ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 19 Kasım'da Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında tarihi bir üçlü görüşme gerçekleştirecek. Üç nükleer gücün liderlerini ilk kez aynı masada buluşturacak bu kritik zirve, küresel siyasetin merkezindeki tüm odakları üzerine topluyor.
Güvenlik Politikaları Uzmanı Prof. Dr. Celalettin Yavuz, zirveye ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Yavuz'a göre zirve, Trump'ın iç ve dış politikada karşı karşıya kaldığı popülarite kaybını telafi etme girişimi olarak öne çıkıyor.
Zirve Kimin Talebiyle Yapılıyor?
Prof. Dr. Yavuz, ABD'deki ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin Demokratlara karşı büyük oy kaybettiğine dikkat çekerek bu durumun Trump'ın hem iç siyasette hem de küresel dengelerde prestij kaybına yol açtığını belirtti.
"Trump'ın 'Nükleer silahlarla ilgili görüşme yapabiliriz' yaklaşımı göz önüne alındığında, üçlü görüşmenin daha çok onun talebiyle yapıldığını söyleyebiliriz" diyen Yavuz, zirveyi bir bakıma Trump'ın kendi imajını yeniden yapılandırma çabası olarak yorumladı.
Öte yandan uzman isim, bu tür büyük toplantılarda ajandanın çok öncesinden belirlendiğini vurgulayarak zirvenin "planlı olmayan" bir izlenim verdiğine, ancak bu durumun zirvenin önemini azaltmadığına işaret etti.
Yalta Konferansı'na Benzer mi?
Üç liderin buluşmasını 1945'teki Yalta Konferansı ile kıyaslayan Yavuz, bugünkü tabloyu "Soğuk Savaş sonrası dünyanın çok kutuplu sisteme doğru ilerlediği kritik bir an" olarak tanımladı.
Ancak bu zirvenin Yalta gibi dünyayı yeniden dizayn etmeye yönelik planlanmış bir toplantı olmadığını ifade eden uzman, "Bunun ilk temeli atılabilir mi, zamanla göreceğiz" dedi.
Masada Asıl Başrol: Çin
Üç küresel güç arasındaki dengeleri analiz eden Yavuz, ekonomik ve siyasi açıdan en güçlü konumda bulunan ülkenin Çin olduğunu söyledi:
- ABD, Orta Doğu'da İran'a karşı hamleler yapması, Venezuela'ya müdahalesi ve AB ile yaşadığı sorunlar nedeniyle güçlü bir konumda değil
- Rusya, Ukrayna Savaşı nedeniyle dünya çapında büyük siyasi kayıplar verdi
- Çin, bu tabloda üçlü zirvenin başrolünü ve merkezini üstlenmiş durumda
"Bu üçlü zirvede adeta başrolü ve merkezi konumu Çin Devlet Başkanı Şi'nin üstlendiği görülmektedir" diyen Yavuz, zirvenin aslan payının Çin'e düştüğünü vurguladı.
Masada Avrupa Birliği Neden Yok?
Dördüncü küresel güç olan Avrupa Birliği'nin masada yer almaması da dikkat çekiyor. Prof. Dr. Yavuz bunun nedenlerini şöyle açıkladı:
- AB'nin siyasi birliğini tamamlayamaması nedeniyle ortak bir temsilci gönderemiyor
- Avrupa'nın masada olması muhtemelen Rusya'nın katılımını engelleyebilirdi
- Rusya-Ukrayna Savaşı artık Avrupa'nın itici gücüyle devam eden bir sürece dönüştü
Putin İçin Dış Politika Kazanımı
Rus liderin de Trump'ın isteği veya ısrarıyla zirveye katıldığını belirten Yavuz, ABD'nin petrol başta olmak üzere Rusya'ya yönelik bazı yaptırımları kaldırdığını hatırlattı. Bu durumun Putin açısından dış siyasette kaybedilen popülerliği geri kazandırabileceğini söyleyen uzman, zirvenin Rus lider için önemli bir fırsat olduğunu ifade etti.
İki Yıllık Trump Döneminin Güven Bunalımı
Üç liderin buluşmasının daha yaşanabilir bir dünya için umut taşıdığını belirten Yavuz, son olarak şu uyarıyı yaptı: "Şi'nin sunacağı öneriler ne denli önemli olursa olsun, muhatap ülkelerin sergileyeceği tutum da belirleyici. Özellikle Trump açısından bu görüşmelerden nasıl bir sonuç çıkacağını kestirmek zor; çünkü son iki yıllık başkanlık süresince küresel kamuoyunda güvenilir bir lider imajı sergilemedi."
Yorumlar 0
Yorumunuz Yayınlandığında Bildirelim mi?
Editöryal onay tamamlandığında veya yanıt geldiğinde tarayıcınıza anlık bildirim gönderebiliriz.
Henüz yorum yapılmamış
Bu haberle ilgili ilk düşünceyi sen paylaş!