Merkez Bankası Yıl Sonuna Kadar Faiz İndirecek mi? 200 Baz Puanlık Alan Oluştu

TÜİK verilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi Eylül'de aylık bazda yüzde 1,84, yıllık bazda ise yüzde 29,73 arttı. Yıllık enflasyon yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 27,38 seviyesinde gerçekleşti. Böylece enflasyon yıllık bazda Kasım 2021'den beri ilk defa yüzde 30'un altına indi.

Enflasyonun ana harcama grupları bazındaki seyrine bakıldığında Eylül'de bir önceki aya göre en büyük düşüş yüzde 0,2 ile gıda ve alkolsüz içeceklerde kaydedilirken, en yüksek artış ise yüzde 14,19 ile eğitimde hesaplandı. Ağırlığı en yüksek üç ana harcama grubunun aylık değişimleri ise şöyle gerçekleşti:

• Gıda ve alkolsüz içecekler: yüzde 0,2 azalış
• Ulaştırma: yüzde 2,79 artış
• Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar: yüzde 2,71 artış

Faiz indirimi alanı 200 baz puan civarında

Ekonomist Haluk Bürümcekçi, Merkez Bankası'nın ana eğilim açısından takip ettiği mevsimsellikten arındırılmış TÜFE göstergelerinin Eylül'de manşet dahil tüm gruplarda düşüşe işaret ettiğini kaydetti. Bankanın küresel belirsizlikler nedeniyle bir sonraki toplantıya ilişkin net bir sinyal vermemeyi tercih ettiğine dikkat çekti.

Bürümcekçi, yılın kalan döneminde politika faizi ile son yıllık TÜFE arasında açılan makasın kapatılması doğrultusunda TCMB'nin faiz indirim alanının 200 baz puan civarında oluştuğunu belirtti. Buna göre 22 Ekim'de yapılacak Para Politikası Kurulu toplantısına kadar küresel gelişmeler, enflasyon görünümü ve rezerv gelişmeleri belirgin değişmezse bu toplantıda 100 baz puanlık indirim masadaki en güçlü seçeneklerden olacak. Yıl sonu TÜFE tahmini ise yüzde 28-30 aralığında korunuyor.

Bürümcekçi, gelecek dönemde enflasyonun seyrinde dışsal koşullar açısından başta petrol olmak üzere küresel emtia fiyatlarının belirleyici olmaya devam edeceğini öngördü. Gıda fiyatlarının 2026 yılındaki seyrinin, TCMB'nin yıl sonu enflasyon hedefinden sapma konusunda önemli belirleyicilerden biri olacağı vurgulandı.

Gıda fiyatları enflasyonu aşağı çeken temel kalem oldu

Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, çekirdek enflasyon göstergelerinde manşet enflasyona kıyasla daha yüksek aylık artışların dikkati çektiğini söyledi. Eylül ayı enflasyon verisinde ulaştırma, konut, eğitim ile giyim ve ayakkabı gruplarındaki fiyat gelişmelerinin belirleyici olduğunu kaydetti.

Gözgör'ün aktardığına göre harcama grupları bazında aylık enflasyona en yüksek katkılar şöyle gerçekleşti:

• Ulaştırma: 0,49 puan katkı
• Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar: 0,33 puan katkı
• Eğitim: 0,30 puan katkı
• Giyim ve ayakkabı: 0,26 puan katkı
• Gıda ve alkolsüz içecekler: 0,05 puan aşağı yönlü etki

Taze meyve fiyatlarındaki yüzde 8,93 ve işlenmemiş gıda fiyatlarındaki yüzde 2,33'lük düşüşün etkisiyle gıda fiyatları Eylül'de manşet enflasyonu aşağı yönlü destekleyen temel kalemlerden biri oldu. Gözgör, TÜFE-C'deki yüzde 2,14'lük aylık artışın enflasyondaki katılığın tamamen ortadan kalkmadığına işaret ettiğini belirtti.

Gözgör, Orta Doğu kaynaklı gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki oynaklıkların enflasyon görünümü açısından temel risk unsurları olmaya devam ettiğini ifade etti. Bununla birlikte tek seferlik ve mevsimsel fiyat artışlarının geride kalması ve enerji fiyatlarındaki daha ılımlı seyrin maliyet baskılarını azaltmasıyla yılın son aylarında enflasyonun daha ılımlı bir patikaya yönelmesini beklediklerini söyledi.

Beklentilerin altında gerçekleşen Eylül enflasyonunun TCMB'nin faiz indirim döngüsüne yeniden başlaması açısından destekleyici olduğunu belirten Gözgör, 22 Ekim'deki toplantıda politika faizinin 100 baz puan indirilerek yüzde 36 seviyesine çekilmesini beklediklerini bildirdi. Gözgör, yıl sonuna kadar toplam 200 baz puanlık bir faiz indirim alanı bulunduğunu, 2026 yıl sonu TÜFE beklentisinin yüzde 28,8, yıl sonu politika faizi beklentisinin ise yüzde 35 seviyesinde olduğunu aktardı.

Doğru adımlarla ilerleniyor

Spectrum Denetim, Danışmanlık, Yeminli Mali Müşavirlik AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay İnci de enflasyonun yüzde 30'luk psikolojik baremin altına inmesinin olumlu görüşlerin artmasını sağladığını belirtti. İnci, bugüne kadar atılan olumlu adımlar ile uygulanan istikrar odaklı ekonomik politikaların sonuçlarının görülmeye başlandığını vurguladı.

İnci, gıda kalemindeki fiyat hareketlerinin özellikle dikkati çektiğini, gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki yüzde 0,2'lik gerilemenin enflasyon sepetini rahatlatan ve manşet enflasyondaki gerilemeyi ortaya çıkaran ana unsurlardan biri olduğunu söyledi. Ulaştırma ve konut gibi bazı temel kalemlerde katılaşmadan kaynaklı direnişlerin devam ettiğini, ancak genel endekste aşağı yönlü güçlü bir eğilim olduğunu aktardı.

Gelişmelerin piyasalardaki öngörülebilirliği artıran güçlü bir sinyal olduğuna işaret eden İnci, gıda fiyatlarındaki gevşeme ile manşet rakamlardaki istikrarlı düşüş eğiliminin, fiyat istikrarını sağlama hedefinde doğru adımlarla ilerlendiğinin ve ekonomi programının çıktılarının görülmeye başlandığının açık göstergesi olduğunu kaydetti.