Putin'den Trump ve Şi ile üçlü zirve hamlesi: Zelenski masada yok

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, Ukrayna'daki dört yıldır süren çatışmayı Moskova'nın lehine sonuçlanacak bir uzlaşıyla sonlandırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump ve Çin lideri Şi Cinping ile bir araya gelmeyi önerdiği bildirildi.

Putin bu öneriyi, Trump ile 9 Ekim tarihinde gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde gündeme getirdi. Konuya ilişkin bilgilendirilen bir eski Rus istihbarat yetkilisi, bu bilgiyi aktaran isimler arasında yer aldı.

Zelenski'nin yokluğu endişe yarattı

Plan kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin yer almadığı böylesi bir zirve, diplomatik tarihte benzeri görülmemiş bir adım niteliği taşıyor. Bu durum yalnızca Ukrayna'nın değil, aynı zamanda Washington ve Avrupa başkentlerinde de ciddi endişelere yol açıyor.

Görüşmeyle ilgili bir diğer detayda ise, ABD'nin Rus dizel yakıtı satın alması ve bu yakıtın küresel pazardaki satışının kolaylaştırılması konusunda taraflar arasında bir mutabakata varıldığı belirtildi.

Tarih ve yer şimdiden belli

Görüşmelere yakın kaynaklar, Kremlin'in üçlü diyaloğu 18-19 Kasım tarihlerinde Çin'in teknoloji merkezi Şenzen'de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Zirvesi marjında gerçekleştirmeyi önerdiğini bildirdi.

Rus sözcü Dmitri Peskov ise potansiyel bir toplantıya ilişkin istişarelerin sürdüğünü doğruladı. Üç tarafın da böyle bir toplantının gerçekleşme ihtimalini varsayımsal olarak kabul ettiğini ancak toplantının kendisi veya olası gündem başlığı konusunda henüz net bir uzlaşı olmadığını söyledi.

Üst düzey bir ABD'li yetkili, Trump'ın henüz böyle bir zirveyi resmen onaylamadığını ancak savaşı sona erdirme yönündeki seçim vaadini yerine getirme arzusu doğrultusunda bu fikre açık olabileceğini ifade etti. Trump, daha önce savaşın göreve başladığı "ilk gününde" biteceğini söylemişti.

Beyaz Saray ve Pekin sessiz

Beyaz Saray konuya dair yorum yapmayı reddederken, Washington'daki Çin Büyükelçiliği de soruları yanıtsız bıraktı. Pekin'in ise Trump'ın katılımı durumunda zirveye itiraz etmeyeceği öne sürülüyor.

Rusya ile normalleşme sinyalleri

Üçlü zirve girişimi, Washington ile Moskova arasındaki ilişkilerin seyrinin kökten değiştiği bir döneme rastlıyor. Trump, Amerikan ekonomisini yavaşlatan ve ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçilere zarar veren yakıt fiyatlarını düşürme amacıyla Rusya'dan dizel almak üzere Putin ile anlaşmaya vardı.

Trump ayrıca geçtiğimiz ay imzaladığı iki partili yasa kapsamındaki Rusya yaptırımlarının uygulanmasını durdurdu ve bu karar Kongre üyelerinin yoğun eleştirilerine hedef oldu.

Enerji uzmanları ise dizel fiyatlarındaki artışın temel nedeninin İran savaşından kaynaklandığını ve Rusya'nın taahhüt ettiği yakıt miktarının küresel piyasayı belirgin biçimde etkilemeyeceğini vurguluyor.