Elektriğe gizli zam: Aynı tüketime daha yüksek fatura gelebilir

Aynı buzdolabı, aynı çamaşır makinesi, aynı aydınlatma. Elektrik kullanımınız değişmese bile gelecek yıl faturanız daha yüksek gelebilir. Çünkü elektrik fiyatı kadar hangi tarifeden elektrik aldığınız da ödeyeceğiniz tutarı belirliyor.

EPDK'nın 30 Ekim'de aldığı kararla, meskenlerde destekli tarifeden yararlanmayı belirleyen yıllık tüketim sınırı 2027 için 4.000 kilovat/saatten 3.000 kilovat/saate indirildi. Karar ulusal tarifenin birim fiyatını değiştirmiyor; ancak sınır düşürüldüğü için daha fazla abone destekli tarifeden çıkacak ve elektriği piyasa fiyatlarına göre alacak.

Yeni sınır ayda ortalama 250 kWh'ye denk geliyor

Yeni sınır, aylık ortalama 250 kWh'e karşılık geliyor. Elektrik Mühendisleri Odasının (EMO) dört kişilik aile için hesapladığı temel tüketim ise ayda 230 kWh. Üstelik bu hesaba elektrikle ısınma, soğutma ve sıcak su dahil değil. Oda bu nedenle kararı "örtülü zam" olarak nitelendiriyor.

Sınır düşüşünün boyutu

Meskenler için sınır 2025 yılında 5.000 kWh olarak uygulanmıştı, 2026'da 4.000 kWh'e indi. Gelecek yıl 3.000 kWh'e düşmesiyle destekli tarifeden yararlanmayı belirleyen sınır, bir yılda yüzde 25, 2025'e göre ise yüzde 40 düşmüş olacak.

Düzenlemede aylık tüketim değil, takvim yılı içinde biriken toplam tüketim esas alınıyor. Bir ay 250 kWh'i aşmak tek başına destekli tarifeden çıkmak anlamına gelmiyor. Aylık 250 kWh, yıllık 3.000 kWh sınırının ortalaması; yıl tamamlanmadan da toplam tüketim bu sınıra ulaşabiliyor.

• Ayda ortalama 300 kWh tüketen bir konut yıllık 3.600 kWh'e ulaşıyor; mevcut sınırın altında kalırken yeni sınırın üzerine çıkacak.
• Ayda ortalama 400 kWh tüketen ise yılda 4.800 kWh'e ulaştığı için zaten 2026 sınırının da üzerinde bulunuyor.

6,5 milyon abone kaç haneyi kapsıyor?

EPDK yeni dönemde yaklaşık 44,2 milyon konut abonesinden 6,5 milyonunun, yani yüzde 14,7'sinin yüksek tüketimli grupta yer almasını bekliyor. Kurum, bunların kaçının sınır düşüşüyle ilk kez bu gruba gireceğini belirtmedi.

Abonelik ile hane sayısı da aynı değil. Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, Aralık 2025'teki bütçe görüşmeleri sırasında 42 milyon elektrik aboneliğine karşılık 32 milyon "aktif ev" bulunduğunu söylemişti. 6,5 milyon abonelik, aktif ev sayısının yaklaşık yüzde 20,3'üne denk geliyor; ancak farklı tarihlere ait bu iki grubun ne ölçüde örtüştüğü bilinmiyor.

Dört kişilik aile yüksek tüketici mi?

EMO'nun temel ihtiyaç hesabı yıllık 2.760 kWh'e karşılık geliyor. Yeni sınırla aradaki fark yalnızca 240 kWh. Başka bir ifadeyle, ayda ortalama 20 kWh'lik ek kullanım aileyi sınıra taşıyabiliyor.

Örnek bir hesapla, 2 kilovatlık elektrikli ısıtıcının 30 gün boyunca günde dört saat tam güçte çalışması 240 kWh tüketiyor. Bu miktar, EMO'nun yıllık temel ihtiyaç hesabıyla yeni tüketim sınırı arasındaki farkın tamamına karşılık geliyor.

EMO, açıklamasında yeni sınırın yalnızca yüksek tüketimli villa tipi konutları değil, standart aile konutlarını da etkileyebileceğini öngörüyor.

Enerji Tüketicilerini Koruma Derneği (ENDER) ise hane başına yıllık ortalama tüketimi 2.824 kWh olarak veriyor. Bu rakam esas alındığında yeni sınırla aradaki fark ayda yaklaşık 15 kWh'e karşılık geliyor. Dernek, EPDK'den kararın dayandığı tüketim verilerini açıklamasını talep ediyor.

Elektrik en çok nerede kullanılıyor?

TÜİK'in 9 Ekim'de yayımladığı 2025 yılı araştırmasına göre, hanelerde tüketilen elektriğin üzde 83'ü aydınlatma ve elektrikli ev aletlerinde kullanılıyor. Soğutmanın payı yüzde 5,3, su ısıtmanın payı yüzde 4,5.

Bu oranlar her ev için aynı kullanım profili anlamına gelmiyor. Elektrikle ısınan, sıcak su sağlayan veya uzun süre klima çalıştıran bir hanenin ihtiyacı farklılaşabiliyor.

Sosyal yardım alanlara ayrı düzen

Yeni tüketim sınırı, hanede yaşayan kişi sayısına göre değişmiyor. Buna karşılık Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın elektrik tüketim yardımında kişi sayısı dikkate alınıyor. Bu yardım, düzenli sosyal yardım programlarından yararlanma hakkı devam eden ihtiyaç sahibi hanelere veriliyor:

• Hak sahibi dört kişilik haneye aylık 125 kWh karşılığı destek
• Beş ve daha fazla kişilik haneye aylık 150 kWh karşılığı destek

Bu ödeme, elektrik faturasının bir bölümünü karşılayan sosyal yardım niteliğinde.

250, 300 ve 400 kWh elektrik kaç lira?

Mevcut ulusal tarifede, tek zamanlı elektrik kullanan bir meskenin 30 günlük dönemdeki faturaları vergiler dahil yaklaşık şöyle:

• 250 kWh: Yaklaşık 826 lira
• 300 kWh: Yaklaşık 1.069 lira
• 400 kWh: Yaklaşık 1.554 lira

Bu hesaplamalar EPDK'nin 4 Nisan 2026'dan itibaren geçerli tarife tablosundaki enerji ve dağıtım bedelleriyle mevcut vergi oranlarına dayanıyor. Gecikme bedeli gibi ek kalemleri içermiyor.

Ulusal tarifede günlük ilk 8 kWh düşük kademeden hesaplanıyor. Bu nedenle 30 günlük faturada ilk 240 kWh'e düşük fiyat, üzerindeki bölüme yüksek fiyat uygulanıyor. Sayaç okuma dönemi değişirse düşük kademenin miktarı da değişiyor.

Ancak yaklaşık 826 lira bir parasal destek sınırı değil. Faturanızın bu tutarı geçmesi tek başına tarifenizi değiştirmiyor. Ölçüt, yıllık tükettiğiniz elektrik miktarı.

2027 elektrik faturası ne kadar artacak?

Yüksek tüketimli son kaynak tarifesinde enerji bedeli, fatura dönemindeki ortalama piyasa takas fiyatı ile EPDK'nin öngördüğü ortalama yenilenebilir enerji destekleme maliyetinin toplamına yüzde 5 eklenerek hesaplanıyor. Dağıtım bedeli ve vergiler de faturaya dahil ediliyor.

Dolayısıyla 2027'deki piyasa fiyatları ve tarife düzenlemeleri belli olmadan kesin bir tutar belirtmek mümkün değil. EMO'nun eleştirisi de yalnızca fiyat düzeyine değil, hanenin piyasadaki dalgalanmalara daha açık hâle gelmesine dayanıyor.

Ayrıca yeni tarife yalnızca yıllık sınırı aşan tüketim bölümüne uygulanmıyor. Yüksek tüketimli tarifeye geçildikten sonra tüm elektrik kullanımı bu esaslarla faturalandırılıyor.

Yeni tarifeye ne zaman geçilecek?

Herkes için başlangıç tarihi 1 Ocak değil. Uygulama takvimi şöyle:

1. 1 Ocak 2027: Ekim ayında okunan sayaçla 2026 yılı toplam tüketimi 3.000 kWh'yi ilk kez aşan abonelik için
2. 1 Mart 2027: Sınırı Aralık ayındaki okumada ilk kez aşan abonelik için

Bu yılın tüketimi gelecek yıl uygulanacak tarifeyi belirleyecek.

Yıllık tüketim sınırına ulaşan ve başka bir tedarikçiyle ikili anlaşma yapmayan tüketiciye, bölgesindeki görevli tedarik şirketi yüksek tüketimli son kaynak tarifesinin üzerinden elektrik sağlamaya devam edecek. Yaşam destek cihazlarına bağımlı tüketiciler gibi bazı gruplar ise düzenlemenin dışında tutuluyor.

Tüketicilerin kontrol etmesi gereken ne?

Tüketiciler açısından ilk kontrol edilmesi gereken faturanın lira tutarı değil, yıllık toplam kWh. 2027'de hangi tarifenin uygulanacağını anlamak için 2026 tüketimine ve 2027 boyunca biriken kullanıma bakmak gerekiyor.