Seçim Sezonu Açılıyor: Etrafımızdaki Ülkelerde Sandık Başına Gidiyor

Türkiye'de bir sonraki seçime daha bir yıldan fazla süre olsa da bu zaman diliminde etrafımızdaki ülkelerde seçim rüzgarı hiç durmuyor. Sadece bu hafta sonu bile üç ülkede sandık başına gidildi ve sonuçlar pek çok kişiyi şaşırttı.

Brezilya'da Tarihi Sürpriz

Brezilya'da yapılan devlet başkanlığı seçiminin en büyük sürprizi dördüncü kez devlet başkanlığı koltuğuna oturan Lula da Silva'dan geldi. İlk turda geride görünen ve yolsuzluk iddialarıyla yıpranan Lula, hapisteki en büyük rakibinin oğlu Flávio Bolsonaro'yu geride bırakmayı başardı.

Lula'nın zaferinde birden fazla etkenin rol oynadığı görülüyor:

• Seçim uzatmasının etkisi: Son dakikada verilen 2 saatlik oy verme uzatma kararının Lula'nın lehine çalıştığı belirtiliyor. Her iki taraf da farklı gerekçelerle farklı bölgeler için uzatma talep etmişti.
• Şiddet karşıtlığı: Seçmenlerin, çetelerle mücadelede ölümcül güç kullanımını savunan Bolsonaro çizgisinden çekindiği düşünülüyor.
• Kadın seçmen desteği: Seçmenlerin %53'ü kadındı ve bu kesimin Lula'nın sosyal destek politikalarının devamı yönünde oy kullandığı değerlendirmeler arasında.
• Din faktörü: Katolikler ağırlıklı olarak Lula'ya yönelirken, Evanjelik kesim Bolsonaro'yu tercih etti.

Bu sonuç aynı zamanda Latin Amerika'da sağın yükseliş eğilimini durdurdu ve bölgede yok olma noktasına gelen sol harekete yeni bir umut aşıladı.

Sırbistan'da Öğrenciler Sahneye Çıktı

Sırbistan'da ise son 12 yıldır iktidarda olan Aleksandar Vučić'in partisi, Öğrenci Hareketi karşısında seçimi kaybetti. Öğrenci Hareketi oyların %52'sini alarak sürpriz bir zafer elde etti.

Öğrenci Hareketi, Novi Sad'daki henüz yenilenmiş tren istasyonunun çatısının çökmesinin ardından başlayan protestolarda büyüdü. Yolsuzluk ve liyakatsizlik gibi konuları meydana taşıyan öğrenciler, iki yıl boyunca polisle çatışmalarına rağmen taleplerinden geri adım atmadı. Vučić bazı bakanları görevden alsa da protestoları durduramadı ve erken seçim kararı alarak kendi siyasi sonunu hazırlamış oldu.

Öğrenci Hareketi'nin yaklaşımı ise dikkat çekici:

• Komite üyeleri siyasi kariyer beklentisi olmadıklarını göstermek için kendileri aday olmadı
• Topladıkları öz geçmişlerle bir aday listesi oluşturarak seçime girdiler
• Listede akademisyenler, hukukçular, gazeteciler ve bilim insanları yer alıyor
• Adayların 150'si doktora seviyesinde donanıma sahip

Şimdi bu isimler arasından başbakan ve kabine belirlenecek. Yeni yönetimin, kurul ile istişare içinde çalışması bekleniyor. Sırbistan, bıktığı siyasi ortamdan denenmemiş bir formülle çıkmayı deniyor. Bu girişim ya bölgedeki diğer siyasetten bezmiş ülkelere örnek olacak ya da seçim yorgunluğuna sürüklenecek.

Bulgaristan'da Sandık Yorgunluğu

Bulgaristan'da ise beş yılda sekiz genel seçim yaşayan ülke, cumhurbaşkanlığı seçimine gitti. Sadece %22-23 civarındaki düşük katılım oranı, hem adayların meşruiyetini sorgulatıyor hem de halkın siyasetten ne kadar bıkkın olduğunu gözler önüne seriyor. Avrupa Birliği'nin en fakir ülkesi, kısıtlı kaynaklarını sürekli seçim kampanyalarına harcamanın zorluğuyla da mücadele ediyor.

Avrupa'da Seçim Rüzgarı Devam Ediyor

Gelecek ay İspanya'da, ilkbaharda ise Fransa'da seçim yapılacak. Sokaklara dökülen Avrupalılar siyasetten ve siyasetçilerden memnun değil. Hayat pahalılığı, eğitim sorunları ve Rusya'nın oluşturduğu tehdit Avrupa'nın dengelerini bozuyor.

Aşırı sağ aynı sorunlardan beslenerek hızla yükselen Almanya da her an bu ikiliye sürpriz bir şekilde katılabilir. Trump'ın desteklediği Viktor Orbán'ın Macaristan'da seçimi kaybetmesi ve Netanyahu'nun İsrail'de benzer bir akıbete mi uğrayacağı da merak konusu.