Türkiye'nin Mısır'a sunduğu teklif: 15 bin kilometrekarelik ek alan

Libya Temsilciler Meclisinin, 2019 yılında Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları mutabakat muhtırasını 20 Ekim'de onaylamasının yankıları sürüyor. Bu onay Avrupa Birliği, Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nde tepkiyle karşılanırken, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'in Mısır'a deniz sınırlarının belirlenmesine yönelik bir anlaşma imzalanması yönündeki teklifi bölge dengelerinde yeni bir tartışma başlattı.

Abdülvahid'den 15 bin kilometrekarelik ek alan analizi

Katar merkezli El-Cezire televizyonunda sürecin hukuki ve stratejik boyutlarını değerlendiren uzman Muhammed Abdülvahid, Türkiye'nin Mısır'a sunduğu teklifin ciddi bir ekonomik alan kazandırabileceğine dikkat çekti. Abdülvahid, teklifin Mısır'a Doğu Akdeniz'de Yunanistan ile yapılabilecek olası bir anlaşmadan yaklaşık 15 bin kilometrekare daha fazla alan sunduğunu belirtti.

Abdülvahid, bu farkın uluslararası hukuk zemininde nasıl oluştuğunu şöyle anlattı:

"Uluslararası hukuk, özellikle Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi adalara haklar ve egemenlik tanımıştır. Adalara münhasır ekonomik bölge ve kıta sahanlığı verilmiştir."

Yunanistan'ın ekonomik alanını ve kıta sahanlığını hesaplarken adaların sağladığı avantajın yanı sıra 200 mil kuralının devreye girdiğine işaret eden Abdülvahid, Türkiye'nin ise adaların elde ettiği bu avantajı tanımadığını ve bunu Akdeniz'deki alanına bir ihlal olarak değerlendirdiğini ifade etti.

Abdülvahid'in açıklamalarına göre, adaların sağladığı bu avantaj devre dışı bırakıldığında geriye oldukça geniş bir alan kalıyor. İşte bu alan, Mısır'ın kuzeydeki sınır sahasını genişleten alan olarak öne çıkıyor ve Türk hesaplamalarına göre yaklaşık 15 bin kilometrekare büyüklüğünde.

Mısır ile tansiyonu düşürme girişimi

Türkiye'nin teklifinin, Mısır'ın Libya ile yapılan deniz anlaşmasına yönelik itirazlarını aşma girişimi olup olmadığına yönelik sorulara da değinen Abdülvahid, bu adımın Kahire yönetimini memnun etme amacı taşıdığını vurguladı. Uzman, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlü ve büyük bir boyuta ulaştığını belirterek, Mısır'ın itiraz etmiş olsa da bu krizin iki taraf arasında yönetilebilir durumda olduğunu dile getirdi.

Varılacak olası bir mutabakatın her iki ülkenin de elini güçlendireceğini ifade eden Abdülvahid, Türkiye'nin Orta Doğu'da büyük bir ülke olan Mısır ile anlaşarak meşruiyet elde edeceğini, böylece geçerli bir meşruiyet kazanacağını belirtti. Ayrıca Libya ile yapılan anlaşmaya, Mısır ve Yunanistan'ın reddettiği bölgesel bir sorun gözüyle bakılmaya devam edileceğini, ancak Mısır ile varılacak bir mutabakatın bu anlaşmaya daha büyük bir meşruiyet kazandıracağını kaydetti.

Kısa vadede başarı şansı zayıf

Türk teklifinin başarı şansını bölgesel dengeler üzerinden okuyan Abdülvahid, kısa vadede bir anlaşma beklemediğini söyledi. Uzman, bunun başlıca nedenlerini şöyle sıraladı:

• Mısır'ın uluslararası taahhütlerine bağlılığı: Kahire yönetimi, 2020 yılında Yunanistan ile imzaladığı anlaşmaya aykırı bir görüntü vermek istemiyor.
• Bölgesel ortaklık dengesi: Mısır; Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Yunanistan ve Avrupa Birliği gibi bölgesel ortaklarından taviz vermek ya da onları terk etmek istemiyor.

Tüm bu nedenler, kısa vadede Türkiye ile Mısır arasında bir deniz sınırı anlaşmasının imzalanmasını zorlaştırıyor. Ancak uzmanların ortak değerlendirmesi, uzun vadede iki ülke arasındaki diyaloğun derinleşmesi halinde farklı bir tablonun ortaya çıkabileceği yönünde.