Her mutfakta olanda yasak çağrısı! Ünlü tava markası için 3 ay süre

Avrupa merkezli üç çevre örgütü, mutfaklarda yaygın olarak kullanılan ve halk arasında "sonsuz kimyasallar" olarak bilinen PFAS türevi maddelerin kullanımına son verilmesi talebiyle, ünlü tava markası Tefal'in bağlı olduğu Fransız Groupe SEB şirketine resmi ihtarname gönderdi.

Sivil toplum kuruluşları, şirketin Fransa'daki kurumsal özen yükümlülüğü ile sosyal sorumluluk mevzuatını ihlal ettiğini öne sürdü. Resmi bildirimle Groupe SEB'e, söz konusu kimyasal bileşenleri üretimden kademeli olarak çıkaracağına dair kamuya açık bir takvim sunması için 3 ay süre tanındı.

Belirlenen süre zarfında adım atılmaması durumunda konunun yargıya taşınacağı bildirildi.

Tartışmanın odağı teflon

Hukuki sürecin temelini, yapışmaz tavaların yüzey kaplamasında kullanılan ve teflon adıyla bilinen sentetik polimer politetrafloroetilen (PTFE) oluşturuyor.

PTFE doğrudan kanserojen bir madde olarak sınıflandırılmasa da uzmanlar çevresel risklerin ürünün tüm yaşam döngüsü üzerinden ele alınması gerektiğini belirtiyor. Norveç Bilim Üniversitesi'nden çevre kimyası uzmanı Prof. Dr. Hans Peter Arp, malzemenin pişirme esnasında stabil kalabildiğini ancak fabrika üretim aşamasında ve kullanım sonrası çöp sahalarında yakılması sürecinde açığa çıkan toksik kalıntıların toprak ve yer altı sularında kalıcı kirlilik yarattığını ifade etti.

Groupe SEB iddialara ilişkin belgelerin incelendiğini ve yasal çerçevede yanıt verileceğini duyurdu. Şirket, tüm üretim süreçlerinin ulusal ve Avrupa Birliği normlarına tam uyum içinde ve denetim organlarının gözetiminde yürütüldüğünü savunuyor.

Şirket hakkında, yapışmaz kaplamaların ekolojik etkilerini gizleyerek yıltıcı ticari uygulamalarda bulunduğu gerekçesiyle 2025 yılı içinde de benzer davalar açılmıştı.

AB'de kritik yasa tasarısı

Söz konusu ihtarname, Avrupa Birliği'nin tüketici ürünlerinde PFAS kullanımını geniş çapta kısıtlamayı hedefleyen yeni yasal düzenleme paketini müzakere ettiği bir döneme denk geldi. Avrupa Kimyasallar Ajansı bu bileşiklerin insan sağlığı ve doğa üzerindeki tehditlerine dikkat çekerken, kimya sanayisi temsilcileri ekonomik muafiyetler elde etmek adına temaslarını sürdürüyor.

Benzer şekilde, Fransa iç pazarında yapışmaz yüzeyli tavaların yasaklanmasını öngören yerel bir yasa teklifi de üretici sektörün girişimleri neticesinde yasa metninden çıkarılmıştı.

Geçen yüzyılın ortalarında geliştirilen; ısıya, suya ve yağa dayanıklılıkları sebebiyle tekstilden gıda ambalajlarına kadar geniş bir alana yayılan PFAS grubu bileşiklerin, Avrupa genelinde tespit edilen 23 bini aşkın noktada kalıcı kirliliğe yol açtığı belirtiliyor.

Çevre örgütleri, endüstriyel üretimin paslanmaz çelik ve dökme demir gibi alternatif materyallere kaydırılması çağrısında bulundu.