Ev sahipleri artık isteyemeyecek: Kiracıları ilgilendiren o şartın geçerliliği sona erdi

Kiracı ile ev sahibi arasındaki en sıcak tartışmalardan birini boya ve badana masrafları oluşturuyor. Bu konuda gündeme gelen Yargıtay kararı, hem kiracılara hem de mal sahiplerine yol gösteriyor. Karar, evi boşaltırken kiracılardan istenen o şartın her koşulda geçerli olmadığını açıkça ortaya koyuyor.

Özellikle evi daha önce boyanmış bir şekilde teslim alan kiracılardan, taşınmazı tahliye ederken aynı görünümde bırakmaları isteniyor. Bu beklenti, taraflar arasında sık sık karşı karşıya gelmeye neden oluyor. Kira bedellerindeki artış tartışmalarının yanı sıra, tahliye süreçlerinde en fazla sorun çıkarılan başlıklardan biri de işte bu boya-badana meselesi.

Kiracı her koşulda boya ve badana yaptırmak zorunda mı?

Hukukçular, kiracının evi tahliye ederken her durumda boya ve badana yaptırma zorunluluğu bulunmadığını vurguluyor. Kira sözleşmesinde "Boyanarak teslim edilecektir" gibi bir ifade yer alsa dahi, bu cümle tek başına kiracıya boya-badana yükümlülüğü getirmiyor. Sözleşmedeki yazımın, yasanın öngördüğü sınırları aşması mümkün değil.

Olağan yıpranmalar kiracının sırtına yüklenemez

Türk Borçlar Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca kiracı, taşınmazı sözleşmeye uygun biçimde kullanması nedeniyle ortaya çıkan olağan eskime ve bozulmalardan sorumlu tutulamıyor. Buna göre şu durumlar kiracıya yüklenemiyor:

• Duvar boyasının zamanla solması
• Normal kullanım sürecinde oluşan küçük izler
• Parkelerin renginin matlaşması
• Yıllar içinde meydana gelen doğal yıpranmalar

Kiracının taşınmaza bilerek zarar vermediği ve evi hor kullanmadığı sürece, bu tür masrafların ev sahibinin sorumluluğunda olduğu belirtiliyor. Ancak duvarların çizilmesi, taşınmaza istenmeyen hasarların verilmesi veya olağan kullanım sınırlarını aşan tahribatların oluşması halinde kiracının sorumluluğu gündeme gelebiliyor.

Yargıtay'ın emsal kararında ne denildi?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin kararı, kiracının taşınmazı özenle kullanıp sözleşme sonunda teslim etmesi gerektiğini hatırlatırken, olağan kullanımdan kaynaklanan eskime ve bozulmaların kiracıya yüklenemeyeceği vurgulandı. Kararda, depozitonun iadesi için taşınmazın boş, temiz ve bakımlı teslim edilmesini öngören sözleşme hükmü de kapsamlı biçimde değerlendirildi.

Yüksek mahkeme, yalnızca kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasarın kiracıya yüklenebileceğini, sözleşmeye uygun kullanım kaynaklı yıpranmaların ise kiracının sorumluluğu dışında olduğunu bildirdi. Kararda şu ifadelere yer verildi: "Ancak, kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumludur."

Bu doğrultuda, evi özenle kullanan ve olağan kullanım dışında zarara yol açmayan bir kiracının, yalnızca tahliye ediyor diye boya-badana masrafını üstlenmesi gerekmiyor.

Depozitodan boya parası kesilebilir mi?

Kiracının taşınmaza zarar verdiği somut biçimde ortaya konmadan, olağan yıpranma gerekçe gösterilerek depozitodan boya masrafı düşülmesi hukuki uyuşmazlıklara yol açabiliyor. Haksız kesinti yapıldığını düşünen kiracılar, depozitolarını geri almak için yasal yollara başvurabiliyor.

Depozito iadesinde anlaşma sağlanamaması halinde somut olayın koşullarına göre yargı yoluna başvurmak mümkün. Kesintinin haklı olup olmadığı ise taşınmazın teslim durumu, oluşan hasar ve tarafların yükümlülükleri birlikte değerlendirilerek belirleniyor.