ABD'nin en tanınmış federal yargıcı Alvin Hellerstein 92 yaşında hayatını kaybetti

ABD tarihinin en kritik siyasi ve toplumsal davalarında yaklaşık otuz yıl boyunca son sözü söyleyen federal yargıç Alvin Hellerstein, 92 yaşında hayatını kaybetti. Manhattan Federal Mahkemesi, Hellerstein'ın ailesinin yanında öldüğünü duyurdu.

Eski Demokrat Başkan Bill Clinton tarafından 1998'de atanan Hellerstein, meslektaşlarının emekliye ayrıldığı ya da iş yükünü hafiflettiği 90'lı yaşlarında bile yoğun dava trafiğini bizzat yönetmeyi sürdürdü.

Mahkemenin Başyargıcı Laura Taylor Swain, yayımladığı taziye mesajında Hellerstein'ı "kavrayışı yüksek ve kendini işine adamış bir hukukçu" olarak tanımlayarak, enerjisini son anına kadar koruduğunu belirtti.

Maduro dosyası yeni yargıcına devredildi

Ölümün ardından mahkeme yönetimi, Hellerstein'ın bakmakta olduğu açık dosyaları kura yöntemiyle diğer yargıçlara dağıttı. Bu kapsamda:

• Görevden alınan eski Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun işkence ve uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla yargılandığı dosya, Yargıç Analisa Torres'e geçti.
• Suçlamaları reddeden Maduro'nun duruşmasının gelecek yıl haziran ayında yapılması planlanıyor.

Trump ile defalarca karşı karşıya geldi

Hellerstein'ın uzun kariyerinde en çok ses getiren dosyalardan bazıları doğrudan ABD Başkanı Donald Trump ile kesişti:

• Yargıç, Trump'ın Manhattan Bölge Savcılığı tarafından yürütülen ve Mayıs 2024'te mahkumiyetle sonuçlanan "sus payı" davasını federal mahkemeye taşıma girişimini geri çevirdi.
• Trump'ın başkanlık dokunulmazlığını öne sürerek davayı düşürme talebi de Hellerstein engeline takıldı.
• 2020 yılında eski kişisel avukatı Michael Cohen'in ev hapsinin iptal edilip cezaevine gönderilmek istendiğini belirten yargıç, bu girişimi "misilleme" olarak niteleyerek Cohen'in derhal serbest bırakılmasına hükmetti.

Finans dünyasının devleri de kürsüsünden geçti

Hellerstein'ın adalet terazisinden yalnızca siyasetçiler değil, finans dünyasının önemli isimleri de geçti. Geçen yıl JPMorgan Chase'i 175 milyon dolar dolandırmaktan suçlu bulunan eğitim girişimi kurucusu Charlie Javice'in davasını yönetti. 2024 yılında ise kurduğu Archegos Capital Management'ın çöküşüyle bankaları 10 milyar dolardan fazla zarara uğratan Bill Hwang'ın piyasa manipülasyonu ve dolandırıcılık davasında mahkeme kürsüsünde yine o oturdu.

11 Eylül tazminatlarından inancına uzanan bir kariyer

Hellerstein'ın Amerikan yargı tarihindeki asıl belirleyici rolü, 11 Eylül 2001'de Dünya Ticaret Merkezi'ne düzenlenen saldırıların ardından başladı. Yargıç, saldırılar nedeniyle açılan haksız ölüm ve mülk hasarı davalarının neredeyse tamamına tek başına baktı ve yıllar süren devasa tazminat süreçlerini karara bağladı.

Ortodoks bir Yahudi olan New York doğumlu Hellerstein, inancının adalet anlayışı üzerindeki etkisini gizlemedi. Ceza duruşmalarını özellikle cuma günlerine ayarladığını belirten yargıç, Şabat gününde verdiği cezaların adil olup olmadığını derinlemesine düşünebilmek için bu takvimi seçtiğini anlattı. 2013'te kaleme aldığı bir makalede ise "Bir yargıç ve bir Yahudi olarak, yaptığım her şeyin Tanrı'yı yansıttığını düşünüyorum" ifadesini kullanmıştı.

Columbia Üniversitesinde lisans ve hukuk eğitimini tamamlayan Hellerstein, bu dönemde okulun hukuk dergisinde editörlük yaptı. Kariyerinin ilk yıllarında ABD ordusunun adli teşkilatında görev alan hukukçu, 1960 yılında katıldığı Stroock & Stroock & Lavan hukuk bürosunda 38 yıl avukatlık yaptıktan sonra federal yargıçlık koltuğuna oturdu. Çeyrek asrı aşan görev süresiyle New York adliyesinin sembol isimlerinden biri olarak tarihe geçti.