ABD ile İran'da anlaşma çıkmazı sürüyor: Katar devrede, savaş tehdidi tırmanıyor

ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimler sürerken, tarafların anlaşmaya varmaktan hâlâ uzak olduğu belirtildi. Üst düzey bir İranlı yetkili, arabulucuların Tahran ile Washington arasındaki görüş ayrılıklarını azaltmak için yoğun çaba gösterdiğini ancak henüz somut bir sonuç alınamadığını söyledi.

ABD'deki ara seçimlerin ardından çatışmaların yeniden şiddetlenmesinden endişe edilirken, Katar ile Washington arasındaki diplomasi trafiği hızlandı. Katar heyeti, son sekiz gündür müzakere edilen anlaşma taslağının bir versiyonunu görüşmek üzere pazartesi gecesi Tahran'a gitmişti.

ABD'DEN İRAN'A YENİ SALDIRI

Diplomatik temaslar sürerken, ABD'nin gece saatlerinde İran'ın Keşm Adası'na hava saldırıları düzenlediği bildirildi. ABD'li bir yetkili, saldırıların Amerikan unsurlarına karşı kullanılan karadan havaya füze sistemlerini hedef aldığını ve "savunma amaçlı" gerçekleştirildiğini söyledi.

Bir başka yetkili ise saldırıların sınırlı kapsamda olduğunu ve geniş çaplı askeri operasyonlara yeniden başlandığı anlamına gelmediğini belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yeni askeri müdahale ihtimalini gündeme getirdi. Trump, "Çok sayıda insanı öldürmek istemiyorum. Ama yapmak zorunda kalırsak yapacağız" ifadelerini kullandı.

İRAN: HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN AÇILMASI İÇİN ŞARTLARIMIZ KARŞILANMALI

İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için koşullarının karşılanmasını şart koşuyor. Bu talepler arasında şunlar yer alıyor:

• İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılması
• ABD'nin deniz ablukasına son vermesi
• Dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması

İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Washington'ın Tahran'ın taleplerine verdiği yanıtı "ikna edici bulmadıklarını" açıkladı. Rızai, "Washington, İran'ın yedi şartının tamamını açık ve eksiksiz biçimde ele almalı ve bunları yerine getirmelidir. Hürmüz Boğazı ancak bu durumda yeniden açılacaktır" dedi.

KATAR: ARABULUCU OLARAK UMUDUMUZU KAYBEDEMEYİZ

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, ABD ve İran'ın arabulucular tarafından sunulan önerileri değerlendirdiğini açıkladı. Tahran'a giden Katar heyetinin Doha'ya döndüğünü ancak görüşmelerin devam ettiğini belirten Ensari, bölgede yeni bir askeri tırmanışı önlemek amacıyla yoğun diplomatik çaba gösterildiğini söyledi.

Ensari, "En ufak bir umut ışığı olmasaydı müzakereler de olmazdı. Arabulucu olarak umudumuzu kaybedemeyiz" ifadelerini kullandı. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir yetkili, Washington ve Tahran'dan gelecek yanıtların 36 saat içinde beklendiğini aktardı. Ancak daha sonra üst düzey İranlı yetkili, arabulucular üzerinden yürütülen mesaj alışverişi için belirlenmiş bir son tarih bulunmadığını söyledi.

TAHRAN'DAN ABD'YE SERT MİSİLLEME UYARISI

İranlı yetkili, Washington'un "aşırı taleplerini" kabul etmeyeceklerini belirterek nükleer müzakerelerin ancak İran'ın koşullarının karşılanmasının ardından başlayabileceğini ifade etti. Yeni saldırılar düzenlenmesi halinde İran'ın hem bölgede hem de bölge dışında sert karşılık vereceğini söyledi.

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD'ye ait bir MQ-9 insansız hava aracı ile iki farklı tip insansız hava aracını düşürdüğünü duyurdu.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Tahran'ın "güçlü ve makul bir yanıt" verdiğini belirterek bundan sonraki adımın Washington'a bağlı olduğunu söyledi. Kalibaf, "Düşman, tehditler ve askeri eylemlerle İran halkını teslim olmaya zorlamaya çalışıyor. Ancak büyük bir yanılgı içindeler. İran teslim olmayacak" dedi.

AVRUPA'DAKİ ABD ÜSLERİ DE HEDEF OLABİLİR

İran Genelkurmay Başkanı Ali Abdullahi, ordunun ABD ve İsrail'e ait unsurları içeren hedef listelerini güncellediğini ve herhangi bir tehdide derhal karşılık vereceklerini açıkladı. İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in geçen hafta silahlı kuvvetlere düşman tehditlerine "coğrafi sınır gözetmeksizin" karşılık verme talimatı vermesinin ardından, İranlı yetkililer bölge dışındaki askeri tesisleri de hedef alabileceklerini daha sık dile getirmeye başladı.

Konservatif Keyhan gazetesi, savaşın yeniden başlaması halinde İngiltere, İtalya, Yunanistan, Romanya, Arnavutluk ve Kıbrıs'taki ABD askeri tesislerinin hedef alınabileceğini yazdı.

İRAN İLE SUUDİ ARABİSTAN ARASINDA YENİ TEMASLAR

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yabancı askeri müdahaleyi dışlayan yeni bölgesel güvenlik düzenlemeleri oluşturulması amacıyla Suudi Arabistan ile görüşmelerin devam ettiğini açıkladı. Geçen hafta Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'dan üst düzey yetkililer, ağustos ayından bu yana ilk kez Tahran'da İranlı mevkidaşlarıyla görüşmüştü.

Öte yandan, İran destekli Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını artırması, çatışmaların bölgesel boyutunun genişlediğine işaret ediyor.

PETROL FİYATLARI YENİDEN YÜKSELDİ

Diplomatik görüşmelerde ilerleme sağlanabileceği beklentisiyle pazartesi günü yüzde 7'den fazla gerileyen petrol fiyatları, salı günü yaklaşık yüzde 1,3 yükseldi. Petrol piyasalarındaki hareketlilikte, müzakerelerin sonucuna ilişkin belirsizlik ve bölgede askeri çatışmaların yeniden yoğunlaşabileceği endişeleri etkili oldu.