Netanyahu'ya bir darbe daha: İsrail muhalefetinden kritik koalisyon hamlesi

İsrail'de eski Savunma Bakanı ve muhalif lider Avigdor Liberman, uzun süredir karşı çıktığı Ultra-Ortodoks Yahudilerle (Haredilerle) koalisyon konusunda beklenmedik bir adım attı. Liberman, zorunlu askerlik yasası konusunda uzlaşmaya hazır olduğu mesajını vererek bu yönde kapsamlı bir siyasi hamle yaptı.

Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada tüm konularda esneklik ve uzlaşma vurgusu yapan Liberman, "Buna askerlik yasası konusu da dahildir. Bu, ben ve birçok kişi için acı verici." ifadelerini kullandı. Daha önce askerlik yasası nedeniyle Haredilerle koalisyona sıcak bakmayan Liberman'ın bu değişikliği, İsrail siyasetinde yeni bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Askere alma konusu muhalefetin önceliğiydi

Askerlik hizmetinin tüm İsrail vatandaşlarına eşit biçimde uygulanması, Liberman başta olmak üzere muhalefetin seçim sürecinde en fazla üzerinde durduğu konuların başında geliyordu. Bu nedenle Haredilerin muhalefetle uzlaşamayacağı yönünde yaygın bir değerlendirme yapılmıştı. Ancak Liberman'ın yeni tutumu bu tabloyu değiştiriyor.

Netanyahu'ya karşı üç şart

Liberman, koalisyon süreciyle ilgili şu temel şartları sıraladı:

• Netanyahu döneminin sona ermesi zorunludur
• Yeni seçime gidilmemesi gerekir
• İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilere dayanan bir hükümet kurulmamalıdır

Bu partiler hariç en az 61 milletvekilinden oluşan bir koalisyon için azami çaba gösterilmesi gerektiğini belirten Liberman, böyle bir hükümetin kurulması halinde Netanyahu'nun partisi Likud'dan üç-dört milletvekilinin de koalisyona dahil edilebileceğini öne sürdü.

Siyasette de satrançta olduğu gibi üç-dört hamle ilerisinin düşünülmesi gerektiğini söyleyen Liberman, bir azınlık hükümetinin Netanyahu'nun 70 sandalyeyle geri dönmesini sağlayacağını savundu. Netanyahu'nun tekrar iş başına gelmesi halinde İsrail'in yıkılacağını vurguladı.

Ayrıca Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'u isim vermeden eleştiren Liberman, seçimlerin hemen öncesindeki büyük parti söylemiyle hata yapıldığını ve muhalefete sandalye kaybettirildiğini ifade etti.

Hükümet kurma sürecinde dengeler değişiyor

İsrail'de 27 Ekim'de yapılan seçimlerin ardından koalisyon belirsizliği belirginleşmişti. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un hükümet kurma yetkisinin ilk olarak kime verileceğine ilişkin istişarelerinde durum şöyle şekillendi:

• Eisenkot cephesi: İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerle birlikte 67 milletvekilinin desteğini sağlamıştı
• Netanyahu cephesi: Destek 46 milletvekilinde kalmıştı

2022 seçimlerinin ardından Netanyahu koalisyonunda yer alan Haredi Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi, Herzog ile istişaresinde hükümet kurma yetkisinin Netanyahu'ya verilmesini tavsiye etmemişti. Bu tutum, Eisenkot ile kurulabilecek bir hükümete kapı bırakılması olarak değerlendirilmişti.