ABD-İran görüşmelerinde yeni aşama: Anlaşma taslağı masada

ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik görüşmeler Katar'ın başkenti Doha'da sürerken, önemli bir gelişme yaşandı. İranlı müzakerecilerin kentten ayrıldığı ancak bu kararın müzakerelerde bir anlaşmazlıktan kaynaklanmadığı belirtiliyor.

Görüşmelere ilişkin bilgi sahibi bir yetkili, İran heyetinin 1 Kasım Pazar günü Doha'dan ayrıldığını açıkladı. Yetkili, taraflar arasında yeni bir anlaşma taslağının değerlendirmeye sunulduğunu ve ilerleyen günlerde yeni bir görüşmenin yapılabileceğini ifade etti. Taslağın içeriğine ilişkin şu ana kadar ayrıntı paylaşılmadı.

İran'ın yedi aşamalı planı müzakerelerin temelini oluşturuyor

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile dolaylı yürütülen müzakerelerin temelini Tahran'ın eylül ayında hazırladığı yedi aşamalı planın oluşturduğunu açıkladı. Plan, Hürmüz Boğazı'nın yeniden deniz trafiğine açılmasını ve ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının sona erdirilmesini öngörüyor.

Bekayi, daha önce yedi günlük bir takvimle uygulanması planlanan teklifin, taraflar arasında anlaşma sağlanması durumunda daha kısa sürede hayata geçirilebileceğini belirtti.

"Abluka sona ermeden nihai anlaşma mümkün değil"

İran'ın taleplerinin Washington yönetimine açık biçimde iletildiğini söyleyen Bekayi, deniz ablukasının kaldırılmasını müzakerelerin temel koşullarından biri olarak gösterdi.

Bekayi açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Taleplerimizi son derece açık ve şeffaf biçimde ortaya koyduk. Bunlar makul ve mantıklı taleplerdir. ABD'nin deniz ablukası sona ermeden, İran'ın taleplerine saygı gösterilmeden ve meşru gereksinimleri karşılanmadan nihai bir anlaşma süreci başlatılamaz. Hürmüz Boğazı da yeniden açılamaz veya güvence altına alınamaz."

İranlı sözcü, Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi'nin de Katar'a giderek arabulucular üzerinden Washington ile mesaj alışverişini kolaylaştırmak amacıyla temaslarda bulunduğunu doğruladı.

Hürmüz Boğazı iki günde açılabilir

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile anlaşmaya varılması halinde Hürmüz Boğazı'nın iki gün içinde yeniden açılabileceğini söyledi. Arakçi, İran'ın ilk teklifinde boğazın açılması için yedi günlük bir takvim öngörüldüğünü ancak diplomatik uzlaşma sağlanması durumunda bu sürenin kısaltılabileceğini belirtti.

Bununla birlikte ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın ilk anlaşma teklifini reddettiği biliniyor. Tahran'ın yeni önerisinin Washington tarafından kabul edilip edilmeyeceği ise belirsizliğini koruyor.

ABD'deki ara seçimlerin ardından askeri endişe

Diplomatik temaslar, ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin ardından İran'a yönelik yeni askeri operasyonların başlatılabileceğine ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde yürütülüyor.

• Trump, seçimlerden önce İran'a yeni bir saldırı düzenlenmeyeceğini açıklamış ve Tahran ile yürütülen görüşmeleri olumlu değerlendirmişti.
• ABD Başkanı, müzakerelerin başarısız olması durumunda askeri seçeneğin yeniden gündeme gelebileceğini dışlamadı.
• İran, seçimlerin Washington'un İran politikalarında köklü bir değişiklik yaratmasını beklemediğini açıkladı.

Bekayi, ABD'deki ara seçimlere ilişkin soruya da yanıt verdi. Seçimlerin "yeni bir ABD doğurmasını" beklemediklerini söyleyen İranlı sözcü, Tahran'ın diplomatik taleplerini koruyacağını vurguladı.