Dünya Bankası'ndan gıda fiyatları için çarpıcı uyarı: Zam dalgası bitmiyor

Dünya Bankası, küresel gıda fiyatlarındaki artışın 2027 yılına kadar süreceğini duyurdu. Yapılan değerlendirmeye göre, emtia sevkiyatlarında yaşanan aksaklıklar, tarım ürünlerindeki zamlar ve yakıt ile gübre maliyetlerindeki yükseliş, gıda fiyatlarını önümüzdeki yıllarda da yukarı yönlü bir seyirde tutacak.

Washington merkezli kuruluşun yayımladığı rapora göre, gıda fiyatlarının 2026 yılında 2025'e kıyasla yaklaşık yüzde 10 artması, 2027'de ise bu artışın yüzde 7 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Enerji tarafında da tablo pek iç açıcı değil. Enerji fiyatlarının bu yıl 2025'e göre yaklaşık üçte bir oranında yükseleceği öngörülürken, ancak 2027'de gerileme kaydedilmesi bekleniyor.

Artışta başlıca etken ABD-İran gerilimi

Raporda, fiyat artışının en önemli nedeni olarak ABD ile İran arasındaki çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı'ndaki emtia sevkiyatlarında yaşanan aksama gösteriliyor. Stratejik öneme sahip bu su yolundaki taşımacılığın, çatışmaların başlamasının üzerinden aylar geçmesine rağmen hâlâ savaş öncesi seviyelerin altında kaldığı vurgulanıyor.

Genel emtia fiyatlarının bu yıl yüzde 23 artacağı, 2027'de ise yeniden düşüş eğilimine gireceği tahmin ediliyor.

Tahminler, küresel emtia arzını etkileyen çatışmalarda önemli bir tırmanış yaşanmaması varsayımıyla hazırlandı. Buna karşılık aşağıdaki risklerin hayata geçmesi halinde enerji fiyatlarının daha da yükselabileceği uyarısı yapılıyor:

• Ortadoğu'daki gerilimin tırmanması
• Rusya'nın petrol altyapısındaki hasarın sürmesi

Gıda krizi riski masada

Raporda, enerji fiyatlarının beklenenden fazla yükselmesi veya El Niño hava olayının etkilerinin ağırlaşması durumunda yeni bir gıda krizinin ortaya çıkabileceği kaydedildi. Böyle bir senaryonun, 2010'lu yılların başında olduğu gibi daha fazla insanı aşırı yoksulluğa sürükleyebileceği belirtiliyor.

Dünya Bankası'na göre günlük geliri 3 doların altında olan kişiler aşırı yoksul kategorisinde yer alıyor. Dünyada yaklaşık 811 milyon kişinin bu kategoride bulunduğu tahmin ediliyor.