Avrupa'nın ortasındaki dev buzul eriyor: Son tarih açıklandı

Slovenya'daki Kamnik Alpleri'nde yer alan ve Alpler'in en doğudaki buzulu olarak bilinen Skuta, yok olma noktasına geldi. 2.532 metre yükseklikteki bölgenin üçüncü en yüksek zirvesinde konumlanan buzul, artık çamurla kaplı bir buz tabakasına dönüşmüş durumda.

Coğrafyacı Miha Pavsek ve ekibinin 80 yıldır sürdürdüğü bilimsel izleme çalışmalarına göre buzul, büyük bir hızla eriyor. Daha önce onlarca metre kalınlığında olan buz tabakasının kalınlığı birkaç metreye kadar geriledi. Yüzölçümü de 2,5-3 hektardan yaklaşık 1,5 hektara düşerek yarı yarıya azaldı.

Mevcut erime hızı göz önüne alındığında buzulun günlerle ifade edilebilecek kadar kısa bir süre içinde tamamen kaybolabileceği belirtiliyor.

Karsız kışlar ve aşırı sıcaklar erimeyi hızlandırdı

Glasiyologlar, erimenin temel nedeni olarak yetersiz kar yağışı görülen kışlarla aşırı sıcaklıkların yaşandığı yaz mevsimlerinin birleşimini gösteriyor. 2026 yılında bu hava koşullarının hem Slovenya'da hem de Avrupa'nın diğer dağlık bölgelerinde etkili olduğu bildirildi.

Durum yalnızca Skuta ile sınırlı değil. İsviçre'deki Gries Buzulu da Nufenen Geçidi yakınlarında bir yıllık süreçte altı metre buz kaybetti.

Koruma çabaları sonuç vermedi

Buzulun yok olmasını önlemek için çeşitli çalışmalar yürütüldü:

• Buzul yüzeyinin %80 ila %90'ı moloz tabakasıyla kaplanarak güneş ışığı engellenmeye çalışıldı
• Buna rağmen buzulun altındaki mağaralardan suyun akmaya devam ettiği tespit edildi
• Bazı ülkelerde güneş ışınlarını yansıtmak amacıyla tekstil brandalar kullanılıyor

Glasiyoloji uzmanı Lifa Imad, tekstil brandaların erimeyi yavaşlatabildiğini ancak yöntemin yüksek maliyeti ve malzemelerin yaydığı mikroplastikler nedeniyle ciddi çevresel riskler taşıdığını vurguluyor.

Yapay buzul teknolojileri umut veriyor

Doğal buzulları korumak yerine alternatif çözümler aranıyor. Val Roseg bölgesindeki Fachhochschule Graubünden uzmanları, 2016-2019 yılları arasında Hindistan'dan alınan "Ice Stupas" yani buz konileri tekniğini test etti.

Kışın oluşturulan ve ilkbaharda eriyerek tarımsal sulamaya su sağlayan bu yapıların işe yaradığı kanıtlandı. Ancak yüksek enerji gereksinimi ve maliyet nedeniyle geniş ölçekli kullanımı şimdilik sınırlı kalıyor.