İşler değişti: Eski kiracı olmak artık daha pahalıya patlıyor

Türkiye'de konut kiralarındaki artış enflasyonun gerisinde kalırken, eski ve yeni kira sözleşmeleri arasındaki fiyat farkı giderek daha fazla dikkat çekiyor. Yeni Kiracı Kira Endeksi eylül ayında yıllık bazda yüzde 26,6 yükselmesine rağmen, enflasyondan arındırıldığında endeksin reel değişimi yüzde 2,4 düşüş olarak kayıtlara geçti.

Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Başkanı Hakan Akdoğan, mevcut kiracılar ile yeni kiralayanlar arasındaki fiyat dengesinin tamamen değiştiğine işaret etti. Akdoğan, bir yıl önce ev tutanların bugün piyasaya giren yeni kiracılardan daha yüksek kira ödeyebildiğinin altını çizdi.

Bir yıl önce ev tutanlar daha yüksek kira ödüyor

Akdoğan, kira sözleşmelerinin yapıldığı dönemin fiyatlar üzerinde belirleyici bir rol oynadığını vurgulayarak, eski kiracıların ödediği tutarların kısa sürede gerilemesinin pek mümkün olmadığını belirtti.

Beş-altı yıl önce konut kiralayanların kira bedeli açısından avantajlı bir konumda bulunduğunu ifade eden Akdoğan, bir yıl önce ev tutanların ise bugünkü piyasa koşullarına göre daha yüksek kira ödediğini kaydetti.

Konut fiyatlarında iki yıllık reel gerileme

Kiralardaki değişimin yanı sıra konut fiyatlarına da değinen Akdoğan, gayrimenkul fiyatlarının yaklaşık iki yıldır enflasyon karşısında gerilediğini söyledi. Konut fiyatlarındaki artışın enflasyonun altında kalması nedeniyle reel düşüş yaşandığını belirten Akdoğan, yüksek finansman maliyetlerinin konut satışları üzerindeki baskısını sürdürdüğüne dikkat çekti.

İpotekli satışlarda tasarruf finansmanı etkisi

Konut satışları eylül ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 9,3 azaldı. Önceki dönemde yüzde 14,7 olarak açıklanan yıllık düşüşle karşılaştırıldığında satışlardaki daralmanın hız kestiği görüldü.

Aynı dönemde ipotekli konut satışları ise yıllık yüzde 5,1 artarak 23 bin 397'ye yükseldi.

Akdoğan, ipotekli satışlardaki bu artışın doğrudan finansman koşullarının iyileştiği şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek tasarruf finansmanı sisteminin etkisine dikkat çekti. Tasarruf finansmanı dışarıda bırakıldığında ipotekli satışlardaki artışın çok daha sınırlı kaldığını ifade eden Akdoğan, geleneksel kredi yoluyla konut finansmanına erişimde yaşanan güçlüklerin devam ettiğini vurguladı.

İkinci el konutta gerçek bedel beyan endişesi

İkinci el konut satışlarındaki uygulamaları da değerlendiren Akdoğan, satış bedelinin gerçek değeri üzerinden beyan edilmesi gerektiğine ilişkin kaygıların mülk sahiplerinde ciddi bir endişeye yol açtığını söyledi.

Konut piyasasında yüksek finansman maliyetleri satışları baskılamayı sürdürürken, aşağıdaki gelişmeler gayrimenkul sektörünün öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor:

• Yeni kiracı kiralarında reel düşüş — yıllık artış enflasyonun altında kaldı
• Konut fiyatlarında iki yıldır devam eden reel gerileme
• İpotekli satışlarda tasarruf finansmanı kaynaklı sınırlı artış
• İkinci el konutta gerçek bedel beyanına ilişkin kaygılar