Fon Koordinasyon Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında ikinci toplantısını yaptı. İletişim Başkanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamaya göre toplantıda yatırımcılara yapılacak ödemeler ve ödeme takvimi başta olmak üzere birçok kritik konu değerlendirildi.
Sermaye Piyasaları Kurulu, 30 Eylül'de tasfiye kapsamındaki bazı fonların yatırımcılarına ara ödeme yapılacağını duyurmuş ancak izlenecek yol henüz netleşmemişti. Kurulun açıklamasına göre toplantıda ara ödemelerde yatırımcıların alacaklarının hesaplanmasında kullanılacak net yatırım tutarı yöntemine ilişkin ilgili kurumların yürüttüğü çalışmalar masaya yatırıldı.
Bunun yanı sıra ödemelere ilişkin ikincil düzenlemeler ve ödeme takvimi de görüşüldü. Kurul, bir süredir hazırlıkları süren Sermaye Piyasası Kanunu'nda değişiklik öngören taslak üzerinde de çalıştı. Taslağa son şeklinin verilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlara gerekli talimatların iletildiği belirtildi.
Yapılan açıklamada, üzerinde çalışılan tüm düzenlemelerde "vatandaşlara herhangi bir ek mali yük getirilmemesi" yaklaşımının benimsendiğinin altı çizildi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, toplantı öncesinde yaptığı değerlendirmede, "Bu sorun aşıldığında sermaye piyasalarımız eskisinden de daha güçlü bir şekilde yoluna devam edecek" ifadelerini kullandı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de 1 Ekim'de yaptığı açıklamada, yatırımcılara mümkün olan en kısa sürede ve en yüksek düzeyde ödeme yapılabilmesi için gerekli adımların atıldığını vurguladı. Şimşek, güçlendirilen makroekonomik temeller ve atılan adımlar sayesinde yaşanan gelişmelerin finansal sistem ile reel ekonomiye etkilerinin sınırlı kalacağını belirtti.
Eylül ortasında borsada yaşanan sert düşüşlerle birlikte görünür hale gelen krizin merkezinde yedi portföy yatırım şirketinin 131 yatırım fonu bulunuyor. Bu fonların toplam varlığının 18 milyar dolara yaklaştığı hesaplanıyor. Kurulun açıklamasına göre söz konusu fonlarda 455 bin tekil yatırımcı yer alıyordu.
Tutuklama sayısı 65'e ulaştı
Resmi açıklamalara göre soruşturma kapsamında tutuklanan kişi sayısı 65'e çıktı. İstanbul'da yürütülen soruşturma kapsamında 2 Ekim'de Özata Denizcilik yönetim kurulu üyeleri Ali Çil, İskender Balcı, İsmet Öğüt ve Adem Karatepe tutuklandı. Şirketlerin tasfiye edilen fonlar ve ilgili kişilerle bağlantıların tespitine yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.
Soruşturma kapsamında şarkıcı Mustafa Sandal'ın eşi Melis Sütşurup Sandal ve babası Cihan Sütşurup hakkında mal varlıklarına el koyma kararı verildi. Her iki isim hakkında yakalama emri çıkarıldı. Çiftin avukatları tarafından yapılan açıklamada, yaşanan fon krizinden kazanç sağlayan değil; bu krizden bizzat etkilenen, mağdur olan ve maddi zarara uğrayan yatırımcılar arasında oldukları savunuldu.
Bundan önce Merkez Bankası eski başkan yardımcısı Erkan Kilimci'nin de aralarında bulunduğu 19 kişi tutuklanmıştı. Tera Finans'ta genel müdür olan Kilimci, geçmişte Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası'ndan Halkbank'a kadar farklı kurumlarda üst düzey görevlerde bulunmuştu.
Tera Yatırım Yönetim Kurulu üyeleri Abdulkadir Özkan ve Bülent Uygun, Doğa Sigorta Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Kırmızı, Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız ve babası Celal Yarız da tutuklular arasında yer aldı. Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen ile yöneticiler Emre Alkin, Kerem Alkin ve Alper Öztürk, Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan da daha önce tutuklanmıştı.
Katılımevim hisseleriyle bağlantılı iddialar kapsamındaki genişleyen soruşturmada çok sayıda şirket yöneticisinin mal varlığına da tedbir konuldu.
Olay örgüsü nasıl gelişti?
16 Eylül'de bazı yatırım fonlarının temerrüte düşmesiyle fon piyasasındaki çalkantı derinleşti. Borsadaki sert düşüşlerin ardından SPK, 17 Eylül'de yedi portföy şirketinin 131 fonunu tasfiye etme kararı aldı. Tasfiye edilen şirketler şunlar:
- Tera Portföy Yönetimi AŞ
- Pusula Portföy Yönetimi AŞ
- Hedef Portföy Yönetimi AŞ
- Atlas Portföy Yönetimi AŞ
- A1 Portföy Yönetimi AŞ
- Pardus Portföy Yönetimi AŞ
- Bulls Portföy Yönetimi AŞ
Kurul, aynı zamanda bu şirketlerin TEFAS'ta işlem gören tüm fonlarını da işleme kapattı. Soruşturma daha sonra Katılımevim Tasarruf Finansman payı da dahil edilerek genişledi. Bu kapsamda bazı holding, yatırım ve portföy yönetim şirketleriyle bağlantılı yönetici ve yetkililerin para ve mal varlığı hareketleri donduruldu.
Kurul, düşük dolaşımlı hisselerde ekonomik gerçeklerle açıklanamayan fiyat hareketlerinin uzun süredir izlendiğini ve düzenlemeler üzerinde aylardır çalışıldığını duyurdu. Tasfiye sürecinde Tera Portföy'ün İş Bankası, diğer fonların Ziraat Bankası tarafından yönetilmesi kararlaştırıldı.
SPK, eylül ayı sonunda yatırım fonlarında tasfiye kararı öncesinde katılma paylarını satarak yüksek kazanç elde edenlerin bu kazançları gönüllü olarak iade edebilmeleri için her fon adına ayrı ayrı "isteğe bağlı iade hesapları" açıldığını da duyurmuştu.
