Sigara satışında yeni dönem: TC kimlik yerine QR kod ile yaş doğrulaması geliyor

Tütün ürünlerinin satışına yönelik hazırlanan yeni düzenleme, gündemin en çok konuşulan başlıklarından biri haline geldi. Sağlık Bakanlığı ve AKP Grup Başkanlığının ortak çalışması kapsamında geliştirilen taslakta, satış noktalarında elektronik kimlik doğrulama sistemi getirilmesi planlanıyor. Amaç, 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının tamamen önüne geçmek.

Japonya ve Güney Kore'de başarıyla uygulanan modellerden esinlenilen sistemde, yaş kontrolünün fiziksel kimlik kontrolü yerine elektronik cihazlar aracılığıyla yapılması hedefleniyor.

Sigara satışında QR kod dönemi

Kanun teklifi taslağına göre, tütün ürünü satın almak isteyen kişinin yaşı QR kod üzerinden doğrulanacak. İlgili kamu otoritesi tarafından oluşturulacak kod, alıcının telefonuyla okutularak sisteme iletilecek. Sistem, kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleştirme yaparak 18 yaşını doldurup doldurmadığını anında belirleyecek.

Öne çıkan en önemli ayrıntı ise şu: Satıcılar, müşterinin adını, tam yaşını veya diğer kişisel bilgilerini görmeden sadece yaş doğrulaması yapabilecek. Böylece kişisel veri korunması açısından da ek bir güvence sağlanmış olacak.

Sistemin yalnızca market, bakkal ve büfe gibi fiziksel satış noktalarında değil, internet üzerinden yapılan satışlarda da kullanılması değerlendiriliyor.

Sigaraya erişim engellenecek

Düzenleme taslağında, 2017 yılında yapılan Küresel Gençlik Tütün Araştırması'nın çarpıcı sonuçlarına da yer verildi. Araştırmaya göre;

• 13-15 yaş grubundaki sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ü, 18 yaşını doldurmamış olmasına rağmen market ve bakkallardan kolaylıkla sigara satın alabildiğini bildirdi.
• Rakam, mevcut denetim mekanizmalarının yetersiz kaldığını açıkça ortaya koyuyor.

Yeni elektronik doğrulama sistemiyle yaş sınırına yönelik denetimlerin ciddi biçimde güçlendirilmesi ve reşit olmayan kişilerin tütün ürünlerine erişiminin önlenmesi amaçlanıyor.

Sistemin bir yıl içinde uygulanması planlanıyor

Taslağa göre, tütün ürünü satış noktalarında alıcıların yaşlarının yanı sıra günlük satın alabilecekleri tütün ürünü miktarının da elektronik sistem üzerinden denetlenmesi öngörülüyor. Sistemin geliştirilerek bir yıl içinde hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Elektronik altyapının kullanımına ilişkin usul ve esasların ise Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmesi bekleniyor.