Romanya Temsilciler Meclisi Üyesi Dumitrita Albu, Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, Avrupa'nın enerji ve güvenlik politikaları, Rusya-Ukrayna Savaşı, Türkiye'nin Karadeniz'deki rolü ve Avrupa ekonomisinin dayanıklılığına ilişkin kapsamlı açıklamalarda bulundu.
Albu, Hürmüz Boğazı'ndaki krizin hem askeri hem de ekonomik riskler yarattığını belirterek bu iki başlığın birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini söyledi. Olası bir askeri tırmanışın ciddi ekonomik sonuçlara yol açabileceğine dikkat çeken Albu, uzun süreli bir enerji krizinin de ekonomik ve toplumsal baskıları artırabileceği uyarısında bulundu.
Romanya açısından önceliğin çatışmanın yayılmasını önleyecek ve gerilimi düşürecek güvenilir diplomatik girişimlerin desteklenmesi olduğunun altını çizen Albu, enerji güvenliğinin güçlendirilmesi, tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve dış şoklara karşı kırılganlıkların azaltılması gerektiğini vurguladı.
Romanya'nın önemli enerji kaynaklarına sahip olduğunu ve bölgede önemli bir rol oynayabileceğini kaydeden Albu, buna karşın hiçbir Avrupa ekonomisinin uluslararası piyasalardaki gelişmelerden tamamen yalıtılmış olmadığını belirtti: "Romanya, önemli enerji kaynaklarına sahiptir ve bölgede önemli bir rol oynamaktadır; ancak hiçbir Avrupa ekonomisi uluslararası piyasalardaki gelişmelerden tamamen muaf değildir. Nihayetinde, gerilimin daha da tırmanmasını önlemek herkesin menfaatinedir. İstikrar, diyalog ve öngörülebilirlik, hem vatandaşlarımızın güvenliği hem de ekonomilerimiz için hayati önem taşımaktadır."
Avrupa Savunmada Daha Fazla Sorumluluk Üstlenmeli
ABD yönetiminin Avrupa ülkelerinden savunma harcamalarını artırmaları yönündeki çağrılarını da değerlendiren Albu, konuya "baskı" kavramından çok ortak güvenlik sorumluluğu çerçevesinde baktığını söyledi. Avrupa'nın kendi savunma kapasitesine daha fazla yatırım yapması ve ortak güvenlik konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini artık kabul ettiğini belirten Albu, Romanya açısından NATO ve transatlantik ilişkilerin ulusal güvenliğin temel unsurları olmayı sürdürdüğünü ifade etti.
Avrupa'nın savunma kapasitesini artırmasının ABD ile ortaklığa alternatif oluşturmadığını söyleyen Albu, iki yapının birbirini güçlendirmesi gerektiğini vurguladı. Albu şöyle konuştu: "Kendi savunmasına daha fazla katkıda bulunabilecek bir Avrupa, ABD ile olan ortaklığın bir alternatifi olarak görülmemelidir. Aksine, bu iki unsur birbirini güçlendirebilir ve güçlendirmelidir. Hedefimizin, müttefikler arasındaki dayanışma, diyalog ve güveni korurken sorumlulukların dengeli bir şekilde paylaşılması olması gerektiğine inanıyorum. Mevcut uluslararası ortamda, yeni bölünmelere değil, ortaklar arasında daha fazla işbirliğine ihtiyacımız var."
Ateşkes Tek Başına Yeterli Değil
Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Albu, Romanya'nın temel çıkarının yakın çevresinde ve özellikle Karadeniz bölgesinde barış, güvenlik ve istikrarın sağlanması olduğunu dile getirdi. Adil ve kalıcı bir barışa ulaşmayı sağlayabilecek her güvenilir diplomatik girişimin desteklenmesi gerektiğini söyleyen Albu, olası bir barışın uluslararası hukuka, Ukrayna'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi gerektiğini ifade etti.
Albu, gelecekte yeni bir çatışmanın önüne geçecek güvenlik garantilerinin de oluşturulması gerektiğini belirterek ateşkesin barış yolunda önemli bir adım olabileceğini kaydetti. Albu, "Amaç yalnızca çatışmaları geçici olarak durdurmak olmamalı. Müzakere edilmiş ve kalıcı bir barış için gerekli koşullar yaratılmalı" değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye Karadeniz'de Stratejik Bir Aktör
Türkiye'nin Avrupa güvenliğindeki rolüne de değinen Albu, Türkiye'yi önemli bir NATO müttefiki ve Karadeniz bölgesinde stratejik ağırlığı bulunan bir ülke olarak tanımladı. Romanya açısından Türkiye ile işbirliğinin bölgesel güvenlik, istikrar ve diyalog bakımından önemli olduğunu belirten Albu, Türkiye-AB ilişkilerinin yalnızca güvenlik boyutuyla ele alınamayacağını söyledi.
Bu ilişkinin siyasi, ekonomik ve kurumsal boyutlarının da bulunduğuna dikkat çeken Albu, Avrupa güvenliği ile AB'nin Türkiye ile kurumsal ilişkilerinin birbirine zıt iki başlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Albu şu ifadeleri kullandı: "Avrupa'nın güvenliği ile AB'nin Türkiye'yle kurumsal ilişkisinin mutlaka çelişkili olarak görülmemesi gerektiğini düşünüyorum. Mevcut jeopolitik bağlamda, diyalog ve pragmatik işbirliğini sürdürmek hayati önem taşırken, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişki uygun bir Avrupa çerçevesi içinde ele alınmaya devam etmelidir."
Avrupa Kırılganlıklarını Azaltmalı
Avrupa ekonomisinin aynı anda hem ABD-İran gerilimi hem de Rusya-Ukrayna Savaşı'nın yarattığı baskılarla karşı karşıya olduğunu belirten Albu, "Avrupa şüphesiz önemli baskılarla karşı karşıyadır. Enerji, tedarik zincirleri, savunma harcamaları, yatırımlar ve ekonomik rekabet gücü, jeopolitik gelişmelerle giderek daha fazla iç içe geçmektedir" dedi.
Ekonomik dayanıklılığın şoklardan hiç etkilenmemek anlamına gelmediğini vurgulayan Albu, asıl önemli olanın bu şokları karşılayabilmek, değişen koşullara uyum sağlayabilmek ve uzun vadede kırılganlıkları azaltmak olduğunu ifade etti. Bunun için izlenmesi gereken adımları ise şöyle sıraladı:
- Enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi
- Avrupa altyapısının güçlendirilmesi
- Stratejik sektörlere yatırım yapılması
- Ülkeler arasındaki işbirliğinin artırılması
Albu, "Aynı zamanda, jeopolitik istikrarsızlığa karşı tek yanıtımız ekonomik dayanıklılık olamaz. Ayrıca, gerilimleri azaltabilecek ve müzakere yoluyla kalıcı çözümler için gerekli koşulları yaratabilecek güvenilir girişimlere yönelik diplomasi ve sürekli desteğe de ihtiyacımız var" diyerek diplomatik çabaların önemine işaret etti.
"Savaşı uluslararası ilişkilerin kalıcı ve kaçınılmaz bir parçası olarak görmeye alışmamalıyız" diyen Albu, hem güvenlik politikasının hem de diplomasinin nihai hedefinin barış olması gerektiğini vurguladı.
