Letonya'da cumartesi günü düzenlenen parlamento seçimlerinde oyların yüzde 97'sinin sayılması sonucunda, başbakan Andris Kulbergs liderliğindeki Birleşik Liste ülke tarihinin en güçlü seçim sonuçlarından birine imza attı.
Yüzde 35,3 oy alan Birleşik Liste, 100 sandalyeli parlamentoda 42 milletvekili koltuğu kazanarak yeni koalisyon için güçlü bir konuma geldi. Sonuçların ardından Kulbergs'in başbakanlık görevini sürdürmesi ve Ukrayna yanlısı yeni bir koalisyon kurması bekleniyor.
İş insanı ve amatör ralli pilotu olan 47 yaşındaki Kulbergs, mayıs ayında önceki hükümet koalisyonunun dağılmasıyla birlikte başbakanlık koltuğuna oturmuştu. Önceki koalisyon, Ukrayna'ya ait bazı askeri insansız hava araçlarının tespit edilmeden Letonya hava sahasına girmesi nedeniyle yoğun eleştiri almıştı.
Siyaset bilimci Roberts Kits, Letonya ekonomisinin on yılı aşkın süredir diğer Baltık ülkelerinin gerisinde kaldığına dikkat çekerek Kulbergs'in kampanya boyunca yönetimin iyileştirilmesi, bürokrasinin azaltılması ve kamu harcamalarının düşürülmesi vaatlerini öne çıkardığını ifade etti. Kits, Kulbergs'in seçmenlere "iş bitiren" bir siyasetçi profili sunduğunu ve seçim sonucunun hükümete yönelik beklentileri de yükselttiğini belirtti.
Koalisyon için iki seçenek öne çıkıyor:
- Milliyetçi Ulusal İttifak ile koalisyon kurulabilir
- Liberal İlericiler ile ortaklık oluşturulabilir
Ancak siyasi analistler, farklı küçük partiler ve bağımsız isimlerden oluşan Birleşik Liste'nin hükümet içinde birlik sağlamasının Kulbergs açısından kritik bir sınav olacağını vurguluyor. Letonya'da bugüne kadar hiçbir hükümetin dört yıllık görev süresini tamamlayamadığı da dikkat çekiliyor.
Kulbergs, seçim sonuçlarının ardından Ukrayna'ya verilen desteğin süreceğini ve Rusya'ya karşı mevcut sert politikanın korunacağını açıkladı. Rusya ile ekonomik ilişkilerin güvenlik riski oluşturduğunu savunan Kulbergs, "Rusya ile her türlü ekonomik bağ bizi zayıflatıyor. Evet, biraz daha fazla para getirebilir ancak bu, Rusya'nın kullanabileceği bir zayıflık yaratır" dedi. Partisinin elde ettiği oyu "olağanüstü" olarak nitelendirdi.
Kulbergs, kampanya boyunca Letonya'nın insansız hava araçlarına karşı savunma kapasitesini artıracağını ve savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'i seviyesinde tutacağını vaat etti. Bu oran, NATO ülkeleri arasındaki en yüksek savunma harcaması oranlarından biri olarak öne çıkıyor.
Seçim sonuçları:
- Birleşik Liste (merkez) – Yüzde 35,3
- Latvia First (popülist) – Yüzde 13,1
- Sovereign Power (Rusya yanlısı) – Yüzde 11,7
- Ulusal İttifak – Yüzde 8,9
Rusya yanlısı partiler parlamentodaki temsil oranlarını artırsa da siyasi analistler bu partilerin yeni hükümet üzerinde belirleyici bir etki oluşturmasının beklenmediğini belirtiyor.
Seçime katılım oranı geriledi: Sandık başına giden seçmen oranı yüzde 51,8 seviyesinde kaldı. Bu oran 2022 seçimlerinde yüzde 59,4 idi. Siyaset bilimci Janis Ikstens, katılım oranındaki düşüşün seçmenlerin siyasi partilere yönelik memnuniyetsizliğini yansıttığını değerlendirdi.
Yaklaşık 1,9 milyon nüfusa sahip Letonya, doğuda Rusya ve Belarus, kuzeyde Estonya, güneyde Litvanya ile komşu. Baltık Denizi kıyısındaki ülke hem NATO hem de Avrupa Birliği üyesi olarak konumlanıyor.
