Küresel emtia piyasalarında yılın ilk 9 ayı sert dalgalanmalara sahne oldu. ABD-İsrail-İran geriliminin tırmanması ile birlikte altın, gümüş ve platin yılın ilk aylarında tarihi zirvelerini görürken, savaşın etkisiyle yönlerini aşağı çevirdi; paladyum da bu düşüşten nasibini aldı.
Fed'in 2023'ten bu yana ilk kez politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına çekmesi ve Fed Başkanı Kevin Warsh'ın enflasyonla mücadele vurgusu, faiz artışlarının süreceği beklentisini güçlendirdi. Bu durum tahvil piyasalarında satış baskısı yaratırken dolara olan talebi artırdı ve kıymetli metallerdeki düşüşü tetikledi.
ALTIN REKORDAN GERİ DÖNDÜ
Yıla 4.313 dolar seviyesinden başlayan ons altın, ocak ayında 5.600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 12,4 kazançla 4.849 dolardan, şubat ayını ise yüzde 8,5 artışla 5.263 dolardan kapatan altın, Orta Doğu'daki gelişmelerin ardından mart ayında yüzde 11,32 değer kaybederek 4.667 dolara indi. Bu gerileme, 2008 krizinden bu yana görülen en sert aylık düşüş olarak kayıtlara geçti.
Nisan (yüzde 1) ve mayıs (yüzde 1,77) aylarında da düşüşünü sürdüren altın, haziran ayını yüzde 11,7'lik sert bir kayıpla 4.007 dolardan tamamladı ve yılın ilk yarısında yatırımcısına yüzde 7,1 kaybettirdi. Temmuzda yüzde 1 artışla toparlanma sinyali veren ons altın, ağustosta yüzde 10 kazançla ocaktan bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Eylülde yeniden yüzde 6,6 azalarak 4.157 dolara gerileyen altın, 9 aylık periyodu toplamda yüzde 3,6 kayıpla tamamladı.
GÜMÜŞTE 9 AYLIK KAYIP YÜZDE 14,8
Gümüşün onsu yıla 71 dolardan başlayıp ocak ayında 121,7 dolara çıkarak tarihi bir rekora imza attı. İlk iki aydaki yükselişlerle 93,8 dolara ulaşan gümüş, mart ayında savaşın etkisiyle 61 dolara kadar geriledi ve ayı yüzde 19,9 azalışla kapattı.
Nisandaki yüzde 1,9'luk düşüşün ardından mayıs sonunda toparlanarak 75,3 dolara çıkan gümüş, haziranda yüzde 22'lik dev bir kayıpla 58,7 dolara indi. Yılın ilk yarısını yüzde 17,3 kayıpla kapatan gümüş; temmuzu yüzde 1,7 düşüşle, ağustosu yüzde 13,5 artışla, Eylülü ise yüzde 7,6 azalışla 60,5 dolardan bitirdi. Gümüşün 9 aylık toplam değer kaybı yüzde 14,8 oldu.
PLATİN VE PALADYUMDA SERT GERİLEME
Küresel arz sıkıntılarının etkisiyle yıla 2.054 dolardan başlayan platin, ocak ayında 2.923,3 dolarla rekor seviyeyi gördü. Mart ayında jeopolitik riskler ve güçlenen doların etkisiyle yüzde 17,2 değer kaybederek 1.960,1 dolara düştü. Haziranda ise yüzde 19,2 azalışla 1.553 dolara kadar geriledi.
Yılın ilk yarısında yüzde 24,4 değer kaybeden platin, temmuz (yüzde 6,1) ve ağustos (yüzde 8,9) aylarındaki toparlanmasına rağmen Eylülde yüzde 4,6 kayıp yaşadı ve 9 aylık dönemi yüzde 16,7 düşüşle tamamladı.
Yıla 1.603 dolardan giriş yapan paladyum ise mart ayında yüzde 17 gerileyerek 1.484,8 dolara indi. Mayıs ayında yüzde 11,4, haziranda ise yüzde 10,8 değer kaybederek ilk yarıyılda yatırımcısına yüzde 24,2 kaybettirdi. Temmuz ve ağustostaki yükselişlerin ardından Eylül ayını yüzde 11,1'lik düşüşle 1.211,2 dolardan kapatan paladyumun 9 aylık toplam değer kaybı yüzde 24,4 olarak gerçekleşti.
'YÜKSELİŞ İÇİN PETROL FİYATLARININ DÜŞMESİ GEREKİYOR'
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, değerli metallerdeki değer kaybının en önemli nedenlerinden birinin yüksek petrol fiyatları olduğunu vurguladı. Hürmüz Boğazı'nın kapalı olmasından kaynaklı jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını, dolayısıyla tahvil faizlerini yukarı çektiğini belirten Ergezen, güçlü kalan enflasyon beklentilerinin faiz artışlarını zorunlu kıldığını ifade etti.
Fed'in en az bir faiz artırımına daha gitmesinin beklendiğini söyleyen Ergezen'in değerlendirmeleri şöyle:
"Faizlerin artması piyasadaki likiditeyi azaltarak küresel büyümede yavaşlamaya yol açıyor. Aynı zamanda dolar endeksi güçleniyor. Para mevduata ve faize yöneldiği için kıymetli metaller üzerinde satış baskısı devam ediyor. Faiz indirimleri başlayana veya beklentisi artana kadar bu cephede yükseliş trendi görme ihtimalimiz düşük. Kıymetli metallerde yeniden yukarı yönlü bir seyir görebilmemiz için savaşın sonlanması, petrol fiyatlarının düşmesi ve tahvil faizlerinde geri çekilme yaşanması gerekiyor."
Öne çıkan başlıklar:
- Altın 9 aylık dönemde yüzde 3,6 değer kaybetti
- Gümüşün 9 aylık kaybı yüzde 14,8 olarak hesaplandı
- Platin, ilk yarıda yüzde 24,4 düşüşle en sert gerileyen metal oldu
- Paladyum 9 ayda yüzde 24,4 değer yitirdi
- Uzmanlara göre yükseliş için savaşın bitmesi ve petrol fiyatlarının düşmesi gerekiyor
