Okullarda bir dönem tarih oldu: Yeni sınav sistemi yürürlüğe girdi

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bu yıl ilk kez hayata geçirilen Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), milyonlarca öğrenciyi yakından ilgilendiriyor. Sistemin ilk sınavları uygulanmaya başlarken maratonun 13 Kasım'a kadar sürmesi planlanıyor. Yeni sistemle birlikte bazı okullarda notların kolayca şişirilerek daha yüksek Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) elde edilmesi dönemi geride kalırken, yeni tarz sorularda öne çıkacak yetenekler de netleşiyor.

Haksız OBP katkısının önüne geçilecek

Hayata geçirilen yeni sistemde notlar yapay zekâ desteğiyle takip edilecek. Yeni uygulamanın, yıllardır tartışılan Ortaöğretim Başarı Puanı'ndaki adaletsizliklerin giderilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Eğitim uzmanları, OBP'nin lise diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla hesaplandığını ve YKS puanına 0,12 katsayısıyla eklendiğini hatırlatıyor. Buna göre diploma notu 80 olan bir öğrencinin OBP'si 400 oluyor ve YKS puanına 48 puan katkı sağlıyor.

Kâğıt üzerinde güzel görünen bu sistem, uygulamada ciddi adaletsizliklere yol açıyordu. Çünkü her okul aynı zorlukta not vermiyordu. Bazı okullarda notlar kolayca şişirilirken bazılarında yüksek not almak ciddi emek gerektiriyordu. Böylece aynı seviyedeki iki öğrenciden, notların daha kolay verildiği okuldan mezun olan daha fazla OBP katkısı alabiliyordu. Özellikle birkaç puanın belirleyici olduğu bölümlerde bu durum büyük fark oluşturuyordu.

74 okulun ruhsatı iptal edildi

Ortak yazılı sınavlar, doğru uygulandığı takdirde bu adaletsizliğin önüne geçilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Yeni sistemle devamsızlıkları takip etmeyen ve notları şişiren okulların tespitinin de kolaylaşması bekleniyor. Son bir buçuk yılda usulsüzlük tespit edilen 74 okulun ruhsatı iptal edilirken, yeni sistemin bu tür uygulamaları azaltması hedefleniyor.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda şekillenen yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımı; öğrencilerin yalnızca bilgi düzeylerini değil, bilgiyi kullanma, yorumlama, analiz etme ve farklı durumlara aktarabilme becerilerini de ölçmeyi amaçlıyor.

Yeni tarz sorularda neler öne çıkıyor?

Eğitim kurumlarının uzmanları, Millî Eğitim Bakanlığının yayımladığı örnek soruları değerlendirdi. Yeni sınav formatında şu unsurların öne çıktığı belirtiliyor:

• Açık uçlu sorular
• Günlük hayat senaryoları
• Görsel ve veri yorumlama
• Gerekçeli cevap oluşturma becerisi

Eğitim yöneticileri, örnek sınavların ezberci ve bilgi odaklı ölçme anlayışının ötesine geçtiğine dikkat çekiyor. Hem ortaokul hem de lise düzeyindeki örnek soruların beceri temelli ve süreç odaklı bir yaklaşım sergilediği vurgulanıyor.

Açık uçlu sorular, günlük hayat senaryoları, görsel, grafik ve tablolarla zenginleştirilen sınavlar; öğrencilerin bilgiyi hatırlamasının yanı sıra analitik düşünme, neden-sonuç ilişkisi kurma, problem çözme, bilimsel okuryazarlık ve yorumlama gibi üst düzey becerilerini ölçmeyi hedefliyor.

Soruların tüm sınıf seviyelerindeki kazanımları ve gerçek hayat bağlamlarını kapsadığı belirtilirken, örneklerin öğrencilere kendi yeterliliklerini değerlendirme imkânı sunduğu, öğretmenlere ise öğrenme süreçlerini takip etme konusunda rehberlik ettiği ifade ediliyor.