Fransa alev alev: Sarı Yelekliler yeniden sokaklarda

Nisan 2027'deki Cumhurbaşkanlığı seçimi için geri sayımın başladığı Fransa'da, yüksek fiyatlar ve hayat pahalılığına karşı ülke çapında düzenlenen geniş çaplı protestolarda başkent Paris dâhil birçok şehirde göstericilerle polis karşı karşıya geldi.

İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, bugün öğle saatlerine kadar Paris dışındaki kentlerde yaklaşık 140 eylem gerçekleştirildi. Bu eylemlere 32 binden fazla kişinin katıldığı bildirilirken, polis ülke genelinde en az 272 kişiyi gözaltına aldı.

Paris'te çoğunun yüzünde maske bulunan ve bazıları havai fişek patlatan yüzlerce kişi, birkaç noktada polisle karşı karşıya gelince güvenlik güçleri tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullandı. Yayın kuruluşlarının Paris'in batısındaki ofislerinin camları, göstericilerin attığı cisimlerle kırıldı.

Binlerce gösterici Paris'te yürüyüş için bir araya gelerek ana yolları kesti. Yetkililer, kent merkezindeki çok sayıda metro istasyonunu kapatma kararı aldı.

Şiddet olayları ve kentlerdeki gerginlik

Ülkenin en büyük üçüncü kenti Lyon'da göstericiler bir turizm ofisini ateşe verdi. Fransa'nın ikinci büyük kenti Marsilya'da ise kalabalık bir grup belediye binasına girdi. Polis, grubu dışarı çıkararak dağıttı.

Marsilya'da bir gösterici, "Bastille'i alıyoruz" diye bağırarak 1789'daki Fransız Devrimi sırasında Bastille kalesinin basılmasına atıfta bulundu. Maskeli göstericiler güvenlik bariyerlerini kullanarak belediye başkanlığı ofislerinin kapısını kırmaya çalıştı. Birkaç kişi içeri girerken, bu kişilerden biri duvara anarşizmin sembolü olan "A" harfini çizdi.

Gösteriye katılan maskeli bir öğrenci, "Eğitime ayrılan içler acısı kaynakları ve polis şiddetini protesto etmek için buradayız" dedi. Ülkenin orta kesimindeki Gueret kentindeyse yaklaşık 300 kişiyle birlikte eyleme katılan bir memur, "Ay sonunda elimde hiçbir şey kalmıyor. Fiyatlar artıyor ama maaşlar artmıyor. Artık dayanamıyoruz, boğuluyoruz" ifadelerini kullandı.

"Sarı ve Gençlik" eylemleri

Sekiz yıl önce akaryakıt vergisi artışı planı nedeniyle Macron hükümetine karşı sokaklara çıkan Sarı Yelekliler hareketi, şu anki eylemlere "Sarı ve Gençlik" adını verdi. Hareket, ara tatilin ilk günü olan 17 Ekim'de öğretmenleri, öğrencileri, işçileri, emeklileri ve çiftçileri eylemlere katılmaya davet etmişti.

Yetkililerin hükümet binaları, Champs-Elysees alışveriş caddesi ve tren istasyonları çevresindeki gösterileri yasakladığı Paris'te polis, bu sabah yaklaşık 60 kişiyi gözaltına aldı. Organizatörlerin eylemlerin arifesinde kurduğu bir internet sitesine göre, Cumartesi günü için Fransa genelinde 600'den fazla gösteri planlandı.

Ekonomik sıkıntılar ve halk isyanı

Fransa'da bu ay yayımlanan ve 2 bin kişiyle yapılan bir ankete göre, Fransızların yaklaşık yüzde 45'i yaşam maliyeti ve enflasyon konusunda endişeli. Ülke genelinde satın alma gücü 2024'ten bu yana azalırken, akaryakıt fiyatları ise bu yılın başında başlayan bölgesel gerilimden beri fırladı.

Euro Bölgesi'nin ikinci büyük ekonomisi olan Fransa, kamu borcunu kontrol altında tutmakta zorlanıyor. Borcun gelecek yıl gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 120'sinin üzerine çıkması bekleniyor. Bu oran, Avrupa Birliği'nin yüzde 60 olarak belirlediği sınırın iki katına işaret ediyor.

Macron'dan sakinlik çağrısı, siyasilerden farklı tepkiler

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Cuma akşamı sosyal medya hesabından "sakinlik ve saygı" çağrısı yaptı. Protesto hakkının "insanlara ve mülke saygıyla" birlikte yürüdüğünü belirtti.

Aşırı solcu Boyun Eğmeyen Fransa Partisi'nin lideri Jean-Luc Melenchon, öğrenci protestolarına desteğini açıkça ortaya koyarak bir yürüyüşe katıldı. Cumhurbaşkanlığı yarışında kamuoyu yoklamalarında önde olan aşırı sağcı Marine Le Pen ise Ulusal Birlik partisini polisin yanında konumlandırdı.

Protestolar, haftalardır süren ve zaman zaman şiddete dönüşen öğrenci gösterilerinin ardından Macron hükümeti üzerindeki baskıyı bir kademe daha artırdı. Polisin orantısız müdahale ettiği yönündeki algı nedeniyle kamuoyunda dillendirilen eleştirilerin giderek güçlendiği belirtiliyor.