Savaş enerji devlerini zengin etti: Üç ayda milyarlarca dolarlık rekor kâr

Ortadoğu'daki çatışmanın enerji arzını ağır biçimde vurmasıyla petrol ve doğalgaz fiyatları tırmanırken, küresel enerji devleri üçüncü çeyrek bilançolarında tarihi nitelikte kâr artışları açıkladı. İngiliz enerji şirketi Shell ve Fransız devi TotalEnergies'in kârları katlanarak rekor seviyelere ulaştı.

Shell'in net kârı iki katını aştı

Shell, temmuz-eylül dönemini kapsayan üçüncü çeyrekte vergi sonrası kârının geçen yılın aynı dönemine göre iki katından fazla artarak 12,1 milyar dolara ulaştığını duyurdu. Şirketin gelirleri de keskin bir sıçrayla 92,8 milyar dolara çıktı. Yüksek doğalgaz fiyatlarının da bilançoyu yukarı taşıdığı bildirildi.

TotalEnergies rekor kırdı

Fransız enerji devi TotalEnergies aynı dönemde 8,3 milyar dolarlık net kârla yeni bir rekora imza attı. Şirket, tarihi düzeydeki rafineri marjları ve yükselişteki doğalgaz piyasasıyla öne çıkan yüksek fiyat ortamından ciddi fayda sağladı.

İspanyol petrol devi Repsol de yükselen fosil yakıt fiyatlarının etkisiyle yılın ilk dokuz ayındaki net kârını dört katına çıkararak 5 milyar euroya (yaklaşık 5,6 milyar dolar) yükseltti.

Rafineri marjları 2022 rekorunu geride bıraktı

Enerji devlerinin kasasını dolduran asıl etken, Ortadoğu'daki petrol ve doğalgaz arzında yaşanan kesintiler oldu. Bölgede işlenmiş ürünlerin üretimi ve ihracatı ağır aksamalarla boğuşurken, çatışmalardan etkilenmeyen rafineriler daralan küresel arzdan kazanç sağladı.

Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına düzenlediği insansız hava aracı saldırıları ise Moskova'yı başta benzin ve dizel olmak üzere bazı ürünlerin ihracatını yasaklamaya yöneltti. Bütün bu sıkışıklık, ham petrol fiyatı ile işlenmiş ürünler arasındaki farkı gösteren rafineri marjlarını rekor seviyelere taşıdı.

• Nisan-haziran döneminde varil başına 24 dolar olan kâr marjları, üçüncü çeyrekte 42 dolara fırladı
• Bu seviye, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya askeri müdahale başlatmasının ardından kırılan önceki rekoru geride bıraktı

Shell CEO'su Wael Sawan, çatışmanın sürdüğü bir çeyrekte elde edilen çok güçlü sonuçları övdü. TotalEnergies CEO'su Patrick Pouyanne ise yüksek fiyat ortamından faydalandıklarını belirtti.

Yatırım uzmanları mevcut tabloyu 2022 ile kıyaslayarak, kâr seviyelerinin o dönemki enerji şokuna benzer bir konumda olduğunu, ancak son derece elverişli piyasa koşullarının sonsuza dek sürmeyeceğini vurguluyor.

Avrupa'da hayat pahalılığına tepki büyüyor

Bilançolar hissedarları sevindirirken şirketler eleştirilerin de hedefinde. Kabaran enerji faturaları ve pompadaki yüksek akaryakıt fiyatları küresel enflasyonu körükleyerek hanehalkı ile işletmeler üzerindeki baskıyı artırdı.

Avrupa genelinde hayat pahalılığına karşı yükselen hoşnutsuzluk dalgasıyla mücadele edilirken Fransa'nın dört bir yanında bu ay haftalar süren protestolar patlak verdi.

Fransız hükümeti, TotalEnergies'e stratejik dizel rezervlerinin piyasaya sürülmesiyle doğan tasarrufu tüketicilere yansıtması çağrısında bulundu. Hükümetin dağıtıcılara açtığı 10 milyon varil dizel kararının pompadaki fiyatları litre başına 12 ila 18 sent düşürmesi bekleniyordu. Ancak TotalEnergies CEO'su Pouyanne, tüketiciye yansıyacak indirimin litre başına yalnızca 8 ila 12 sent olacağını tahmin etti.

İngiltere'de çevreci gruplar ise hükümeti bu şirketleri yol açtıkları yıkım nedeniyle vergilendirmeye çağırdı. Küresel iklim felaketlerinin ortasında bu kârların salt açgözlülüğün ötesine geçtiği, bariz biçimde kötücül olduğu değerlendirmeleri yapılıyor.