Mekke Ortak Savunma Anlaşması TBMM'de Onaylandı

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada kabul edildi.

Üç ülke arasında ortak savunma ve güvenlik mekanizması oluşturulmasını öngören anlaşmanın en kritik maddesi, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılması hükmünü kapsıyor. Anlaşma, tarafların birbirlerinin egemenliğini, bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korumak amacıyla işbirliğini geliştirmesini ve olası tehditlere karşı ortak hareket etmesini öngörüyor.

ANLAŞMAYA AĞUSTOS AYINDA İMZA ATILMIŞTI

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, ağustos ayında tarihi nitelikteki Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na imza attı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in imzaladığı 16 maddelik anlaşma, savunma ve güvenlik alanlarında kapsamlı bir işbirliği çerçevesi sunuyor.

Yetkililer, Mekke Anlaşması'nın tamamen savunma amaçlı olduğunun ve herhangi bir ülkeyi hedef almayacağının altını çiziyor. Taraflar, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesinde yer alan "meşru müdafaa hakkı" çerçevesinde, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere destek sağlayacak.

EN AZ 10 YIL GEÇERLİ OLACAK

Taraflar, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. 10 yılın ardından ise en az 3 ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkı kullanılabilecek.

ANLAŞMANIN ÖNE ÇIKAN MADDELERİ

• Madde 1: Taraflar birbirlerinin bağımsızlığının, egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunması için işbirliği yapar; tehdit durumunda gerekli tüm yöntemleri kullanır.
• Madde 2: Taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edilir. Saldırıya uğrayan tarafa tüm karşılıklı yardım imkanları kullanılarak derhal yardım edilir.
• Madde 3: Savunma, savunma sanayii ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği yapılır, Silahlı Kuvvetler arasındaki ilişkiler geliştirilir.
• Madde 4: Uluslararası güvenlik konularında düzenli istişareler yapılır, bireysel ve müşterek tedbirler geliştirilir.
• Madde 5: Terörizmin tüm çeşit ve tezahürleriyle mücadelede mevcut işbirliği ve müşterek çabalar güçlendirilir.
• Madde 6: Savunma kurumları arasında karşılıklı personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar yapılır.
• Madde 7: Savunma sanayii kurumları arasında teknoloji paylaşımı, ortak teknoloji geliştirilmesi ve ortak üretim desteklenir.
• Madde 8: Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" kurulur. Komite yılda iki kez toplanır.
• Madde 9: Güvenli kanallar üzerinden karşılıklı istihbarat paylaşımı yapılır, bilgi güvenliği ve gizlilik sağlanır.
• Madde 10: Silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça dahil olmak üzere birbirlerine lojistik destek sağlanır.
• Madde 13: Gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin mahremiyetine riayet edilir, "bilmesi gereken" prensibi uygulanır.
• Madde 16: Anlaşma, her bir tarafın tabi olduğu usuller uyarınca onaylanacak ve son onay belgesinin tevdi edildiği tarihte yürürlüğe girecektir.

Anlaşmada ayrıca anlaşmazlıkların dostane yolla çözülmesi, anlaşma çerçevesinde elde edilen bilgilerin üçüncü taraflarla paylaşılmaması ve gerektiğinde oybirliğiyle tadil edilmesi gibi hükümler de yer alıyor.