Fransa sokakları kaynıyor! Liseliler ve Sarı Yelekliler aynı anda sokağa indi

Fransa'da farklı toplumsal kesimlerin bir araya gelmesiyle kapsamlı bir protesto dalgası başladı. Hayat pahalılığına karşı yeniden sokağa inen Sarı Yelekliler hareketine, bir aydır eğitim koşullarının iyileştirilmesi için eylem yapan liseliler, akaryakıt fiyatlarını protesto eden çiftçiler ve iklim aktivistleri de destek verdi. Ülke genelinde yüzlerce noktada eş zamanlı olarak düzenlenen eylemler, Fransa'da toplumsal gerilimin tırmandığını gösteriyor.

Fransa İçişleri Bakanlığı, ülke genelinde 500 farklı noktada eylem yapılacağını duyurdu. Başkent Paris'te ise Elysee Sarayı, Başbakanlık Binası ve Champs-Elysees Caddesi gibi kritik noktalarda gösteri düzenlenmesi yasaklandı. Yasaklama kararına rağmen Champs-Elysees üzerindeki dükkan sahipleri vitrinlerini panolarla koruma altına alırken, cadde boyunca yoğun güvenlik önlemleri alındı.

Lise eylemleri birinci ayını doldurdu

Daha iyi eğitim koşulları talebiyle yaklaşık bir aydır süren lise eylemleri, Fransa'nın dört bir yanına yayıldı. Öğrencilerin okul önlerinde ve farklı kentlerde düzenledikleri yürüyüşlerde taşıdıkları yaratıcı pankartlar, sosyal medyada büyük ilgi gördü.

En başta Paris'in banliyölerindeki liselerde başlayan protestolar, kısa sürede başkentin en prestijli eğitim kurumlarına da sıçradı. 4. Henri Lisesi ve Sciences Po Paris gibi önde gelen kurumlar da eylemlere katıldı. Talepler şu ana başlıklar altında özetlenebilir:

• Okullardaki personel ve kaynak eksikliğinin giderilmesi
• Eğitime daha fazla bütçe ayrılması
• Öğretmen sayısının artırılması ve sınıfların küçültülmesi

Öğrenciler, taleplerini en çarpıcı biçimde pankartlarla dile getirdi. Bunlar arasında "Polisler için daha fazla para, liseler için daha az para" şeklinde ifade edilen eğitim bütçesi eleştirisi ve "Daha az polis, daha fazla öğretmen" gibi sloganlar yer aldı.

Polis şiddeti tartışması: 36 soruşturma açıldı

Eylemlerde polisin çocuk yaşta öğrencilere karşı uyguladığı güç, ciddi tartışmalara yol açtı. Lise eylemlerinde 36 polis şiddeti soruşturması açıldı; bunların 4'ü ağır yaralanmayla ilgili.

Yaşanan en kritik olaylar şunlar:

• Val-d'Oise ilinde polisin Cougar tipi fırlatma silahıyla 14 yaşındaki bir gence müdahalesi sonucu gencin çenesi ve dişleri kırıldı.
• Tours kentindeki Balzac Lisesi eylemlerinde plastik mermi isabet eden 16 yaşındaki Mael, sağ gözünü kaybetti.
• Belfort'taki Courbet Lisesi eylemlerinde bir gencin nehir kenarında boğmaya çalışıldığı iddiasıyla soruşturma açıldı.
• Lens kentinde 15 yaşındaki bir öğrenci, şok bombası nedeniyle elini kaybetti.

Öğrencilerin pankartlarında polis şiddeti tepkisi şu ifadelerle dile getirildi: "Bir kabus gördüm, polis gençlere biber gazı sıkıyordu", "Polis her yerde, adalet hiçbir yerde", "Gençler ifade ediyor, polis baskılıyor".

Eğitim Bakanı adım attı, talepler karşılanmadı

Fransa Eğitim Bakanı Edouard Geffray, liselerde 3 ek öğretmen görevlendirileceğini açıklasa da öğrenci sendikaları bu adımın yeterli olmadığını vurguladı. Sendikalar, hükümetin eğitim için ek 10 milyar avro ayırmadıkça eylemlerin süreceğini açıkça ilan etti.

Yurt dışına da yayıldı

Lise eylemleri Fransa'nın sınırlarını aşarak önce kuzeydeki komşu ülke Belçika'daki Frankofon okullarına, ardından da güneydeki İspanya'ya genişledi.

Sarı Yelekliler sahnede

Eylemlerin birinci ayına girilmesiyle birlikte Sarı Yelekliler hareketi de ülke genelinde 1000'den fazla noktada yeniden sokağa inmeye hazırlanıyor. Öğrenciler, Sarı Yelekliler'e verdikleri desteği "Macron istemese de çalışanların onuru ve daha iyi bir dünya için buradayız" sloganıyla açıkça ortaya koydu.

17 Ekim tarihi ayrıca Fransa tarihinde özel bir anlam taşıyor. 1961 yılında Paris'te bağımsızlık yanlısı eylem yapan yüzlerce Cezayirli'nin Fransız polisi tarafından katledildiği "17 Ekim 1961 Katliamı"nın yıl dönümü. Bir gösterici, tarihsel sürekliliğe atıfla "17/10/1961, 17/10/2026 — Hala aynı ırkçılık" yazılı pankart taşıdı.

Fransa genelindeki öğrenci yürüyüşlerinde Filistin'e destek mesajları da öne çıktı. Keifiyeler takan öğrenciler, "Soykırımlar yerine liseleri finanse edin" yazılı pankartlarla hükümetin hem eğitim hem de dış politika politikalarına tepkilerini gösterdi. Paris sokaklarında kalabalık bir genç grubunun Filistin bayrağı eşliğinde Charles Aznavour'un "Bohem" şarkısını seslendirdiği anlar dünya genelinde gündem oldu.