İki savaşın ortasında iki boğazın arasında: Trump'ın hedefinde Zelensky var

Amerikan Başkanı Donald Trump, bu yıl da Nobel Barış Ödülü'nü kazanamadı. Hayatı boyunca rakip olarak gördüğü eski Başkan Barack Obama'nın bu ödülü bir kez daha elinde tutması, Trump'ın tepkisini daha da artırdı. tepkisini dile getirirken 8 savaşı bitirdiğini ve 2 savaşı daha bitirme fırsatı olduğunu vurguladı.

Bahsedilen savaşların ilki Rusya-Ukrayna savaşı. Trump göreve gelirken bu savaşı bir haftada sonlandıracağını söylemişti. Ancak savaş 2. yılını doldururken barışa dair umut hâlâ çok zayıf görünüyor.

Enerji ateşkesi Zelensky'e sorulmadan ilan edildi

Trump son hamlesiyle sosyal medya üzerinden enerji ateşkesi ilan etti. Savaş sürse de iki ülkenin enerji altyapılarına karşılıklı saldırmama taahhüdü verdiğini hatırlatan ABD Başkanı, "Her iki taraf da anlaştı. Bunu bozmayın" uyarısında bulundu. Ancak bu ateşkes kararında Ukrayna lideri Zelensky'e danışıldığına dair bir iz de görünmedi.

Trump: 'Ukrayna'nın yeni bir başkan edinme vakti geldi'

Trump, savaşın bitmemesinin sorumlusu olarak doğrudan Zelensky'yi gösterdi. Bir gazetecinin "Acı çeken Ukraynalılara ne yapmalarını öneriyorsunuz?" sorusuna yanıt veren ABD Başkanı, "Anlaşma yapabilecek yeni bir lider bulmalarını öneriyorum" ifadelerini kullandı.

Bu açıklama, Trump ve Zelensky arasındaki gerilimin yeni bir boyuta taşındığını ortaya koyuyor. Daha önce Oval Ofis'te Zelensky'yi kurmaylarıyla birlikte azarlayan Trump'ın bu tutumu, diplomatik nezaketsizlik olarak dünya siyasi tarihine geçmişti.

Zelensky'den yanıt: '60 günlük ateşkes ilan edilsin, seçim yapalım'

Zelensky, Trump'ın yeni lider çağrısına karşı 60 günlük ateşkes ilan edilmesi ve ardından seçim yapılmasoğu restiyle yanıt verdi. Daha önce de seçim yapmaması yönünde eleştirilere maruz kalan Ukrayna lideri, "Savaş ortamında hangi koşullarda seçim yapacağız?" sorusunu yöneltti.

Ukrayna'nın yüzde 20'si hâlâ işgal altında ve nüfusun önemli bir kısmı da yurt dışında yaşıyor. Bu durum, savaş ortamında seçim yapılması fikrini pratik açıdan zorlaştırıyor.

Rusya ateşkese yanaşmıyor, altyapıyı hedef alıyor

Rusya, bugüne kadar 60 günlük değil, çok daha kısa süreli bir ateşkese bile yanaşmadı. Ateşkesin Ukrayna'ya toparlanma imkanı vereceğini düşünen Ruslar, ateşkes çağrılarına yeni saldırılarla yanıt veriyor. Özellikle yaklaşan kışa hazırlık için Ukrayna'nın enerji ve ulaşım altyapısını hedef alan Rus ordusu, son dönemde şunları vurdu:

• Elektrik ve gaz altyapısı — ülkenin enerji kapasitesi ciddi biçimde zayıflatılıyor
• Köprüler ve yol ağları — iç ulaşım felç ediliyor
• Yolcu otobüsleri — sivil hayat doğrudan hedef alınıyor
• Avrupa'ya bağlayan tren hattı — Batı'yla lojistik bağlantısı kesilmeye çalışılıyor

Güney cephesinde ölümcül saldırı: 13 ölü, 300'den fazla yaralı

Kuzeydeki çatışmalar sürerken güney cephede ABD-İran savaşının yeni bir boyutu ortaya çıktı. Dikkatler Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan çok Yemen ve Babülmendep boğazına kaymış durumda. Husilerin Suudi Arabistan'ın Riyad Havalimanı'na düzenlediği saldırı, hem Yemen savaşının hem de ABD-İran geriliminin en ölümcül sonucunu doğurdu: 13 kişi hayatını kaybetti, 300'den fazla kişi yaralandı.

Bazı uzmanlar, Husilerin bu saldırısını ABD'nin İran hava yolu şirketlerine yönelik yaptırımlarına yanıt olarak değerlendiriyor. İran'ı yönetenlerin "Bizim uçaklar uçmuyorsa kimsenin uçağı uçmasın" anlayışına sahip olduğu belirtiliyor. Ancak Husiler, saldırıyı Sanaa havaalanına yönelik hava ambargosuna karşılık olarak yaptıklarını ve ilk şart olarak bu ambargonun kaldırılmasını istiyor.

Suudi Arabistan 2030 vizyonunu korumaya çalışıyor

Riyad yönetimi şimdilik masaya yanaşmıyor. Husilerin saldırılarına karşı atacağı adımları hesaplayan Suudi Arabistan, hava savunma sistemlerini güçlendirmeye çalışıyor. Bunun nedeni net:

• Petrol gelirleri — ülkenin ekonomik temelini oluşturuyor
• 2030 vizyonu — petrol dışı projelere trilyonlarca dolar yatırılmış durumda ve bu vizyon da ciddi risk altında
• Mekke Savunma İttifakı — anlaşmaya taraf ülkelerin vereceği destek savaşın seyrini belirleyebilir

Hem ABD-İran savaşının hem de Husiler ile Suudi Arabistan destekli hükümet güçleri arasındaki çatışmanın seyri, doğrudan birbirine bağlı. Ancak önce ABD-İran savaşının bitmesi gerekiyor ki Husilere sağlanan destek sınırlı kalsın.

İki savaşın ve iki boğazın kaderi, şimdi Trump'ın atacağı adımlara bağlı. Belki o zaman o ödülü alabilir.