerbaycan ve Özbekistan'dan sonra iç onay sürecini tamamlayan üçüncü ülke olmuştu.

Tarım alanında ortak veri platformu kurulacak

Dijital iş birlikleri tarım alanına da yansıyor. Üye devletler arasında veri değişimi ve akıllı çözümler için "TDT Dijital Tarım Veri Platformu" oluşturulması projesi öne çıkıyor.

Öte yandan 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde teşkilat koordinesinde yürütülen ortak küp uydu projesinde mevcut iş birliğinin devamı niteliğindeki çerçeve anlaşma imzalandı.

Ticaret hacmi 17 milyar dolara yaklaştı

Zirvede yapılacak görüşmelerin ekonomik ve ticari ilişkilere katkı sağlaması öngörülüyor. Türkiye, son yıllarda teşkilata üye ülkelere karşı net ihracatçı konumunda bulunuyor.

Tam üye Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'a yönelik ihracat-ithalat rakamları şöyle:

1. 2021: 6,2 milyar dolar ihracat / 4,2 milyar dolar ithalat
2. 2022: 6,9 milyar dolar ihracat / 6,2 milyar dolar ithalat
3. 2023: 8,8 milyar dolar ihracat / 6,4 milyar dolar ithalat
4. 2024: 10 milyar dolar ihracat / 6,5 milyar dolar ithalat
5. 2025: 9,6 milyar dolar ihracat / 7,3 milyar dolar ithalat

Böylece Türkiye ile TDT'ye üye ülkeler arasındaki yıllık ticaret hacmi 17 milyar dolara yaklaştı.

Geçen yıl ülke bazında ihracat sıralamasında Kazakistan 3,2 milyar dolarla ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi 3 milyar dolarla Azerbaycan, 2,1 milyar dolarla Özbekistan ve 1,3 milyar dolarla Kırgızistan takip etti.

2025'in ilk 8 ayında dış ticaret

Türkiye'nin üye ülkelere ihracatı bu yılın ilk 8 ayında 6,1 milyar doları, ithalatı 5,4 milyar doları buldu. Dış ticaret hacmi söz konusu dönemde 11,5 milyar dolara yaklaştı.

İhracat sıralamasında ilk sırada 2 milyar dolarla Kazakistan yer aldı. Bu ülkeyi 1,9 milyar dolarla Azerbaycan, 1,3 milyar dolarla Özbekistan ve 832,8 milyon dolarla Kırgızistan izledi.

TDT bünyesinde üye ülkelerin yanı sıra Türkmenistan, Macaristan ve KKTC gözlemci, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ise gözlemci kuruluş statüsünde yer alıyor.